XIV C 879/11

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2014-09-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty sądowezwolnienie od kosztówzażaleniebrak formalnyuzupełnienie brakówpostanowieniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia na zwrot wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że brak podpisu pod oświadczeniem majątkowym był brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu.

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanej na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu wzajemnego, uznając, że nie opłaciła ona zażalenia. Pozwana wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, ale jej wniosek został zwrócony z powodu braku podpisu pod oświadczeniem majątkowym. Sąd Apelacyjny uznał, że brak podpisu był jedynie brakiem formalnym, który powinien zostać uzupełniony, a nie podstawą do zwrotu wniosku. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i zarządzenie o zwrocie wniosku.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej (powódki wzajemnej) J. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Pile, które odrzuciło jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu wzajemnego. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie zażalenia tym, że pozwana nie uiściła opłaty od zażalenia, mimo wezwania. Pozwana złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został zwrócony z powodu braku podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nieprawidłowo wykonała wezwanie do uzupełnienia braków wniosku, co skutkowało zwrotem wniosku i brakiem skutków procesowych. W konsekwencji, zażalenie pozwanej zostało odrzucone jako nieopłacone. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie pozwanej, uznał je za zasadne. Sąd Apelacyjny stwierdził, że brak podpisu pod oświadczeniem majątkowym powinien być traktowany jako brak formalny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, podlegający uzupełnieniu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. Podkreślono, że Sąd I instancji stosował już taki tryb w podobnej sytuacji. W związku z tym Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego oraz zarządzenie Przewodniczącego o zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania należy traktować jako brak formalny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak podpisu jest brakiem formalnym, a nie podstawą do zwrotu wniosku, powołując się na wcześniejszą praktykę Sądu I instancji w podobnych sprawach oraz na potrzebę stosowania art. 130 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i zarządzenia

Strona wygrywająca

J. G.

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznapowód
M. J.osoba_fizycznapowód
R. J.osoba_fizycznapowód
J. J.osoba_fizycznapowód
J. G.osoba_fizycznapozwana
I. K.osoba_fizycznapowód wzajemny
M. J.osoba_fizycznapowód wzajemny
R. J.osoba_fizycznapowód wzajemny
J. J.osoba_fizycznapowód wzajemny
J. G.osoba_fizycznapozwana wzajemna

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania stanowi brak formalny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, podlegający uzupełnieniu.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie nieopłacone podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń na postanowienia stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie było wadliwe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot wniosku o uzupełnienie braków formalnych nie wywołuje skutków procesowych.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może z urzędu przeprowadzić dowody, które sąd pierwszej instancji miał obowiązek przeprowadzić, ale ich nie przeprowadził.

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do skarg kasacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu. Sąd powinien był wezwać do uiszczenia opłaty sądowej po zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów.

Odrzucone argumenty

Zwrot wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu braku podpisu jest prawidłowy. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia braków wniosku skutkuje jego zwrotem i brakiem skutków procesowych.

Godne uwagi sformułowania

brak podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania należało potraktować jako brak formalny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c. w sytuacji istniejącej po zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przewodniczący ponownie wzywa do uiszczenia należnej opłaty sądowej

Skład orzekający

Jerzy Geisler

przewodniczący-sprawozdawca

Mariola Głowacka

sędzia

Hanna Małaniuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności traktowania braku podpisu pod oświadczeniem majątkowym jako braku formalnego podlegającego uzupełnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – kosztów sądowych i procedury ich znoszenia. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi cenne przypomnienie o zasadach procesowych dla prawników.

Brak podpisu pod oświadczeniem majątkowym – czy to już koniec drogi do zwolnienia z kosztów sądowych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2014 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Mariola Głowacka SA Hanna Małaniuk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa I. K. , M. J. , R. J. i J. J. przeciwko J. G. o opuszczenie, opróżnienie i wydanie lokalu oraz z powództwa wzajemnego J. G. przeciwko I. K. , M. J. , R. J. i J. J. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej (powódki wzajemnej) J. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, XIV Wydział Cywilny z siedzibą w Pile z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt: XIV C 879/11 postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. uchylić zarządzenie z dnia 22 listopada 2013 roku w przedmiocie zwrotu wniosku pozwanej (powódki wzajemnej) z dnia 26 sierpnia 2013 roku o zwolnienie od kosztów sądowych. SSA M. Głowacka SSA J. Geisler SSA H. Małaniuk UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanej (powódki wzajemnej) J. G. z dnia 10 lipca 2013 roku na postanowienie z dnia 13 czerwca 2013 roku o odrzuceniu jej zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu wzajemnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wyjaśnił, że wezwaniem z dnia 20 sierpnia 2013 roku pozwana (powódka wzajemna) została zobowiązana do uiszczenia 4.102,00 zł opłaty od zażalenia z dnia 10 lipca 2013 roku na postanowienie z dnia 13 czerwca 2013 roku o odrzuceniu jej zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu wzajemnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W związku z tym została zobowiązana do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozwana (powódka wzajemna) nadesłała w terminie oświadczenie, jednakże nie podpisane. Sąd Okręgowy uznał, iż pozwana (powódka wzajemna) nieprawidłowo wykonała wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym zwrócił ten wniosek, uznając jednocześnie, stosownie do treści art. 130 § 2 k.p.c. , że nie wywołał on żadnych skutków procesowych. Wobec powyższego zażalenie pozwanej (powódki wzajemnej), jako nieopłacone, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pozwana (powódka wzajemna), zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem skarżącej jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został bezpodstawnie zwrócony. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej (powódki wzajemnej) zasługiwało na uwzględnienie. Badaniu na wstępie, w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 398 k.p.c. , podlegało niezaskarżalne zarządzenie o zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosiła w zażaleniu skarżąca, albowiem miało ono niewątpliwie wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w sprawie nie było podstaw do zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Brak podpisu pod oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania należało potraktować jako brak formalny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c. Taki tryb postępowania został zresztą zastosowany przez Sąd I instancji przy uzupełnianiu braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 6 lutego 2013 roku (k. 294). Ubocznie natomiast należy wskazać, że w sytuacji istniejącej po zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przewodniczący ponownie wzywa do uiszczenia należnej opłaty sądowej (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 roku, sygn. akt: III CZP 133/13 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 roku, sygn. akt: I CZ 123/06), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W tych okolicznościach Sad Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Uchyleniu – na tej samej podstawie w zw. z art. 398 k.p.c. – podlegało zarządzenie Przewodniczącego o zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 22 listopada 2013 roku. SSA M. Głowacka SSA J. Geisler SSA H. Małaniuk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI