XIV C 709/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Pile, wyrokiem z dnia 9 stycznia 2026 r. ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr (...) zawartej w dniu 14 stycznia 2009 r. między powodami M. Z. i D. Z. a pozwanym (...) Bankiem Spółką Akcyjną. Sąd zasądził również od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę 130 100,11 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, a koszty procesu rozdzielono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów kwotę 11 950 zł. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że kluczowe dla rozstrzygnięcia były postanowienia umowy dotyczące klauzuli przeliczeniowej, które sąd uznał za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd stwierdził, że postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami, kształtowały ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, a jednocześnie nie dotyczyły głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny. Sąd podkreślił, że mechanizm indeksacji nie został przedstawiony powodom w sposób przejrzysty i zrozumiały, a bank nie wykazał, że konsumenci zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym, w tym o możliwości gwałtownego wzrostu kursu franka szwajcarskiego. W ocenie sądu, nałożenie na powodów całości ryzyka aprecjacji franka szwajcarskiego było nieuzasadnione i prowadziło do nierównomiernego rozłożenia ryzyka kontraktowego na korzyść banku. W związku z tym, że klauzula przeliczeniowa stanowiła istotę umowy kredytu indeksowanego, jej eliminacja skutkowała nieważnością całej umowy. Powodowie, świadomi konsekwencji, nie wyrazili zgody na utrzymanie umowy bez abuzywnych postanowień. W konsekwencji, sąd zasądził zwrot świadczeń spełnionych przez powodów na podstawie nieważnej umowy, oddalając część roszczenia, która nie została udowodniona. Zarzuty potrącenia i nadużycia prawa podniesione przez bank zostały uznane za nieskuteczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów CHF z uwagi na abuzywność klauzul przeliczeniowych i brak należytego poinformowania konsumentów o ryzyku kursowym.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące klauzuli przeliczeniowej, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu CHF nie były indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumentów, obciążając ich całością ryzyka kursowego bez odpowiedniego poinformowania.
Czy usunięcie niedozwolonych postanowień umownych z umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej prowadzi do nieważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa bez tych postanowień nie może funkcjonować lub jej istota ulega tak daleko idącemu przekształceniu, że staje się umową o odmiennej naturze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula przeliczeniowa jest kluczowa dla umowy kredytu indeksowanego, a jej usunięcie uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, prowadząc do jej nieważności.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, gdy dochodzi również zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponieważ wyrok ustalający zapewnia pełniejszą ochronę prawną niż samo zasądzenie świadczenia, w tym umożliwia wykreślenie hipoteki.
Uzasadnienie
Wyrok ustalający definitywnie rozstrzyga spór o ważność umowy i zapobiega przyszłym sporom, a także stanowi podstawę do wykreślenia hipoteki zabezpieczającej nieważną umowę.
Czy bank prawidłowo poinformował konsumentów o ryzyku kursowym związanym z kredytem indeksowanym do CHF?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał, że konsumenci zostali należycie poinformowani o skali ryzyka, w tym o możliwości gwałtownego wzrostu kursu franka.
Uzasadnienie
Informacje przekazane przez bank były ogólnikowe, nie zawierały symulacji uwzględniających historyczne wahania kursów ani ostrzeżeń o ryzyku skokowego wzrostu wartości franka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o bezpodstawnie uzyskanej korzyści do świadczeń nienależnych.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozdział kosztów procesu.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Umowa kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu CHF. • Brak indywidualnego uzgodnienia klauzul przeliczeniowych. • Rażące naruszenie interesów konsumentów przez klauzule przeliczeniowe. • Niejednoznaczne sformułowanie klauzul przeliczeniowych. • Niewystarczające poinformowanie o ryzyku kursowym. • Nieważność umowy kredytu w całości po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Roszczenie o zwrot nienależnych świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. • Kredytobiorcy zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku kursowym. • Klauzule przeliczeniowe stanowią główne świadczenie stron i nie podlegają ocenie pod kątem abuzywności. • Zarzut potrącenia wierzytelności banku. • Zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powodów.
Godne uwagi sformułowania
klauzula przeliczeniowa stanowiła główny wyróżnik i oś umowy • konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca • wymóg przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do ich zrozumiałości pod względem formalnym i gramatycznym • nałożenie na powodów całości ryzyka aprecjacji franka szwajcarskiego było tym bardziej nieakceptowalne z punktu widzenia zasad uczciwości i rzetelności • Bank, dysponując nieporównywalnie większymi niż oni możliwościami oceny ryzyka wiążącego się z indeksacją (...) wprowadził do umowy klauzulę przeliczeniową w kształcie, w którym chroniła jedynie jego własny interes ekonomiczny, kosztem wystawienia powodów na bardzo znaczne ryzyko kursowe.
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów CHF z uwagi na abuzywność klauzul przeliczeniowych i brak należytego poinformowania konsumentów o ryzyku kursowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, który nadal budzi wiele emocji i wątpliwości prawnych. Wyrok potwierdza stanowisko konsumentów i stanowi cenne źródło informacji dla osób posiadających podobne umowy.
“Koniec z kredytami CHF? Sąd Okręgowy orzeka nieważność umowy i zasądza od banku ponad 130 tys. zł!”
Dane finansowe
WPS: 139 850,36 PLN
zwrot świadczeń: 124 400,11 PLN
zwrot świadczeń: 5700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.