I C 616/14

Sąd Rejonowy w Bielsku PodlaskimBielsk Podlaski2014-04-14
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniarejonowy
księgi wieczystezdolność sądowaskarbu państwastarostaodrzucenie pozwunieruchomościpostępowanie cywilne

Sąd Rejonowy odrzucił pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z powodu braku zdolności sądowej pozwanego Starosty Powiatu.

Powód, Skarb Państwa - Nadleśnictwo B., wniósł pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej, domagając się wykreślenia Nadleśnictwa jako współwłaściciela. Pozwany Starosta Powiatu wniósł o odrzucenie pozwu, argumentując, że Starosta nie posiada zdolności sądowej, a stroną postępowania powinien być Skarb Państwa. Sąd Rejonowy przychylił się do tego stanowiska, odrzucając pozew z powodu braku zdolności sądowej po stronie pozwanej.

Powód, Skarb Państwa - Nadleśnictwo B. w B., złożył pozew przeciwko Staroście Powiatu (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. IX Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w H. . Powód domagał się wykreślenia Nadleśnictwa B. jako współwłaściciela w ½ części, wskazując na niezachowanie procedury i przekroczenie kompetencji przy wpisie. Pozwany Starosta Powiatu (...) wniósł o odrzucenie pozwu, podnosząc, że Starosta nie posiada odrębnej zdolności sądowej od Skarbu Państwa, a prawidłowe oznaczenie strony pozwanej powinno zawierać Skarb Państwa. Sąd Rejonowy, nie badając merytorycznie roszczenia, odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. z powodu braku zdolności sądowej po stronie pozwanej. Sąd wskazał, że Starosta Powiatu (...) nie posiada osobowości prawnej ani zdolności sądowej, a brak ten ma charakter pierwotny i nieusuwalny, co uniemożliwia uzupełnienie go w trybie przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Starosta Powiatu nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie posiada osobowości prawnej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że powiat ma osobowość prawną, ale starosta jest organem wykonawczym i nie posiada odrębnej zdolności sądowej. Brak ten jest pierwotny i nieusuwalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie_pozwu

Strona wygrywająca

Starosta Powiatu (...)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Nadleśnictwo B. w B.instytucjapowód
Starosta Powiatu (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu.

k.p.c. art. 70

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o samorządzie powiatowym art. 2 § ust. 1 i 2

Powiat wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, powiat ma osobowość prawną.

Ustawa o samorządzie powiatowym art. 34 § ust. 1

Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 11 § ust. 1

Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany Starosta Powiatu nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie posiada osobowości prawnej. Brak zdolności sądowej po stronie pozwanego jest pierwotny i nieusuwalny.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie zachodzi ujemna przesłanka procesowa, w postaci braku po stronie pozwanej zdolności sądowej brak zdolności sądowej nie może być uzupełniony przez wstąpienie do udziału w sprawie podmiotów mających tę zdolność zamiast podmiotu, który tej zdolności mieć nie może brak zdolności sądowej po stronie pozwanego ma charakter pierwotny i nieusuwalny

Skład orzekający

Katarzyna Wencka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku zdolności sądowej starosty jako strony w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej organu, a nie samego Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną, choć techniczną, kwestię procesową dotyczącą zdolności sądowej organów administracji publicznej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy Starosta może być stroną w sądzie? Kluczowa decyzja o zdolności sądowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 616/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Kamila Sowa po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 r. w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z powództwa Skarb Państwa - Nadleśnictwo B. w B. przeciwko Staroście (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym postanawia: odrzucić pozew. Sygn. akt I C 616/14 UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa – Nadleśnictwo B. w B. wniósł pozew przeciwko Staroście Powiatu (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie Nadleśnictwa B. w B. z księgi wieczystej nr (...) prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. IX Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w H. . Podnosił, iż Sąd Rejonowy w B. IX Wydział Zamiejscowy Ksiąg Wieczystych w H. , na wniosek Starosty Powiatu (...) w H. wpisał do założonej Księgi Wieczystej nr (...) jako współwłaściciela w ½ części Nadleśnictwo B. jako organ reprezentujący Skarb Państwa. W sprawie wystąpiło niezachowanie procedury i przekroczenie kompetencji. Starosta Powiatu (...) nie miał podstaw do składania wniosku wskazując Nadleśnictwo B. w B. jako reprezentanta Skarbu Państwa do działek będących przedmiotem sprawy. Pozwany Starosta Powiatu (...) wniósł o odrzucenie pozwu. Podnosił, iż Starosta (...) jest statio fisci Skarbu Państwa i nie posiada zdolności sądowej odrębnej od Skarbu Państwa. Prawidłowe oznaczenie strony pozwanej powinno zawierać określenie Skarb Państwa i wskazywać właściwą jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Powód oznaczył natomiast stronę pozwaną wskazując, iż jest nim Starosta Powiatu (...) . Pozwany z ostrożności procesowej wnosił o oddalenie powództwa, wskazując iż zarówno po stronie powodowej jak i pozwanej występuje Skarb Państwa z różnymi jednostkami organizacyjnymi do jego reprezentowania. Bez względu na liczbę występujących w sprawie jednostek, stroną postępowania jest zawsze Skarb Państwa, a nie reprezentujące go statio fisci. Obowiązuje zasada jednolitości Skarbu Państwa. W ocenie pozwanego rozstrzyganie sporów pomiędzy poszczególnymi statio fisci może odbywać się tylko poza systemem ochrony sądowej a w szczególności poza postępowaniem cywilnym. Pozwany powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego w którym Sąd uznał, iż wpis w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa, wskazujący jako trwałego zarządcę – określoną jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa nieposiadającą osobowości prawnej, może być zaskarżony apelacją wniesioną przez Skarb Państwa reprezentowany przez inną jednostkę organizacyjną. Podnosił, iż strona powodowa nie złożyła apelacji od wpisu z dnia 23 lipca 2013 roku dokonanego przez Sąd Rejonowy w B. IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w H. . Sąd ustalił i zważył, co następuje: Nie zajmując merytorycznego stanowiska, w przedmiocie zasadności roszczenia powoda w świetle stosownych norm prawa materialnego, należy zauważyć, że w sprawie zachodzi ujemna przesłanka procesowa, w postaci braku po stronie pozwanej zdolności sądowej. Zgodnie z dyspozycją art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. sąd odrzuca pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Decyzja ta jest obligatoryjna w sytuacjach, w których od samego początku występuje niniejsza ujemna przesłanka procesowa, a zatem odrzucenie pozwu następuje tylko w przypadkach pierwotnego braku po stronie powodowej zdolności sądowej. W przedmiotowej sprawie strona pozwana została oznaczona w pozwie jako ”Starosta Powiatu (...) ”. Analiza obowiązujących przepisów regulujących ustrój jednostek samorządu powiatowego, daje asumpt do uznania, iż (...) nie posiada osobowości prawnej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, powiat ma osobowość prawną. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy Starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. Także art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2010 nr 10 poz. 651 z późn. zm.) stanowi, iż z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. W świetle powyżej wskazanych przepisów wynika, iż Starosta Powiatu (...) nie posiada osobowości prawnej i zdolności sądowej. Zgodnie z art. 199 § 2 kpc z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron, Sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu. Należy jednak zauważyć, iż brak zdolności sądowej nie może być uzupełniony przez wstąpienie do udziału w sprawie podmiotów mających tę zdolność zamiast podmiotu, który tej zdolności mieć nie może (vide: orzeczenie SN z dnia 1 grudnia 1987r, III CZP 71/87, OSP 1990, nr 11-12). Taka sytuacja miała miejsca w niniejszej sprawie. Brak zdolności sądowej po stronie pozwanego ma charakter pierwotny i nieusuwalny, albowiem Starosta Powiatu (...) nie może uzyskać osobowości prawnej, a przez to zdolności sądowej. Nie można usunąć tego braku poprzez wezwanie Skarbu Państwa do wzięcia udziału w sprawie, z uwagi na brak tożsamości strony dotkniętej brakiem. Powyższe wyklucza zatem możliwości zastosowania art. 70 k.p.c. Reasumując, w niniejszej sprawie zachodzi ujemna przesłanka procesowa uniemożliwiając merytoryczne jej rozstrzygnięcie, w związku z tym Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. odrzucił pozew.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI