XIV C 356/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Bank (...) SA wniósł o zasądzenie od pozwanych A. J. i Z. J. kwoty 729 427,03 zł z odsetkami, tytułem zwrotu kapitału kredytu indeksowanego do CHF i wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z niego. W uzasadnieniu wskazał, że jego poprzednik prawny wypłacił pozwanym 518 390,99 zł, a w 2019 r. Stowarzyszenie na Rzecz (...) wystąpiło z pozwem kwestionującym mechanizm indeksacji i domagającym się zwrotu świadczeń nienależnych. Sprawa ta toczyła się pod sygnaturą XIV C 356/20. Bank wystąpił z własnym pozwem, aby zabezpieczyć swoje roszczenia. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, przyznając zawarcie umowy i jej wykonanie, ale kwestionując roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Postanowieniem z 20 stycznia 2022 r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy XIV C 356/20. Następnie powód cofnął pozew w zakresie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, a postępowanie w tej części umorzono. Pozwani zgłosili zarzut potrącenia swoich wierzytelności z wierzytelnością powoda o zwrot kapitału, a następnie dokonali spłaty pozostałej kwoty kapitału. Powód cofnął pozew w zakresie należności głównej, podtrzymując żądanie zasądzenia odsetek. Sąd ustalił, że umowa kredytu została zawarta w 2006 r., a w 2019 r. Stowarzyszenie na Rzecz (...) wystąpiło z pozwem o ustalenie nieważności umowy i zwrot świadczeń. Wyrokiem z 5 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy i zasądził od banku na rzecz pozwanych 592 120,07 zł z odsetkami. Apelacja banku została oddalona. Bank wykonał prawomocny wyrok, przelewając pozwanym należność główną i odsetki. Pozwani złożyli oświadczenia o potrąceniu swoich wierzytelności z wierzytelnością banku o zwrot kapitału, a następnie dokonali spłaty pozostałej kwoty. Sąd uznał, że powództwo o odsetki podlega oddaleniu, ponieważ pozwani nie popadli w opóźnienie. Doręczenie odpisu pozwu nie mogło być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty, gdyż bank w równoległym procesie kwestionował istnienie obowiązku świadczenia. W konsekwencji, powodowi nie przysługiwały odsetki za opóźnienie. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., obciążając pozwanych jedynie w części, uwzględniając zasadę efektywnej ochrony konsumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 455 k.c. w kontekście równoległych postępowań dotyczących ważności umowy i roszczeń odsetkowych; zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach bankowych z perspektywy ochrony konsumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy bank kwestionuje ważność umowy, a jednocześnie dochodzi odsetek od kapitału.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie odpisu pozwu banku o zapłatę odsetek od kapitału kredytu może być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c., jeśli bank w równoległym procesie kwestionuje istnienie podstawy prawnej tego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie odpisu pozwu nie może być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty, jeśli wierzyciel w równoległym procesie kwestionuje istnienie obowiązku świadczenia.
Uzasadnienie
Skuteczność wezwania do spełnienia świadczenia wymaga woli wierzyciela jego uzyskania. Jeśli wierzyciel manifestuje stanowisko, że świadczenie mu nie przysługuje, wezwanie ma charakter jawnie pozorny i nie wywołuje żadnych skutków prawnych, w tym nie powoduje wymagalności wierzytelności i popadnięcia dłużnika w opóźnienie.
Czy pozwani, którzy dokonali spłaty kapitału kredytu po doręczeniu pozwu o zapłatę odsetek, ale przed prawomocnym zakończeniem postępowania dotyczącego ważności umowy, popadli w opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ doręczenie odpisu pozwu nie było skutecznym wezwaniem do zapłaty.
Uzasadnienie
Skoro doręczenie pozwu nie spowodowało wymagalności wierzytelności i popadnięcia pozwanych w opóźnienie, bankowi nie przysługiwały odsetki za opóźnienie.
Jak rozstrzygnąć o kosztach procesu w sprawie, w której powództwo zostało oddalone, ale pozwani dokonali spłaty części dochodzonej kwoty po wytoczeniu powództwa, a jednocześnie istniała podstawa do obciążenia ich kosztami z uwagi na konieczność wytoczenia procesu?
Odpowiedź sądu
Należy obciążyć pozwanych kosztami procesu jedynie w części, uwzględniając zasadę efektywnej ochrony konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd obciążył pozwanych kosztami w części, mając na uwadze zasadę efektywnej ochrony konsumentów, która sprzeciwia się obciążaniu ich kosztami procesu w sprawach z powództw banków w stopniu, który mógłby wywrzeć efekt odstraszający. Rozstrzygnięcie uwzględniało stopień wygrania sprawy przez powoda oraz konieczność wytoczenia procesu przez bank.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| A. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Doręczenie odpisu pozwu nie może być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty, jeśli wierzyciel w równoległym procesie kwestionuje istnienie obowiązku świadczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 411 § pkt 4
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani nie popadli w opóźnienie z zapłatą odsetek, ponieważ bank w równoległym postępowaniu kwestionował ważność umowy kredytu, co wykluczało skuteczne wezwanie do zapłaty. • Spłata kapitału kredytu przez pozwanych nastąpiła w trakcie trwania postępowania dotyczącego ważności umowy, co uniemożliwiało uznanie ich za pozostających w opóźnieniu. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu, z uwagi na ochronę konsumentów.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o odsetki za opóźnienie było zasadne, ponieważ pozwani nie zwrócili kapitału niezwłocznie po doręczeniu odpisu pozwu.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie odpisu pozwu nie mogło spełnić roli wezwania do zapłaty • wierzyciel manifestuje stanowisko, że świadczenie mu nie przysługuje, wezwanie ma charakter jawnie pozorny i nie wywołuje żadnych skutków • zasada efektywnej ochrony konsumentów, która sprzeciwia się obciążaniu ich kosztami procesu w sprawach z powództw banków w stopniu, który mógłby wywrzeć efekt odstraszający
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 455 k.c. w kontekście równoległych postępowań dotyczących ważności umowy i roszczeń odsetkowych; zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach bankowych z perspektywy ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy bank kwestionuje ważność umowy, a jednocześnie dochodzi odsetek od kapitału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak banki mogą próbować zabezpieczać swoje roszczenia, ale też jak sąd może chronić konsumentów przed nieuzasadnionymi odsetkami, gdy sam bank podważa podstawy umowy.
“Bank chciał odsetek, ale sąd uznał, że sam podważył prawo do ich żądania!”
Dane finansowe
WPS: 729 427,03 PLN
zwrot kosztów procesu: 8629 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.