XIV C 288/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Pile, rozpoznał sprawę z powództwa E. K. i S. K. przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF oraz o zapłatę kwoty 268.949,68 zł i 14.844,29 CHF. Powodowie twierdzili, że umowa zawarta w 2009 roku była sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz zawierała klauzule abuzywne, co skutkowało jej nieważnością. Bank wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że powodowie zawarli umowę jako konsumenci w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, potrzebowali środków na budowę domu. Doradca finansowy zarekomendował im kredyt denominowany w CHF, wskazując na niższe raty. Powodowie złożyli wniosek o kredyt, podpisując oświadczenia o świadomości ryzyka walutowego. Umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca, bez negocjacji. Sąd analizując umowę i przepisy prawa, w tym dyrektywę 93/13/EWG, uznał, że klauzule denominacyjne nie były niejednoznaczne ani abuzywne. Podkreślono, że powodowie mieli status konsumentów, ale nie zwalniało ich to z obowiązku zachowania ostrożności. Sąd stwierdził, że bank spełnił obowiązek informacyjny, a powodowie, mimo przeczytania umowy, nie zadawali pytań. Wzrost kursu franka szwajcarskiego nie był wynikiem dowolności banku, lecz czynników rynkowych. Sąd oddalił powództwo, uznając umowę za ważną i nieabuzywną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powodów kosztami przeciwnika z uwagi na subiektywne poczucie zasadności ich racji w kontekście zmieniającego się orzecznictwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że umowa kredytu denominowanego w CHF zawarta z konsumentem może być ważna, jeśli bank spełnił obowiązek informacyjny, a postanowienia są jednoznaczne i nie naruszają rażąco interesów konsumenta. Podkreślenie obowiązku staranności konsumenta.
Ocena zależy od konkretnych okoliczności sprawy, sposobu informowania przez bank i treści umowy. Zmieniające się orzecznictwo TSUE i SN może wpływać na interpretację.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej (CHF) zawarta z konsumentem jest ważna i czy zawiera klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa kredytu denominowanego w walucie obcej jest ważna, a jej postanowienia dotyczące denominacji nie są abuzywne, jeśli są jednoznaczne i nie naruszają rażąco interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule denominacyjne były jednoznaczne, a bank spełnił obowiązek informacyjny. Powodowie, jako konsumenci, mieli obowiązek zachowania należytej staranności i byli świadomi ryzyka walutowego. Wzrost kursu CHF wynikał z czynników rynkowych, a nie z dowolności banku. Brak rażącego naruszenia interesów konsumenta.
Czy konsument zawierający umowę kredytu hipotecznego na znaczną kwotę i długi okres czasu jest zwolniony z obowiązku zachowania należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, status konsumenta nie zwalnia z obowiązku zachowania należytej staranności, zwłaszcza przy umowach o dużej wartości i długim okresie spłaty.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że od konsumenta dbającego o własne interesy należy oczekiwać aktywności i wyjaśniania wątpliwości. Decyzja o kredycie hipotecznym wymaga dokładnego przemyślenia i przygotowania na ewentualne niekorzystne skutki. Niezachowanie ostrożności obciąża powodów.
Czy istnieje interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, gdy możliwe jest dochodzenie praw na innej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli istnieje możliwość uzyskania ochrony lub usunięcia stanu niepewności w inny sposób (np. poprzez powództwo oparte na art. 357¹ k.c.), to brak jest interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy na podstawie art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że interes prawny musi istnieć obiektywnie, a ciężar jego wykazania spoczywa na powodzie. W niniejszej sprawie powodowie mieli możliwość dochodzenia swoich praw na podstawie art. 357¹ k.c., co wyłączało istnienie interesu prawnego w powództwie o ustalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
p.b. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Istota umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 357¹ § 1
Kodeks cywilny
Możliwość oznaczenia sposobu wykonania zobowiązania, wysokości świadczenia lub orzeczenia o rozwiązaniu umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty, o których strona nie wypowiedziała się.
k.p.c. art. 129 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Znaczenie poświadczenia zgodności odpisu przez pełnomocnika.
k.p.c. art. 244 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie wniosków dowodowych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów albo nieobciążanie jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu denominowanego w CHF jest ważna i zgodna z prawem. • Postanowienia dotyczące denominacji nie są abuzywne, ponieważ są jednoznaczne i nie naruszają rażąco interesów konsumenta. • Bank spełnił obowiązek informacyjny wobec konsumentów. • Konsumenci mieli obowiązek zachowania należytej staranności i byli świadomi ryzyka walutowego. • Wzrost kursu CHF wynika z czynników rynkowych, a nie z dowolności banku. • Brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy, gdy możliwe jest dochodzenie praw na innej podstawie.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu denominowanego w CHF jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem i zasadami współżycia społecznego. • Umowa zawiera klauzule abuzywne, które rażąco naruszają interesy konsumentów. • Bank nie spełnił należycie obowiązku informacyjnego. • Konsumenci nie mieli wpływu na treść umowy i byli wprowadzani w błąd co do stabilności kursu CHF.
Godne uwagi sformułowania
Niezachowanie przez powodów należytej ostrożności i rozwagi w tej sytuacji, w ocenie Sądu obciąża w całości powodów. • By dowieść, że kredytobiorca został należycie pouczony o ryzyku kursowym, trzeba byłoby chyba powołać specjalną komisję egzaminacyjną i dotyczyłoby to właściwie każdej sfery życia codziennego. • Wzrost kursu nie był w żaden sposób związany z polityką kursową banku. • Tabela kursów Banku nie jest produktem stworzonym dla potrzeb rozliczania kredytów denominowanych u pozwanego, ale jest stosowana do wszystkich transakcji walutowych, dokonywanych przez klientów Banku i stąd Bank nie miał możliwości zawyżania, czy zaniżania kursu na potrzeby kredytu powodów.
Skład orzekający
Przemysław Okowicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa kredytu denominowanego w CHF zawarta z konsumentem może być ważna, jeśli bank spełnił obowiązek informacyjny, a postanowienia są jednoznaczne i nie naruszają rażąco interesów konsumenta. Podkreślenie obowiązku staranności konsumenta."
Ograniczenia: Ocena zależy od konkretnych okoliczności sprawy, sposobu informowania przez bank i treści umowy. Zmieniające się orzecznictwo TSUE i SN może wpływać na interpretację.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności umów, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Sąd przedstawia argumenty za i przeciw, co czyni analizę interesującą.
“Kredyt we frankach: czy umowa z 2009 roku była ważna? Sąd rozstrzyga o abuzywności i ryzyku walutowym.”
Dane finansowe
WPS: 268 949,68 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.