XIV C 283/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie J. S. i T. S. pozwali swojego syna A. S., domagając się nakazania mu złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości darowanej w 2003 roku oraz zwrotu licznych ruchomości. Podstawą żądania było odwołanie darowizny z powodu rzekomej rażącej niewdzięczności pozwanego. Powodowie zarzucali pozwanemu m.in. niszczenie ich upraw, utrudnianie korzystania z nieruchomości, a także próby zmuszenia ich do opuszczenia darowanego domu. Pozwany zaprzeczył zarzutom, wskazując na własne nakłady na nieruchomość, problemy finansowe związane z gospodarstwem i zachowania powodów, które utrudniały mu korzystanie z własności, w tym wypłaty znacznych kwot z jego konta przez powoda J. S. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie wykazali rażącej niewdzięczności pozwanego. Sąd podkreślił, że zachowania pozwanego, takie jak wysyłanie pism czy montaż monitoringu, były reakcją na konflikt i wzajemne złośliwości, a nie świadomym działaniem skierowanym przeciwko darczyńcom. Sąd zwrócił uwagę, że pozwany dokonał znaczących remontów nieruchomości i finansował leczenie rodziców. Dodatkowo, sąd wskazał na potencjalne przekroczenie rocznego terminu do odwołania darowizny od momentu dowiedzenia się o rzekomej niewdzięczności. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zwłaszcza w sprawach rodzinnych z elementami konfliktu i wzajemnych zarzutów. Znaczenie terminu do odwołania darowizny. Kwalifikacja umów dotyczących gospodarstw rolnych.
Każda sprawa o odwołanie darowizny jest oceniana indywidualnie (ad casum). Wynik zależy od specyficznych okoliczności faktycznych i dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie pozwanego wobec powodów, polegające na wysyłaniu pism wzywających do wydania nieruchomości i ruchomości oraz na montażu monitoringu, stanowi rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie pozwanego nie stanowi rażącej niewdzięczności uzasadniającej odwołanie darowizny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowania pozwanego były reakcją na konflikt i wzajemne złośliwości ze strony powodów, a nie świadomym działaniem skierowanym przeciwko darczyńcom. Pozwany dokonywał remontów, finansował leczenie rodziców, a jego działania były uzasadnione trudną sytuacją wynikającą z zachowań powodów. Ponadto, sąd wskazał na potencjalne przekroczenie terminu do odwołania darowizny.
Czy odwołanie darowizny nieruchomości z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego jest skuteczne, jeśli oświadczenie o odwołaniu zostało złożone po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie darowizny jest nieskuteczne, jeśli zostało złożone po upływie ustawowego terminu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że strona powodowa nie udowodniła, iż zgłosiła żądanie odwołania darowizny w terminie ustawowym (roku od dnia dowiedzenia się o niewdzięczności). Stosunki między stronami pogorszyły się od 2014 r., a rzekome zachowania świadczące o niewdzięczności miały miejsce później, jednak nie wykazano, by żądanie zostało złożone w ustawowym terminie.
Czy umowa darowizny nieruchomości rolnej zawarta w formie aktu notarialnego, z jednoczesnym ustanowieniem służebności osobistej mieszkania, może być uznana za umowę z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach niniejszej sprawy umowa ta została uznana za umowę darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo wzmianki o trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, umowa nie spełniała jej wymogów, a jej celem było nieodpłatne przysporzenie na rzecz obdarowanego, co jest charakterystyczne dla darowizny. Brak było przesłanek do ustalenia odpowiednich świadczeń emerytalnych dla darczyńców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| T. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 888
Kodeks cywilny
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
k.c. art. 898 § § 1
Kodeks cywilny
Darczynca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Pomocnicze
k.c. art. 900
Kodeks cywilny
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.
k.c. art. 899 § § 3
Kodeks cywilny
Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, przenoszącego własność nieruchomości, zastępuje z chwilą uprawomocnienia się to oświadczenie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
u.u.s.r.
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Przepisy dotyczące umów przekazania gospodarstwa rolnego następcy w zamian za emeryturę (art. 84 i n., art. 87, 89).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udowodnienia rażącej niewdzięczności pozwanego. • Zachowania pozwanego jako reakcja na konflikt i złośliwości powodów. • Potencjalne przekroczenie ustawowego terminu do odwołania darowizny. • Pozwany dokonał znaczących remontów i ponosił koszty utrzymania nieruchomości. • Zachowania powodów utrudniały pozwanemu korzystanie z nieruchomości i prowadzenie działalności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty powodów o rażącej niewdzięczności pozwanego. • Żądanie nakazania złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości. • Żądanie zwrotu ruchomości. • Argumentacja o celowym dążeniu pozwanego do pozbawienia powodów nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
zachowania pozwanego w opisanych okolicznościach i warunkach nie wykraczały poza zwykłe przypadki życiowych nieporozumień • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne • oceny rażącej niewdzięczności [...] należy dokonywać ad casum, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności • nie można pomijać przyczyn konfliktu między stronami; pojęcie niewdzięczności wymaga analizy motywów określonych zachowań obdarowanego
Skład orzekający
Jan Sterczała
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zwłaszcza w sprawach rodzinnych z elementami konfliktu i wzajemnych zarzutów. Znaczenie terminu do odwołania darowizny. Kwalifikacja umów dotyczących gospodarstw rolnych."
Ograniczenia: Każda sprawa o odwołanie darowizny jest oceniana indywidualnie (ad casum). Wynik zależy od specyficznych okoliczności faktycznych i dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji rodzinnych i konfliktów wokół darowizn, zwłaszcza gdy dotyczą one gospodarstw rolnych. Pokazuje, jak trudne jest udowodnienie 'rażącej niewdzięczności' i jakie znaczenie mają wzajemne zachowania stron.
“Darowizna od rodziców na syna: czy konflikt rodzinny może unieważnić umowę?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 5613,6 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.