Orzeczenie · 2022-01-25

XIV C 225/19

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2022-01-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkaumowa pożyczkizaliczka na poczet cenysprzedaż nieruchomościnienależyte wykonanie zobowiązanianaprawienie szkodyzwrot pieniędzyzaufanieoszustwo

Powód S. S. wniósł pozew o zapłatę 135.000 zł od pozwanego Z. S., twierdząc, że pożyczył mu znaczną kwotę pieniędzy w latach 2009-2015. Strony ustaliły, że pożyczone środki, wraz z dalszymi dopłatami powoda, miały zostać zaliczone na poczet ceny zakupu mieszkania należącego do pozwanego. Powód dowiedział się jednak, że pozwany sprzedał mieszkanie innej osobie, co skłoniło go do żądania zwrotu wszystkich przekazanych pieniędzy. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że powód przekazał pozwanemu łącznie 69.950 zł, a pozwany zwrócił jedynie 5.675 zł. Sąd uznał, że pozwany nadużył zaufania powoda i nie wykonał zobowiązania, zasądzając na rzecz powoda kwotę 64.275 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 sierpnia 2017 roku. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu w części, w której przegrał, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na nadużycie zaufania przez pozwanego. Od pozwanego nakazano ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3.214 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dowodzenie istnienia i treści umów ustnych, zwłaszcza pożyczek i zaliczek na poczet zakupu nieruchomości, w sytuacji braku formy pisemnej. Uzasadnienie odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania w przypadku sprzedaży nieruchomości mimo wcześniejszych ustaleń z powodem.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych i ocenie dowodów, w tym zeznań świadków i stron. Kluczowe jest udowodnienie istnienia ustnych porozumień.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pozwany ponosi odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania polegającego na sprzedaży mieszkania powodowi, mimo wcześniejszego otrzymania zaliczki w formie pożyczki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozwany ponosi odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania, ponieważ sprzedał mieszkanie innej osobie, nie zwracając otrzymanych od powoda pieniędzy.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że strony zawarły umowę pożyczki, a następnie porozumienie o sprzedaży mieszkania, gdzie pożyczone pieniądze miały zostać zaliczone na poczet ceny. Pozwany sprzedał mieszkanie innej osobie, nie wykonując zobowiązania wobec powoda. Sąd uznał, że pozwany działał z rozmysłem i nieuczciwie, co uzasadnia jego odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c.

Jaka jest podstawa prawna żądania zwrotu pożyczonych pieniędzy, gdy umowa pożyczki nie została zawarta na piśmie, a jej wartość przekracza 500 zł?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa pożyczki, której wartość przenosi 500 zł, powinna być stwierdzona pismem dla celów dowodowych (ad probationem), jednak jej brak nie powoduje nieważności umowy. Roszczenie można udowodnić innymi środkami dowodowymi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 720 § 2 k.c., wskazując, że forma pisemna jest zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych. Brak pisemnej umowy nie oznacza jej nieważności, a sąd może ustalić jej istnienie na podstawie innych dowodów, w tym zeznań świadków i dokumentów.

W jaki sposób należy obliczyć szkodę wynikłą z niewykonania zobowiązania, gdy część środków została zwrócona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szkoda powoda wyraża się różnicą między sumą kwot przekazanych pozwanemu a sumą kwot zwróconych przez pozwanego lub spłaconych za niego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na dowodach wpłat i przelewów, ustalając łączną kwotę przekazaną przez powoda na 69.950 zł i kwotę zwróconą przez pozwanego na 5.675 zł. Zasądzono różnicę tych kwot.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
S. S. (1)

Strony

NazwaTypRola
S. S. (1)osoba_fizycznapowód
Z. S. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

k.c. art. 720 § § 2

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych powinna być stwierdzona pismem. Forma pisemna jest zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem).

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonania lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.c. art. 481 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks cywilny

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie.

Pomocnicze

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

k.p.c. art. 100 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

u.k.s.c. art. 13 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa sposób obliczania opłaty od pozwu w zależności od wartości przedmiotu sporu.

k.k. art. 286 § par. 1

Kodeks karny

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym prawem majątkowym przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dwa lub więcej zachowań, które wypełniają znamiona określonego typu czynu zabronionego, popełnione w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; przy ocenie ich ciągłości pod uwagę bierze się przede wszystkim podobieństwo sposobu ich popełnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie umowy pożyczki między stronami. • Zawarcie ustnej umowy sprzedaży mieszkania, gdzie pożyczone pieniądze miały być zaliczone na poczet ceny. • Nienależyte wykonanie zobowiązania przez pozwanego, który sprzedał mieszkanie innej osobie. • Nadużycie zaufania powoda przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie pozwanego o zwrocie wszystkich pożyczonych pieniędzy. • Twierdzenie pozwanego, że sprzedaż mieszkania nie ma związku ze sprawą pożyczki.

Godne uwagi sformułowania

Pozwany działał z rozmysłem i nieuczciwie. • Powód żył skromnie i odmawiał sobie przyjemności, oszczędzając pieniądze z zamiarem nabycia mieszkania. • Pozwany bez wątpienia zaufania powoda nadużył.

Skład orzekający

Jacek Grudziński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dowodzenie istnienia i treści umów ustnych, zwłaszcza pożyczek i zaliczek na poczet zakupu nieruchomości, w sytuacji braku formy pisemnej. Uzasadnienie odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania w przypadku sprzedaży nieruchomości mimo wcześniejszych ustaleń z powodem."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych i ocenie dowodów, w tym zeznań świadków i stron. Kluczowe jest udowodnienie istnienia ustnych porozumień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalizowanie umów, nawet między bliskimi znajomymi, i jak poważne konsekwencje może mieć nadużycie zaufania. Historia o przyjaźni przeradzającej się w konflikt o pieniądze i mieszkanie jest ciekawa.

Przyjaźń, pożyczka i mieszkanie – jak zaufanie przerodziło się w sądowy spór o dziesiątki tysięcy złotych.

Dane finansowe

WPS: 135 000 PLN

zapłata: 64 275 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst