XIV C 201/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku orzekającym rozwód z jego winy. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki 977 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, obejmujących opłatę od pozwu i koszty zastępstwa procesowego. Pozwany w zażaleniu domagał się zmiany tego postanowienia i zwolnienia go od kosztów sądowych, argumentując brak dochodów i utrzymywanie się z zasiłku. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Wskazał, że koszty procesu są instytucją procesową, a zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę ma obowiązek zwrotu niezbędnych kosztów przeciwnikowi. Podkreślono, że pozwany niewątpliwie przegrał proces, gdyż żądania powódki zostały w pełni uwzględnione. Sąd odwołał się do zaleceń Rady Europy, zgodnie z którymi strona wygrywająca powinna otrzymać zwrot rozsądnie wydatkowanych kosztów. Zastosowanie art. 102 k.p.c. (odstępstwo od zasady zwrotu kosztów) jest możliwe tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a trudna sytuacja majątkowa strony sama w sobie nie stanowi takiej podstawy. Ponadto, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów procesu, w szczególności art. 98 i 102 k.p.c., oraz relacji między zwolnieniem od kosztów sądowych a obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.
Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych, nie stanowi przełomu w prawie materialnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej sprawę cywilną stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia jej od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja majątkowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, zwłaszcza gdy strona przegrała sprawę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek zwrotu kosztów stronie wygrywającej wynika z art. 98 § 1 k.p.c. i jest zasadą. Odstępstwo od tej zasady na podstawie art. 102 k.p.c. jest możliwe tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a trudna sytuacja majątkowa nie jest taką wyłączną podstawą. Ponadto, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Czy zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia stronę z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który wprost stanowi, że zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona, która przegrała sprawę cywilną, ma obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 108
Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany przegrał proces, gdyż żądania powódki zostały w pełni uwzględnione. • Trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej nie jest wystarczającą podstawą do odstąpienia od zasady zwrotu kosztów. • Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia z obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Odrzucone argumenty
Pozwany domagał się zwolnienia od kosztów procesu z uwagi na brak dochodów i utrzymywanie się z zasiłku.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja kosztów procesu [...] jest instytucją, której kształt i zasady regulowane są przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego, tj. przez przepisy procesowe. • Najogólniej rzecz ujmując, koszty procesu to nakłady pieniężne ponoszone przez stronę w związku z tokiem postępowania sądowego. • Nie może, taką wyłączną podstawą być trudna sytuacja majątkowa strony zobowiązanej do zwrotu kosztów stronie przeciwnej.
Skład orzekający
Hanna Małaniuk
sędzia
Bogdan Wysocki
przewodniczący
Jan Futro
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów procesu, w szczególności art. 98 i 102 k.p.c., oraz relacji między zwolnieniem od kosztów sądowych a obowiązkiem zwrotu kosztów procesu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych, nie stanowi przełomu w prawie materialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące kosztów procesu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo w sobie nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy brak pieniędzy zwalnia z płacenia kosztów procesu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 977 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.