Orzeczenie · 2026-01-14

XIV C 1118/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-01-14
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt CHFindeksacjanienależne świadczeniepotrąceniekoszty procesuochrona konsumentaumowa kredytu

Powód Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanych A. J. i Z. J. kwoty 729 427,03 zł z odsetkami, tytułem zwrotu kapitału kredytu indeksowanego do CHF oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału. W uzasadnieniu wskazał, że jego poprzednik prawny wypłacił pozwanym 518 390,99 zł, a w 2019 r. Stowarzyszenie na Rzecz (...) wystąpiło z pozwem kwestionującym mechanizm indeksacji i domagającym się zwrotu świadczeń. Sprawa ta toczyła się pod sygnaturą XIV C 356/20. Bank wystąpił z obecnym pozwem, aby zabezpieczyć swoje roszczenia. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc, że powodowi nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy XIV C 356/20. Następnie powód cofnął pozew w części dotyczącej wynagrodzenia, a Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie. Pozwani zgłosili zarzut potrącenia, wskazując, że wezwali powoda do zapłaty świadczeń spełnionych przez nich w wykonaniu umowy kredytu i dokonali potrącenia swoich wierzytelności z wierzytelnością powoda o zwrot kapitału, po czym zapłacili pozostałą kwotę 516 603,60 zł. Powód cofnął pozew w zakresie należności głównej, potwierdzając spłatę kapitału przez pozwanych. Sąd ustalił, że umowa kredytu została zawarta w 2006 r. i wypłacono 518 390,99 zł. W sprawie XIV C 356/20 Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy i zasądził od banku na rzecz pozwanych 592 120,07 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku. Bank wykonał prawomocny wyrok, przelewając pozwanym 592 120,09 zł należności głównej i 198 558,64 zł odsetek. Pozwani dokonali potrącenia swoich wierzytelności i przelali bankowi 516 603,60 zł tytułem zwrotu kapitału. Sąd oddalił powództwo banku o odsetki, uznając, że pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ bank sam kwestionował istnienie obowiązku świadczenia w innym postępowaniu, co czyniło wezwanie do zapłaty nieskutecznym. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., obciążając pozwanych jedynie w części, mając na uwadze zasadę ochrony konsumentów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skuteczności wezwania do zapłaty w sytuacji, gdy wierzyciel kwestionuje istnienie zobowiązania w innym postępowaniu. Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach bankowych z uwzględnieniem ochrony konsumentów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie bank sam podważał podstawę prawną roszczenia. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie odpisu pozwu banku o zwrot kapitału kredytu indeksowanego do CHF, w sytuacji gdy bank sam kwestionuje ważność umowy w innym postępowaniu, może być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c. i skutkować opóźnieniem dłużnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie odpisu pozwu nie może być uznane za skuteczne wezwanie do zapłaty, jeśli wierzyciel równocześnie w procesie sądowym kwestionuje istnienie obowiązku świadczenia na jego rzecz. Wezwanie takie ma charakter jawnie pozorny i nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fundamentalnym warunkiem skuteczności wezwania do spełnienia świadczenia jest wola wierzyciela jego uzyskania. Jeśli wierzyciel manifestuje stanowisko, że świadczenie mu nie przysługuje, wezwanie jest pozorne. W tej sytuacji doręczenie odpisu pozwu nie spowodowało wymagalności wierzytelności i popadnięcia przez pozwanych w opóźnienie.

Czy bankowi przysługują odsetki za opóźnienie od kapitału kredytu indeksowanego do CHF, jeśli pozwani spłacili ten kapitał po prawomocnym wyroku ustalającym nieważność umowy i zasądzającym od banku zwrot świadczeń, a przed rozstrzygnięciem w przedmiocie odsetek w niniejszym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bankowi nie przysługują odsetki za opóźnienie, ponieważ pozwani nie popadli w opóźnienie z zapłatą z powodu nieskutecznego wezwania do zapłaty.

Uzasadnienie

Skoro pozwani nie byli w opóźnieniu z zapłatą kapitału kredytu z powodu nieskuteczności wezwania do zapłaty, powodowi nie przysługiwały odsetki za opóźnienie. Powództwo oparte na tym założeniu podlegało oddaleniu.

Jak rozstrzygnąć o kosztach procesu w sprawie, w której bank dochodził zapłaty kapitału kredytu, a pozwani dokonali spłaty i potrącenia, a następnie sąd oddalił powództwo banku o odsetki?

Odpowiedź sądu

Sąd obciążył pozwanych kosztami procesu jedynie w części, stosując art. 102 k.p.c. i uwzględniając zasadę efektywnej ochrony konsumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani przegrali proces co do kwoty kapitału, gdyż w czasie jego trwania spełnili to świadczenie. Jednakże, mając na uwadze zasadę efektywnej ochrony konsumentów, która sprzeciwia się obciążaniu ich kosztami procesu w sprawach z powództw banków w stopniu, który mógłby wywrzeć efekt odstraszający, obciążył pozwanych kosztami jedynie w części. Obliczono proporcjonalnie koszty obu stron i zasądzono od pozwanych na rzecz powoda część należnych mu kosztów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
A. J.osoba_fizycznapozwany
Z. J.osoba_fizycznapozwany
G. M. Bankspółkapoprzednik prawny powoda
Stowarzyszenie na Rzecz (...)instytucjainna strona postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Wezwanie do spełnienia świadczenia. Sąd uznał, że wezwanie w tej sprawie było nieskuteczne z uwagi na sprzeczne stanowisko wierzyciela.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Dotyczy mechanizmu indeksacji i klauzul abuzywnych.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty przyznane przez stronę.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty, których strona nie wypowiedziała się, ale które pozostają w zgodzie z wynikami rozprawy.

k.c. art. 411 § pkt 4

Kodeks cywilny

Zwrot świadczenia nienależnego. Sąd powołał się na niemożliwość żądania zwrotu świadczenia spełnionego po jego istnieniu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu, stosowana w celu ochrony konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani nie popadli w opóźnienie z zapłatą kapitału kredytu, ponieważ bank sam kwestionował ważność umowy w innym postępowaniu, co czyniło wezwanie do zapłaty nieskutecznym. • Bankowi nie przysługują odsetki za opóźnienie, gdyż pozwani nie byli w opóźnieniu. • Pozwani dokonali spłaty kapitału kredytu i skutecznie złożyli oświadczenie o potrąceniu swoich wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu było wymagalne po doręczeniu odpisu pozwu. • Bankowi przysługują odsetki za opóźnienie od daty doręczenia odpisu pozwu.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie odpisu pozwu nie mogło spełnić roli wezwania do zapłaty • wezwanie ma charakter jawnie pozorny i nie wywołuje żadnych skutków • zasada efektywnej ochrony konsumentów, która sprzeciwia się obciążaniu ich kosztami procesu w sprawach z powództw banków w stopniu, który mógłby wywrzeć efekt odstraszający

Skład orzekający

Marcin Garcia Fernandez

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności wezwania do zapłaty w sytuacji, gdy wierzyciel kwestionuje istnienie zobowiązania w innym postępowaniu. Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach bankowych z uwzględnieniem ochrony konsumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie bank sam podważał podstawę prawną roszczenia. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak banki mogą same sobie zaszkodzić, kwestionując podstawy swoich roszczeń w innych postępowaniach, co może prowadzić do oddalenia powództwa o odsetki. Dodatkowo, podkreśla znaczenie ochrony konsumentów w kosztach sądowych.

Bank sam podważył swoje roszczenie? Sąd oddala pozew o odsetki od kredytu CHF!

Dane finansowe

WPS: 729 427,03 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst