XIII U 1332/22

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2024-01-30
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokaokręgowy
umowa zlecenieubezpieczenia społeczneZUSpłatnik składekobejście prawapowiązania spółeksąd pracysąd ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając, że W. S. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia z (...) sp. z o.o., uznając umowę za ważną i niebędącą obejściem prawa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 10 października 2022 r. stwierdził, że W. S. z tytułu umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika (...) sp. z o.o. Organ rentowy uznał, że umowa zlecenia została zawarta w celu obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując na powiązania osobowe i organizacyjne obu spółek. Sąd Okręgowy w Warszawie zmienił zaskarżoną decyzję, uznając umowę zlecenia za ważną i niebędącą obejściem prawa, co skutkowało brakiem obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu.

Decyzją z 10 października 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. stwierdził, że W. S., będąca pracownikiem (...) sp. z o.o., z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika (...) sp. z o.o. Organ rentowy uznał, że zawarcie umowy zlecenia miało na celu obejście przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując na powiązania osobowe i organizacyjne obu spółek. Odwołania od tej decyzji złożyli zarówno (...) sp. z o.o., jak i W. S. Sąd Okręgowy w Warszawie, po połączeniu spraw, zmienił zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił, że obie spółki, mimo powiązań osobowych (wspólny właściciel A. S.), są odrębnymi podmiotami gospodarczymi z różnymi zakresami działalności, strukturami organizacyjnymi, odbiorcami i dostawcami. Analizując umowę zlecenia, sąd uznał, że była ona faktycznie wykonywana na rzecz (...) sp. z o.o., a jej celem było świadczenie usług, a nie obejście prawa. Sąd podkreślił, że czynności wykonywane przez W. S. na podstawie umowy zlecenia były skonkretyzowane, nie wykazywały cech stosunku pracy i były wykonywane wyłącznie na rzecz zainteresowanej spółki. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że ZUS wydał decyzję o umorzeniu postępowania w podobnej sprawie dotyczącej innej pracownicy, I. C., która wykonywała tożsame czynności. W konsekwencji, sąd uznał umowę zlecenia za ważną i nieprowadzącą do obejścia prawa, co skutkowało zmianą decyzji ZUS i ustaleniem, że W. S. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej umowy. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz odwołujących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa zlecenia jest faktycznie wykonywana na rzecz zleceniodawcy i nie ma na celu uniknięcia płacenia składek.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że mimo powiązań między spółkami, umowa zlecenia była ważna, ponieważ była faktycznie realizowana na rzecz zleceniodawcy, a jej celem było świadczenie usług, a nie obejście prawa. Kluczowe było ustalenie, że czynności zleceniobiorcy były skonkretyzowane, nie wykazywały cech stosunku pracy i były wykonywane wyłącznie dla zleceniodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., W. S., (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkaodwołujący
W. S.osoba_fizycznaodwołująca
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkazainteresowana
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu jej obejście jest nieważna. Obejście ustawy polega na ukształtowaniu czynności tak, by formalnie nie sprzeciwiała się ustawie, ale w rzeczywistości zmierzała do osiągnięcia zakazanego celu, np. uniknięcia płacenia składek.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 4 § 1 lit a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważna jest czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Pozorność umowy.

k.c. art. 351

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Umowa o świadczenie usług (zlecenie).

k.c. art. 734

Kodeks cywilny

k.c. art. 735

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Cechy stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zlecenia była faktycznie wykonywana na rzecz zleceniodawcy. Czynności zleceniobiorcy były skonkretyzowane i nie wykazywały cech stosunku pracy. Spółki, mimo powiązań, są odrębnymi podmiotami gospodarczymi. Brak dowodów na celowe obejście przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Umowa zlecenia zawarta w celu obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Powiązania osobowe i organizacyjne spółek świadczą o obejściu prawa.

Godne uwagi sformułowania

umowa zlecenia została zawarta w celu obejścia przepisów ustawy powiązania osobowe i organizacyjne obu spółek czynności objęte umową zlecenia były skonkretyzowane w tej umowie i nie zostało wykazane, by sposób realizacji tych czynności odpowiadał cechom stosunku pracy sam ten fakt nie może prowadzić do uznania, że umowa zlecenia zawarta z zainteresowaną spółką została zawarta w celu obejścia przepisów ustawy

Skład orzekający

Wojciech Pudełko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie, czy umowa zlecenia zawarta między pracownikiem a powiązaną spółką stanowi obejście prawa ubezpieczeniowego, oraz znaczenie faktycznego wykonywania umowy i jej celu."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego i celu zawarcia umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umowy zlecenia od stosunku pracy w kontekście powiązanych spółek, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.

Czy umowa zlecenia między pracownikiem a powiązaną spółką to obejście prawa? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XIII U 1332/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia del. Wojciech Pudełko Protokolant: stażysta Wiktoria Piekut po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. w Warszawie na rozprawie sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i W. S. przy udziale strony zainteresowanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołań (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z dnia 10 października 2022 r. nr (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, że W. S. z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. ; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i W. S. kwoty po 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygnatura akt XIII U 1332/22 UZASADNIENIE wyroku z 30 stycznia 2024 roku Decyzją z 10 października 2022 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. stwierdził, że W. S. z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek (...) sp. z o.o. w okresie od 15 marca 2018 r. do nadal. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawarcie przez (...) sp. z o.o. umów zlecenia z ubezpieczoną, która jest pracownikiem (...) sp. z o.o. , miało na celu obniżenie kosztów opłacania składek na ubezpieczenia społeczne poprzez stworzenie drugiego pozornego tytułu do ubezpieczeń. Organ zwrócił uwagę na powiązania osobowe i organizacyjne obu spółek. (decyzja w aktach rentowych) (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Odwołująca spółka zarzuciła organowi rentowemu błędne ustalenie, że płatnikiem składek z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. ma być pracodawca (...) sp. z o.o. W tym zakresie spółka podniosła, że (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. to odrębne i niezależne podmioty, realizujące działalność o innym charakterze tj. (...) sp. z o.o. to firma techniczno-handlowa, natomiast (...) sp. z o.o. to spółka produkcyjno-serwisowa. Odwołująca spółka wyjaśniła również, że ubezpieczona w ramach zatrudnienia w (...) sp. z o.o. wykonywała czynności z zakresu obsługi kadrowo-płacowej wyłącznie dot. (...) sp. z o.o. , natomiast na podstawie umowy zlecenia wykonywała czynności z zakresu obsługi kadrowo-płacowej wyłącznie dot. (...) sp. z o.o. Wskazując na powyższe, (...) sp. z o.o. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom społecznym u odwołującego płatnika składek (...) sp. z o.o. z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. (odwołanie (...) sp. z o.o. – k. 3-53 a.s.) Odwołanie od decyzji z 10 października 2022 r. złożyła także ubezpieczona W. S. , podnosząc następujące zarzuty: 1) błędne przyjęcie, że ubezpieczona podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w (...) sp. z o.o. z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. w okresie wskazanym w decyzji, skoro przez cały ww. okres ubezpieczona wykonywała czynności na podstawie umowy zlecenia dla spółki (...) i nie było podstaw do objęcia W. S. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tyt. umowy zlecenia, 2) nieuwzględnienie złożonego przez ubezpieczoną oświadczenia, w którym wskazała, jakie czynności wykonywała dla (...) sp. z o.o. , 3) nieprzesłuchanie ubezpieczonej przez ZUS, co było istotne dla ustalenia, jakie czynności wykonywała dla (...) sp. z o.o. na podstawie umowy zlecenia oraz że czynności te nie były wykonywane na rzecz (...) sp. z o.o. 4) nieprawdziwe i niezrozumiałe ustalenie przez ZUS, że wykonując czynności kadrowo-płacowe dla (...) sp. z o.o. ubezpieczona swiadczyła pracę na rzecz (...) sp. z o.o. W oparciu o powyższe zarzuty W. S. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w (...) sp. z o.o. w okresie od 15 października do nadal. (odwołanie ubezpieczonej – k. 3-4 a.s. XIV U 1039/22) Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie odwołań jako nieuzasadnionych; zasądzenie od odwołujących na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (odpowiedź na odwołania – k. 159-167 a.s., k. 6-12 a.s. XIV U 1039/22 Postanowieniem z 19 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie zawiadomił (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. o toczącym się postępowaniu i o możliwości przystąpienia do sprawy w charakterze zainteresowanego. (postanowienie – k. 190 a.s.) (...) sp. z o.o. przystąpiła do sprawy w charakterze zainteresowanej. (pismo – k. 211 a.s.) Sąd na podstawie art. 219 k.p.c. połączył sprawę XIV U 1039/22 ze sprawą niniejszą a w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je pod wspólną sygnaturą XIII U 1332/22. (zarządzenie o połączeniu – k. 27 a.s. XIV U 1039/22) Pełnomocnik ubezpieczonej poparł odwołanie (...) sp. z o.o. i wniósł o zmianę decyzji poprzez ustalenie, że ubezpieczony z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u odwołującej spółki od 15 lutego 2017 roku do 31 grudnia 2019 roku. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (pismo pełnomocnika ubezpieczonej – k. 248-257 a.s. XIII U 1333/22) Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny. Odwołujący płatnik składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej też jako (...) ) został wpisany do KRS 8 kwietnia 2002 r. pod numerem KRS (...) . Wspólnikami spółki są A. S. , który jest jednocześnie prezesem zarządu i J. S. , która jest wiceprezesem spółki, prokurentami spółki są M. S. i J. W. . Przedmiotem działalności spółki jest m.in. sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana, produkcja aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej, naprawa i konserwacja maszyn, sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń, pozostała działalność wydawnicza, działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki, wynajmem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach elektronicznych (Internet), działalność związana z organizacją tragów, wystaw i kongresów. (bezsporne, nadto odpis pełny KRS– k. 534-536 a.s.) Zainteresowana spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej też jako (...) ) została wpisana do KRS w dniu 15 listopada 2002 r. pod numerem KRS (...) . Wspólnikami spółki są A. S. , który jest też prezesem zarządu i M. S. , który jest wiceprezesem zarządu, prokurentem jest J. W. . Przedmiotem działalności jest produkcja pozostałych gotowych wyrobów metalowych gdzie indziej niesklasyfikowanych, produkcja elementów elektronicznych, produkcja sprzętu (tele)komunikacyjnego, produkcja pozostałych elektronicznych i elektrycznych przewodów i kabli, produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych, produkcja maszyn do obróbki metalu, produkcja maszyn dla metalurgii, naprawa i konserwacja maszyn, naprawa i konserwacja maszyn, naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych, pozostałą działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych. (bezsporne, nadto odpis pełny KRS– k. 531-533v. a.s.) Obie spółki mają odrębny zakres działania. (...) sp. z o.o. zajmuje się sprzedażą, doradztwem technicznym w zakresie sprzedaży, energoelektroniki, automatyki przemysłowej. Z kolei (...) zajmuje się produkcją, serwisem i montażem w zakresie urządzeń przemysłowych. Są to prace związane z tworzeniem nowych urządzeń, nowych rozwiązań dla klienta. Montaż zaś dotyczy zarówno gotowych projektów z powierzonych projektów przez klientów, jak również tworzeniu nowych projektów na zlecenie klientów i budowy urządzeń. Około (...) obrotów firmy (...) jest generowanych ze współpracy (...) sp. z o.o. i dotyczy zakupu komponentów do urządzeń produkowanych przez (...) . Firma (...) sp. z o.o. dostarcza klientom komponenty oraz doradztwo techniczne, natomiast (...) uzupełnia tę ofertę i proponuje indywidualną ofertę na specjalne zamówienie. Obydwie spółki działają na rynku przemysłowym, na którym klienci potrzebują odpowiedniego komponentu. Celem spółek jest zaś zaspokojenie tych potrzeb i wygenerowanie przychodów. Często ponad 50%, 60% zakupów poszczególnych klientów realizowane są w (...) sp. z o.o. Do tego około 50% komponentów wykorzystywanych przez (...) jest komponentami odwołującej spółki. Regularnie zdarza się, że klient wskazuje na sposób wykonania urządzenia i z jakich komponentów ma być ono zbudowane. To powoduje, że (...) posługuje się produktami odwołującej spółki. Doświadczenie i wiedza obu spółek uzasadnia zatrudnianie danego pracownika przez drugą ze spółek. Tym samym osoby zatrudnione w (...) na podstawie umowy zlecenia jednocześnie mają zawarte umowy o pracę z (...) sp. z o.o. i zdarza się, że wykonują umowę zlecenia w czasie wykonywania umowy o pracę. Od 2018 roku takich sytuacji było najwięcej. Spółki (...) zatrudniają te same osoby, ponieważ zależy im na dobrych i wyspecjalizowanych pracownikach. Zatrudnianie osób na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia zapewnia obu spółkom fachowych pracowników. W dużej mierze (...) zatrudnia specjalistów w doborze komponentów, którzy zajmują się rozwiązaniem problemów technicznych oraz potrafią nawiązać współpracę z klientami. (...) zatrudnia natomiast monterów, serwisantów, projektantów urządzeń. Zatrudnianie na podstawie umowy zlecenia wynika z potrzeb (...) . Czynności, jakie należy wykonać dla tej spółki nie są ciągłe, co utrudnia nawiązanie umowy o pracę na etat, ponieważ odwołująca spółka zajmuje się doradztwem technicznym, zaś (...) specjalizuje się produkcją, serwisem, sprzedażą urządzeń gotowych. Taki schemat zatrudniania osób jest możliwy, ponieważ w większości w (...) posiada stanowiska administracyjne, co zapewnia pewną elastyczność. (zeznania świadka J. W. – k. 320-323v. a.s.; zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518 v. a.s.; zeznania strony A. S. – k. 527-528 a.s.) Usługi świadczone przez (...) na rzecz (...) generują (...) obrotów. (zeznania świadka J. W. – k. 320-323v. a.s.) Obie spółki zlokalizowane są w odrębnych miejscach. (...) sp. z o.o. ma siedzibę przy ul. (...) , zaś (...) znajduje się przy ul. (...) . Obie spółki łączą umowy, które dotyczą: najmu powierzchni magazynowej/biura – zainteresowana spółka nie ma własnych budynków, korzysta z wynajmowanych przez odwołującego płatnika składek. W budynku prowadzi działalność biurową, produkcyjno-montażową oraz magazynową, przy czym odwołujący wynajmuje powierzchnie magazynowe także innym, niepowiązanym podmiotem; najmu sprzętu komputerowego – zainteresowana spółka najmuje część wykorzystywanego do własnej działalności gospodarczej sprzętu komputerowego od odwołującego, przy czym udział najmowanego sprzętu w sprzęcie ogólnie wykorzystywanym przez zainteresowaną spółkę jest marginalny, albowiem zainteresowana spółka posiada na własność własne zaplecze sprzętowe, w skład, którego wchodzi także sprzęt komputerowy; najmu budynku biurowego – zainteresowana spółka najmuje od odwołującej się spółki budynek, który jest głównym miejscem prowadzenia działalności zainteresowanej spółki; najmu mieszkań – zainteresowana spółka najmuje od odwołującego płatnika składek lokale mieszkalne, które są wykorzystywane przez pracowników zainteresowanej spółki. Odwołujący płatnik składek wynajmuje mieszkania również innym, niepowiązanym podmiotom. (zeznania świadka J. W. – k. 320-323v., 447-448 a.s.; zeznania ubezpieczonej W. S. –k. 517-518 v. a.s.) Spółki posiadają różne struktury organizacyjne, w których wyodrębnione są całkowicie inne działy związane z różnym rodzajem prowadzonych przez spółki działalności. Odwołujący płatnik składek posiada dział techniczno-handlowy, dział eksportu, dział logistyki, dział operacyjny, zainteresowana spółka posiada dział operacyjny, dział montażu urządzeń, systemów zasilania, dział grzejnictwa indukcyjnego, warsztat mechaniczny, dział serwisu. Działalność zainteresowanej spółki związana jest z montażem, serwisem i produkcją gotowych urządzeń. Spółki prowadzą działalność w różnym zakresie terytorialnym. Odwołująca się spółka oferuje i sprzedaje swoje produkty zarówno w Polsce, jak i na świecie: w 2017 r. – w 43 państwach, w 2018 r. – w 45 państwach, w 2019 r. – w 55 państwach. Zainteresowana spółka prowadzi działalność produkcyjną i serwisową przeważnie w Polsce. Spółki mają innych odbiorców i innych dostawców. (...) sp. z o.o. jest większą firmą. Pracuje w niej obecnie ok. 100 osób, zaś w (...) 30-50 osób. (zeznania świadka J. W. – k. 320-323v., 447-448 a.s.; zeznania strony A. S. – k. 527-528 a.s.; ulotka w kopercie na k. 66 a.s., struktura organizacyjna – k. 67 a.s.) 29 października 2018 r. ubezpieczona W. S. zawarła z (...) sp. z o.o. w P. umowę o pracę na okres próbny od 1 listopada 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku na stanowisku specjalisty ds. kadrowych w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem (...) zł brutto miesięcznie. Kolejną umowę o pracę ww. strony zawarły 31 stycznia 2019 roku na czas nieokreślony od 1 lutego 2019 roku na tożsamym stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem (...) zł brutto miesięcznie (umowa o pracę na okres próbny – k. 15 cz. B a.o., umowa o pracę na czas nieokreślony – k. 18 cz. B a.o., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-519v. a.s.) Pisemny zakres obowiązków ubezpieczonej z tytułu umowy o pracę jest następujący: 1. czynności związane z zatrudnianiem pracowników etatowych i zleceniobiorców: a) omówienie zasad i procedur obowiązujących w firmie (czas pracy, lista obecności, urlopy, uprawnienia rodzicielskie, benefity) 2. prowadzenie akt osobowych i dokumentacji kadrowej dotyczącej: a) nawiązania stosunku pracy stanowiącej podstawę do korzystania ze szczególnych uprawnień (kwestionariusz, świadectwa z poprzednich miejsc pracy, dyplomy, uprawnienia potwierdzające kwalifikacje zawodowe), b) zatrudnienia (umowy o pracę, zakresy obowiązków, oświadczenia, zaświadczenia, prowadzenie dokumentacji związanej z zajęciami komorniczymi), c) zakończenia pracy ( wypowiedzenia, karty obiegowe, świadectwa pracy). 3. rejestracja pracownika i zleceniobiorcy w systemie kadrowo - placowym (...) oraz w systemach bankowych; 4. szkolenia obowiązkowe w zakresie bhp i zawodowe: a) organizacja szkoleń, b) poszukiwanie ofert dot. szkoleń zawodowych, c) sporządzaniu planów, rejestrów i protokołów szkoleń, d) przygotowywaniu oświadczeń dla pracowników. 5. kontrola i rejestracja czasu pracy, listy obecności, ewidencja urlopów, zwolnień lekarskich; 6. sporządzanie list płac dla pracowników za: a) wykonaną pracę (wynagrodzenie zasadnicze, premie), b) zwolnienia lekarskie, zasiłki chorobowe, opiekuńcze, macierzyńskie, wychowawcze, c) naliczanie potrąceń obowiązkowych (zaliczki, zajęcia komornicze, mieszkania, ryczałty samochodowe, (...) ) oraz dobrowolnych (nauka języka, ubezpieczenia pracownicze: (...) , (...) ., (...) ) 7. rozliczanie zleceniobiorców: a) przygotowanie umowy stałej lub jednorazowej, 8. czynności związane z ZUS: a) zgłoszenia pracowników oraz zleceniobiorców do ubezpieczeń społecznych, b) zgłoszenia członków rodzin pracowników do ubezpieczenia zdrowotnego, c) wyrejestrowania z ubezpieczeń pracowników zwolnionych oraz ich rodzin, d) przygotowywania dokumentów rozliczeniowych za potrącone składki, e) przygotowywanie rocznych raportów dla pracowników o potrąconych składkach z tytułu ubezpieczeń społecznych tzw. RMUA, f) kontrola prawidłowości rozliczeń z ZUS ( uzgadnianie salda, sporządzanie korekt dokumentów rozliczeniowych i zgłoszeniowych, pobieranie zaświadczeń o niezaleganiu na potrzeby firmy) g) przygotowywanie przelewów do ZUS za pobrane składki od pracowników; 9. czynności związane z urzędami skarbowymi: a) miesięczna deklaracja PIT-4 b) rocznych informacji PIT-11 dotyczących pracowników i zleceniobiorców, c) przygotowywanie przelewów do urzędów skarbowych za pobrane i naliczone zaliczki na podatek dochodowy d) uzgadnianie sald, pobieranie zaświadczeń o niezaleganiu 10. sporządzanie deklaracji do PFRON, kontrola salda, przygotowywanie przelewów. 11. współpraca z firmą odpowiedzialną za BHP w zakresie: a) instruktaży kandydatów przyjmowanych do pracy, b) szkoleń okresowych, c) dokumentacji wypadkowej, ocen ryzyka zawodowego, instrukcji i procedur dot. BHP. 12. przygotowywanie dokumentacji emerytalnej Rp-7, wnioski emerytalne, zaświadczenia dla pracujących emerytów. 13. czynności związane z benefitami ( (...) ): a) zgłaszanie i wyrejestrowanie pracownika i członków jego rodziny, b) sprawdzanie poprawności wystawianych faktur, c) negocjacje umów, d) poszukiwanie ofert, 14. GUS a) DG1 - sprawozdanie miesięczne, meldunek o działalności gospodarczej w zakresie zatrudnienia, czasu pracy, wynagrodzeń, b) Z10 - sprawozdanie roczne o warunkach pracy c) Z06 - sprawozdanie roczne o pracujących, wynagrodzeniach i czasie pracy 15. przygotowywanie raportów miesięcznych na potrzeby Zarządu takich jak: a) raport z wypłaconych wynagrodzeń pracowników etatowych, b) raport z wynagrodzeń dopisywany do kosztów poszczególnych działów, c) raport z wypłaconych umów zleceń, d) raport dotyczący roboczogodziny, e) aktualizacja list do wyliczania premii, f) lista wypłaconych premii na potrzeby kontroli. 16. wykonywanie poleceń bezpośredniego przełożonego oraz współpraca z pozostałymi pracownikami. (pisemny zakres obowiązków – k. 16 cz. B a.s.) Z tytułu umowy o pracę W. S. otrzymała następujące wynagrodzenie brutto: w listopadzie i w grudniu 2018 r. – (...) zł; w okresie od lutego 2019 r. do września 2019 r. – (...) zł; w październiku 2019 r. – (...) zł; w okresie od lutego 2019 r. do września 2019 r. – (...) zł; w listopadzie i w grudniu 2019 r. – (...) zł. (karty wynagrodzeń – tom II, cz. 4 akt kontroli na płycie Cd – k. 206 a.s.) W kolejnych latach wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zmieniało się następująco: od 1 stycznia 2020 roku – (...) zł brutto miesięcznie; od 1 stycznia 2022 roku – (...) zł brutto miesięcznie a od 1 stycznia 2023 roku – (...) zł brutto miesięcznie. (porozumienie z 13 grudnia 2019 roku – k. 21 cz. B a.o., porozumienie z 30 września 2021 roku – k. 22 cz. B a.o., porozumienie z 28 grudnia 2022 roku – k. 30 cz. B a.o., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-519v. a.s.) Od 2020 r. W. S. oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymuje także premię w wysokości ok. (...) zł za wywiązywanie się z powierzonych jej zadań. (zeznania świadka J. W. – k. 320-323v., zeznania świadka M. P. – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-519v. a.s.; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s.) 15 października 2018 roku W. S. (jako zleceniobiorca) i (...) sp. z o.o. (jako zleceniodawca) zawarli umowę zlecenia na czas nieokreślony od 15 października 2018 roku. Na tej podstawie zleceniodawca zlecił zleceniobiorcy prace polegające na pomocy w obsłudze kadrowej. Szczegółowy zakres prac był ustalany w załącznikach do umowy zlecenia. Załącznik każdorazowo był podpisywany przez strony umowy przed rozpoczęciem wykonywania prac oraz po ich zakończeniu w okresie rozliczeniowym. Wynagrodzenie za wykonane czynności było uzależnione od efektów pracy zleceniobiorcy. (umowa zlecenia – k. 74-77 a.s.; zeznania świadka J. W. - k. 320-323v. a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-519v. a.s.; zakres czynności – k. 329, 331, 333,335,337, 339, 341, 343, 345, 347, 349, 351, 353, 355, 357, 359, 361, 363, 365, 367, 369, 371, 373, 375, 377, 379, 381, 383, 385, 387, 389, 391, 393, 395, 397, 399, 401, 403, 405, 407, 409, 411, 413, 415, 417, 419, 421, 423, 425, 427, 429, 431, 433, 435, 437, 439, 441, 443, 445 a.s.) Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wypłacane było na podstawie wystawionych i podpisanych rachunków. Ubezpieczona otrzymała następujące wynagrodzenie netto: 10/2018 – (...) zł; 11/2018 – (...) zł; 12/2018 – (...) zł; 01/2019 – (...) zł; 02/2019 – (...) zł; 03/2019 – (...) zł; (...) – (...) zł; 05/2019 – (...) zł; 06/2019 – (...) zł; 07/2019 – (...) zł; 08/2019 – (...) zł; 09/2019 – (...) zł; 10/2019 – (...) zł; 11/2019 – (...) zł; 12/2019 – (...) zł; 01/2020 – (...) zł; 02/2020 – (...) zł; 03/2020 – (...) zł; 04/2020 – (...) zł; 05/2020 – (...) zł; 06/2020 – (...) zł; 07/2020 – (...) zł; 08/2020 – (...) zł; 09/2020 – (...) zł; 10/2020 – (...) zł; 11/2020 – (...) zł; 12/2020 – (...) zł; 01/2021 – (...) zł; 02/2021 – (...) zł; 03/2021 – (...) zł; 04/2021 – (...) zł; 05/2021 – (...) zł; (...) – (...) zł (...) – (...) zł; 08/2021 – (...) zł; 09/2021 – (...) zł; 10/2021 – (...) zł; 11/2021 – (...) zł; 12/2021 – (...) zł; 01/2022 – (...) zł; 02/2022 – (...) zł; 03/2022 – (...) zł; 04/2022 – (...) zł; 05/2022 – (...) zł; 06/2022 – (...) zł; 07/2022 – (...) zł; 08/2022 – (...) zł; 09/2022 – (...) zł; 10/2022 – (...) zł; 11/2022 – (...) zł; 12/2022 – (...) zł; 01/2023 – (...) zł; 02/2023 – (...) zł; 03/2023 – (...) zł; 04/2023 – (...) zł; 05/2023 – (...) zł. (rachunki – k. 328, 330, 332, 334, 336, 338, 340, 342, 344, 346, 348, 350, 352, 354, 356, 358, 360, 362, 364, 366, 368, 370, 372, 374, 376, 378, 380, 382, 384,386, 388, 390, 392, 394, 396, 398, 400, 402, 404, 406, 408, 410, 412, 414, 416, 418, 420, 422, 424, 426, 428, 430, 432, 434, 436, 438, 440, 442, 444 a.s.; zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s.) Obsługą kadrowo-płacową (...) i (...) od 2018 r. zajmuje się zewnętrzna spółka (...) sp. z o.o. Osobą kontaktową z ramienia odwołującej i zainteresowanej spółki jest W. S. . (...) sp. z o.o. odpowiada za wysyłanie deklaracji i zgłoszeń do ZUS, natomiast ubezpieczona przesyła ww. spółce potrzebne do tego dane. W. S. nie ma uprawnień do akceptowania przelewów, ale zajmuje się importem przelewów do systemu bankowego, gdyż w tym zakresie ma upoważnienie. Ubezpieczona jest również upoważniona do działania w imieniu (...) w sprawach prowadzonych przez ZUS. (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania świadka M. P. – k. 516-517 a.s,., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s.; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s., pełnomocnictwo – k. 89-93 a.s., wiadomości e-mail – k. 103-116, 119-126, 128-130 a.s.) W ramach umowy o pracę z (...) ubezpieczona zajmuje się głównie kwestiami kadrowymi, a w mniejszym stopniu płacowymi dotyczącymi pracowników odwołującej spółki, przy czym do niektórych benefitów mogą się przyłączyć zleceniobiorcy tejże spółki. W. S. m.in. wspomaga administrację benefitów pracowniczych (rejestrowanie i wyrejestrowywanie z tych benefitów). Zajmuje się opieką medyczną, ubezpieczeniami grupowymi, dofinansowaniem posiłków, kartami multisport. Przygotowuje dane do rozliczenia benefitów i współpracuje z (...) sp. z o.o. w zakresie rozliczania faktur wystawianych przez dostawców usług na rzecz pracowników. (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania świadka M. P. – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s.; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s.) W ramach umowy zlecenia z (...) ubezpieczona obsługuje pracowników i zleceniobiorców ww. spółki. Podobnie jak w przypadku (...) sp. z o.o. W. S. zajmuje się czynnościami kadrowo-płacowymi, z naciskiem jednak na czynności kadrowe. W zainteresowanej spółce odpowiada za szkolenia BHP, które są częstsze w (...) niż w (...) oraz przygotowanie skierowań do medycyny pracy, których okresy badań są również częstsze niż w odwołującej spółce. Dodatkowo W. S. zajmuje się administrowaniem benefitów, opieką medyczną, kartami (...) dofinansowaniem obiadów. W (...) z uwagi na inną specyfikę działalności potrzebne są dodatkowe szkolenia jak szkolenia (...) , szkolenia na wózki widłowe, spawalnicze, pracy na wysokości, za które ubezpieczona również odpowiada. (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania świadka M. P. – k. 516-517 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s., skierowania – k. 97-98 a.s., wnioski – k. 99 a.s.) W D. W. S. świadczy pracę przez 8 godzin, a jej czas pracy jest ewidencjonowany przy pomocy kart rejestrujących wejście i wyjście. Stanowisko pracy w ramach umowy o pracę znajduje się w gabinecie kadr w budynku odwołującej się spółki przy ul. (...) . Bezpośrednim przełożonym ubezpieczonej w D. jest J. W. , z którym W. S. ustala zakres zadań. W odwołującej spółce ubezpieczona pracuje na komputerze stacjonarnym. Czynności w ramach umowy zlecenia W. S. wykonuje w domu albo w (...) , gdzie nie ma dedykowanego dla niej miejsca wykonywania zadań. Czasami w celu wykonania zadań dla zainteresowanej spółki ubezpieczona zostaje po godzinach w D. , w szczególności jeśli potrzebuje akt osobowych, które są przechowywane zarówno dla jednej, jak i drugiej spółki w siedzibie (...) sp. z o.o. Czas pracy W. S. w (...) nie jest ewidencjonowany. Co do zasady ubezpieczona nie wykonuje pracy na rzecz zainteresowanej spółki w godzinach pracy w (...) W (...) korzysta z laptopa służbowego należącego do ww. spółki lub z własnego laptopa. Swoją pracę w zainteresowanej spółce (...) raportuje aktualnie do M. S. , wcześniej do A. S. . (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s.) Zakres czynności wykonywanych przez ubezpieczoną w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia częściowo się pokrywa. W. S. rozróżnia jednak zadania z umowy o pracę od zadań z umowy zlecenia, ponieważ czynności są wykonywane w stosunku do innych osób zatrudnianych przez różne podmioty. W celu wykonania ww. czynności ubezpieczona korzysta z programów C. (...) i programu Płatnik oraz programu administrowania benefitów, ale do każdego z tych programów ma osobne loginy i hasła dla każdej ze spółek. (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s.) W. S. przejęła w zainteresowanej i odwołującej spółce obowiązki I. C. , która na podobnych zasadach co ubezpieczona współpracowała z ww. spółkami. Zarówno ubezpieczona jak i I. C. wykonywały tożsame czynności związane ze sprawami kadrowo- płącowymi, z tą różnicą, że W. S. nie zajmowała i nie zajmuje się rozliczaniem płac w (...) i w (...) . W odniesieniu do I. C. ZUS wydał decyzję o umorzeniu postepowania. (zeznania świadka J. W. – k. 447-448 a.s., zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s..; zeznania strony A. S. – k. 524-525 a.s., decyzja – k. 68 a.s.) Ubezpieczona nie zgłaszała wniosku o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu umowy zlecenia. Zależało jej na ww. umowie ze względu na większą swobodę decydowania, w jakim czasie wykonuje zadania. (zeznania ubezpieczonej W. S. – k. 517-518v. a.s.) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, aktach rentowych ZUS, aktach kontroli i aktach osobowych ubezpieczonej. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane, a Sąd nie znalazł podstaw by wiarygodność tych dokumentów podważać z urzędu. Nadto podstawą ustaleń faktycznych w sprawie były zeznania świadków: J. W. , M. P. oraz zeznającego w charakterze strony prezesa odwołującej się spółki i zainteresowanej spółki (...) , a także ubezpieczonej W. S. . Zeznania wyżej wskazanych osób sąd uznał za wiarygodne, spójne, wzajemnie uzupełniające się. Przedstawili oni spójny obraz funkcjonowania spółek, ich wzajemnych relacji i powiązań. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód z oględzin nieruchomości (postanowienie - k. 525 a.s .). Okoliczności, na jakie miałby zostać dopuszczony i przeprowadzony ten dowód, zostały wykazane zeznaniami stron, świadków jak i zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Ponadto fakty te dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały istotnego znaczenia. Najważniejsze było ustalenie faktycznych czynności ubezpieczonej występującej w niniejszej sprawie. Uwzględnienie zaś tego wniosku przyczyniłoby się do zwłoki w postępowaniu. Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności w odniesieniu do wskazanych w odwołaniu zarzutów naruszenia przez organ rentowy przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy zauważyć, że odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego (uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 Nr 8, poz. 142; z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 Nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 Nr 16, poz. 529 i z dnia 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z dnia 28 października 2009 r., I UK 132/09, LEX nr 570121; z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, LEX nr 577811 i z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824). Zaskarżona decyzja nie jest obciążona takimi wadami. Przechodząc do meritum, wskazać trzeba, że w ocenie Sądu Okręgowego odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji wskazał, że osoba ubezpieczona zatrudniona na podstawie umowy o pracę w spółce (...) sp. z o.o. (u odwołującego płatnika składek) zawarła umowę zlecenia ze spółką (...) sp. z o.o. (zainteresowana spółka). Zdaniem organu rentowego umowa zlecenia zawarta z (...) sp. z o.o. została zawarte w celu obejścia przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w rozumieniu przepisów art. 58 § 1 i 2 k.c. , a przedmiot umowy został rozdzielony w sposób umożliwiający opłacanie wyłącznie składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodów uzyskanych z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) sp. z o.o. , o czym świadczą zdaniem ZUS przede wszystkim powiązania osobowe spółek. Przedmiotem sporu było zatem ustalenie, czy zawarte przez osobę ubezpieczoną z zainteresowaną spółką umowy zlecenia były wykonywane na rzecz tej właśnie spółki, czy na rzecz odwołującego się płatnika składek. W konsekwencji ustalić należało, czy odwołujący płatnik składek zobowiązany był do uwzględnienia w podstawie wymiaru składek w spornym okresie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne z tytułu przychodu z umowy zlecenia zawartej z (...) sp. z o.o. przez osobę ubezpieczoną zatrudnioną jednocześnie u odwołującego płatnika składek ( (...) sp. z o.o. ) na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) płatnikiem składek jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7. Stosownie do treści art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ( art. 58 § 2 k.c. ). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana ( art. 58 § 3 k.c. ). Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą w sytuacji, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Sprzeczność z ustawą ma miejsce także wtedy, gdy wynika z właściwości lub z natury określonych przepisów, przy braku wyraźnego zakazu dokonywania czynności prawnej określonej treści oraz gdy czynność prawna pozbawiona jest przepisanej formy. Natomiast czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, która z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem ( tak wyroki Sądu Najwyższego z 25 listopada 2004 r., I PK 42/04, OSNP 2005, Nr 14, poz. 209; z 25 stycznia 2005 r., II UK 141/04, OSNP 2005, Nr 15, poz. 235; z 29 marca 2006 r., II PK 163/05, OSNP 2007, nr 5-6, poz. 71). Obejście ustawy to zachowanie podmiotu prawa, który napotykając prawny zakaz dokonania określonej czynności prawnej "obchodzi" go w ten sposób, że dokonuje innej niezakazanej formalnie czynności w celu osiągnięcia skutku związanego z czynnością zakazaną, a tym samym sprzecznego z prawem (por. też wyrok Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2005 r., III UK 89/05, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 192). Działanie zgodne z prawem nie zawsze jednak wyklucza obejście prawa. Zasada swobody umów ( art. 351 k.c. ) czy też konieczność badania woli stron w stosunkach zobowiązaniowych, nie eliminuje skutku w postaci obejścia prawa, w tym przypadku polegającego na uniknięciu płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w wyższej kwocie. Konkluzja o obejściu prawa odnosi się bowiem do celu, jakiemu służyło sporządzenie dwóch oddzielnych umów, a nie do samej ich treści. Podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określony sposób. Dokument w postaci umowy nie jest niepodważalnym dowodem na to, że osoby go podpisujące, jako strony, faktycznie złożyły niewadliwe oświadczenie woli o treści zapisanej w tym dokumencie. Jeżeli zatem zawarta przez strony umowa była wykorzystywana instrumentalnie, to niewykluczone jest jej zakwestionowanie, jako podstawy (tytułu) podlegania ubezpieczeniom społecznym, nie ze względu na pozorność umowy ( art. 83 k.c. ), lecz ze względu na obejście prawa. Taką wykładnię przyjęto w wyroku Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2009 r., OSNP 2010 nr 21-22, poz. 272, który prezentuje tezę, że zawarcie umowy o pracę nakładczą wyłącznie w celu niepłacenia wyższych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi obejście prawa ( art. 58 § 1 k.c. ). Równie bliskie stanowisko wyrażono w wyroku Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 144/12, w którym stwierdzono, że umowa zlecenia na pracę niewielkiej wartości (ilości), która nie jest pozorna ( art. 83 k.c. ), może nie stanowić tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdy jej celem jest instrumentalne (przedmiotowe) wykorzystanie przepisów ubezpieczeń społecznych dla unikania wyższych składek na ubezpieczenia społeczne przez prowadzącego działalność gospodarczą ( art. 58 § 1 i § 2 k.c. ). Dla ustalenia czy umowa nie ma na celu obejścia ustawy zbadać należy cel jej zawarcia (causę). Istota umowy o świadczenie usług (umowy zlecenia), w oparciu o normę art. 750 k.c. w zw. z art. 734 i 735 k.c. polega na tym, iż przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do wykonania za wynagrodzeniem określonej czynności faktycznej dla dającego zlecenie (zleceniodawca). Tak więc, celem tej umowy, czyli jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (określanym tradycyjnie w nauce prawa terminem causa), jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne potwierdzają, że osoba ubezpieczona faktycznie wykonywała czynności na podstawie umowy zlecenia na rzecz zainteresowanej spółki, a umowa zlecenia została zawarta w celu jej realizacji a nie obejścia prawa. W ocenie Sądu to zainteresowana spółka była beneficjentem usług wykonywanych przez osobę ubezpieczoną na podstawie umowy zlecenia. W. S. na rzecz (...) wykonywała czynności stricte administracyjne, które nie przekładały się na zysk spółki (...) czy (...) . Ubezpieczona w ramach umowy zlecenia zajmowała się obsługą kadrowo-płacową dotyczącą wyłącznie zainteresowanej spółki. Ponadto Sąd miał na uwadze, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w stosunku do byłego pracownika (...) sp. z o.o. I. C. wykonującej co do zasady tożsame czynności, co W. S. , wydał decyzję o umorzeniu postepowania, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonej wydał decyzję o obowiązkowym podleganiu ubezpieczeniom społecznym u strony odwołującej się z tytułu realizacji czynności objętych umową zlecenia. Należy zauważyć, że czynności objęte umową zlecenia były skonkretyzowane w tej umowie i nie zostało wykazane, by sposób realizacji tych czynności odpowiadał cechom stosunku pracy określonym w art. 22 § 1 k.p. W związku z powyższym, Sąd uznał, że umowa zlecenia zawarta między osobą ubezpieczoną a zainteresowaną spółką jest ważna i nie prowadziła do obejścia prawa. W myśl art. 58 § 2 k.c. nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak trafnie wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 261/10, LEX Nr 784986 do oceny czynności prawnej, jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego może dojść ze względu na cel, do którego osiągnięcia czynność zmierza, rażąco krzywdzące działanie jednej ze stron, zachowanie nieuczciwe, nielojalne lub naruszające interesy osób trzecich, a przy ocenie tej konieczne jest dokonanie wartościowania zachowania z konkretnymi zasadami współżycia społecznego w kontekście skutku prawnego. W niniejszej sprawie ocena zawartej i realizowanej przez strony umowy zlecenia nie prowadzi do wniosku o jej nieważności. Postępowanie dowodowe wykazało, że każda ze spółek jest odrębnym i niezależnym podmiotem. Spółki powstały w różnym czasie, posiadają inne numery KRS, NIP, REGON. Spółki mają odrębne majątki i nie są powiązane kapitałowo. Odwołujący płatnik składek i zainteresowana spółka prowadzą różne działalności gospodarcze. Odwołujący płatnik składek specjalizuje się w kompleksowych dostawach podzespołów do energoelektroniki, elektrotechniki, automatyki, elektroniki oraz energetyki. Zainteresowana spółka zajmuje się działalnością serwisową, projektową, produkcyjną oraz doradczą. Głównym celem zainteresowanej spółki jest pomoc w rozwiązywaniu problemów technicznych klientów. Każda ze spółek w swoim obszarze działania regularnie współpracuje z wieloma firmami zarówno po stronie komponentów i usług, jak i klientów (mają innych obiorców, dostawców i kontrahentów). Spółki posiadają całkowicie różne struktury organizacyjne, w których wyodrębnione są inne działy związane z różnym rodzajem prowadzonych przez spółki działalności. Szacunkowa wartość sprzedaży odwołującego płatnik składek do zainteresowanej spółki wynosi zaledwie około 1%, zaś sprzedaży zainteresowanej spółki do odwołującego wynosi około 40%. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, ubezpieczonej i prezesa obu spółek, potwierdziły, że obowiązki ubezpieczonej - zatrudnionej u odwołującego płatnika składek - wykonywane na podstawie umowy zlecenia z zainteresowaną spółką nie mogły mieć wpływu na sytuację odwołującej się spółki, tym bardziej przysparzać jej bezpośrednich lubpośrednich korzyści. Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby umowa zlecenia zawarta z zainteresowaną spółką była zawarta w celu obejścia przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 58 § 1 i 2 k.c. Odwołująca spółka nie uzyskiwała jakiejkolwiek korzyści z tytułu świadczenia przez jej pracownika usług z tytułu umowy zlecenia zawartej z zainteresowaną spółką. Świadczą o tym wprost czynności ubezpieczonej, które były związane wyłącznie z zainteresowaną spółką. Powiązania obu spółek są niewątpliwe, co wynika z faktu, że obie spółki mają tego samego właściciela ( A. S. ), jednakże nie oznacza to, że nie mogą prosperować oddzielnie, nie mogą konkurować czy też nie mogą odpowiadać na potrzeby klientów. W konsekwencji zarzut organu rentowego związany z osobowymi powiązaniami między spółkami jest niezasadny. Ponadto sam ten fakt nie może prowadzić do uznania, że umowa zlecenia zawarta z zainteresowaną spółką została zawarta w celu obejścia przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, mając na uwadze, że organ rentowy przegrał proces w całości. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił zatem art. 98 § 1 k.p.c. , na mocy którego Sąd zasądził po 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu rentowego na rzecz odwołującego płatnika składek, zainteresowanej spółki oraz ubezpieczonej. Przy ustalaniu w niniejszej sprawie każdorazowego wynagrodzenia pełnomocnika zastępowanej strony miała zastosowanie regulacja § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Odsetki od tych kwot zasądzono zgodnie z art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c. sędzia del. Wojciech Pudełko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI