XIII GC 343/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie A. L. i P. L. wnieśli pozew o zapłatę kwoty 2.920,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, tytułem zwrotu poniesionych kosztów odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (uTZTH). Pozwana spółka jawna wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że powodowie wystawili faktury na rzecz pozwanej, które nie zostały zapłacone w terminie. Powodowie podjęli działania windykacyjne za pośrednictwem spółki zewnętrznej, ponosząc związane z tym koszty. Sąd uznał, że powodowie wykazali zasadność swojego roszczenia, przedstawiając faktury i dowody zapłaty za usługi windykacyjne. Zarzuty pozwanej dotyczące braku udowodnienia czynności windykacyjnych, udzielenia prolongaty czy rażącego wygórowania kosztów zostały odrzucone. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia nieuzasadnionej wysokości kosztów spoczywał na pozwanej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego (art. 5 KC), sąd stwierdził, że to pozwana naruszyła zasadę zaufania i pacta sunt servanda, nie płacąc w terminie. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa, oddalając powództwo w pozostałej części, w tym w zakresie odsetek o wyższej stopie. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, zasądzając od pozwanej na rzecz powodów kwotę 1.017 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie kosztów odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, stosowanie art. 5 KC w kontekście naruszenia zasad współżycia społecznego przez stronę dochodzącą roszczenia, rozróżnienie odsetek ustawowych za opóźnienie od odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia zwrotu kosztów odzyskiwania należności, a nie samego wynagrodzenia z umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzycielowi przysługuje zwrot uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających ryczałt, zgodnie z art. 10 ust. 2 uTZTH?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzycielowi przysługuje zwrot uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających ryczałt, jeśli wykaże ich poniesienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie wykazali poniesienie kosztów windykacji poprzez przedstawienie faktur i dowodów zapłaty. Ciężar udowodnienia nieuzasadnionej wysokości tych kosztów spoczywał na pozwanej.
Czy zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego (art. 5 KC) może być skutecznie podniesiony przez stronę, która sama naruszyła te zasady?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona, która sama naruszyła zasady współżycia społecznego, nie może powoływać się na nie w celu odmowy ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwana naruszyła zasadę zaufania i pacta sunt servanda, nie płacąc w terminie, w związku z czym nie mogła skutecznie powoływać się na art. 5 KC.
Od jakiego rodzaju roszczenia należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, a od jakiego odsetki ustawowe za opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych należą się od wynagrodzenia z umowy, natomiast od roszczenia o zwrot kosztów odzyskiwania należności należą się odsetki ustawowe za opóźnienie.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił roszczenie główne (zwrot kosztów odzyskiwania należności) od roszczenia z umowy i stwierdził, że od pierwszego należą się odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 § 2 KC), a nie odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| P. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Handlowe (...) , spółka jawna | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
uTZTH art. 10 § 2
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wierzycielowi, oprócz zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, przysługuje również zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę rekompensatę.
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w wysokości określonej zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych; w przypadku świadczeń okresowych odsetki ustawowe za opóźnienie mogą być naliczane od wynagrodzenia za okres poprzedzający datę płatności.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa; nie może to prowadzić do skrzywdzenia słabszego.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
KPC art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę zostaje obciążona kosztami procesu przez stronę przegrywającą.
KPC art. 19 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu stanowi kwotę pieniężną, a w innych wypadkach sumę wartości przedmiotu sporu.
KPC art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu stanowi kwotę pieniężną, a w innych wypadkach sumę wartości przedmiotu sporu.
uKSC art. 28 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłata od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 100 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie wykazali poniesienie uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności. • Pozwana nie udowodniła, że koszty windykacji były rażąco wygórowane. • Pozwana naruszyła zasady współżycia społecznego, nie płacąc w terminie. • Roszczenie o zwrot kosztów odzyskiwania należności jest zasadne. • Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie jest zasadne od dnia wytoczenia powództwa.
Odrzucone argumenty
Powodowie nie udowodnili wykonania czynności windykacyjnych i ich kosztów. • Udzielono 2-miesięcznej prolongaty terminu płatności. • Kwota wynagrodzenia należnego spółce windykacyjnej była rażąco wygórowana. • Żądanie zwrotu kosztów odzyskiwania należności stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 KC). • Powodowie wykazali nielojalność wobec pozwanej. • Od dochodzonej kwoty należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Godne uwagi sformułowania
Cechą nowoczesnego społeczeństwa jest jego złożoność i nieprzejrzystość, powodująca, że działania ludzi w większym niż dawniej stopniu obarczone są ryzykiem, podejmowane w warunkach niepewności co do reakcji innych osób. • Ten zaś, kto sam naruszył zasady współżycia społecznego, nie może powoływać się na nie i żądać na ich podstawie odmowy udzielenia ochrony sądowej osobie, której prawo zostało naruszone. • Powodowie żądali odsetek w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Tymczasem – zgodnie z art. 7 ust. 1 uTZTH – odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych należą się wierzycielowi w transakcji handlowej, a więc w ramach umowy, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi. Zaś w niniejszej sprawie powodowie dochodzili nie wynagrodzenia z umowy, ale zwrotu poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających ryczałt, a więc roszczenia z art. 10 ust. 2 uTZTH. Jest to swoiste odszkodowanie, a więc nie wynika bezpośrednio z transakcji handlowej i od tego roszczenia należą się odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2 zd. I KC).
Skład orzekający
Dariusz Rogala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, stosowanie art. 5 KC w kontekście naruszenia zasad współżycia społecznego przez stronę dochodzącą roszczenia, rozróżnienie odsetek ustawowych za opóźnienie od odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia zwrotu kosztów odzyskiwania należności, a nie samego wynagrodzenia z umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących terminów zapłaty w transakcjach handlowych i kosztów windykacji, a także ciekawe rozważania na temat art. 5 KC.
“Czy można odzyskać koszty windykacji? Sąd wyjaśnia, kiedy się należą.”
Dane finansowe
WPS: 2920,59 PLN
zwrot kosztów odzyskiwania należności: 2920,59 PLN
zwrot kosztów procesu: 1017 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.