XIII GC 2242/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę skapitalizowanych odsetek oraz zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, wynikającego z opóźnienia w płatności faktur za usługi spedycyjne. Powódka, będąca cesjonariuszem wierzytelności, dochodziła od pozwanej kwoty 653,85 zł. Pozwana wniosła sprzeciw, zarzucając m.in. brak poinformowania o cesji, niedoręczenie noty odsetkowej oraz nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 Kodeksu cywilnego w związku z dochodzeniem zryczałtowanej rekompensaty. Sąd, analizując stan faktyczny i argumenty stron, uznał, że powództwo jest zasadne co do zasady, ale podlega uwzględnieniu w części. Zasądzono niewielką kwotę odsetek od skapitalizowanych odsetek oraz część dochodzonej rekompensaty (322,70 zł), uznając pozostałą część żądania za nadużycie prawa podmiotowego. Sąd podkreślił, że celem ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych jest dyscyplinowanie płatników, a nie zapewnienie źródła dochodu podmiotom trudniącym się obrotem wierzytelnościami. W związku z częściowym uwzględnieniem żądania i podobnymi kosztami poniesionymi przez strony, sąd zniósł między nimi koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 5 KC w kontekście dochodzenia zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności przez podmioty trudniące się obrotem wierzytelnościami.
Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia rekompensaty przez cesjonariusza, który nie wykazał faktycznych kosztów i działał w sposób budzący wątpliwości co do lojalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dochodzenie zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych przez podmiot trudniący się obrotem wierzytelnościami, który nie wykazał poniesienia faktycznych kosztów, stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przeważającej części stanowi nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem ustawy jest dyscyplinowanie płatników, a nie zapewnienie dochodu podmiotom obracającym wierzytelnościami, zwłaszcza gdy nie wykazano faktycznych kosztów, a wierzyciel działał nielojalnie (np. nie poinformował o cesji).
Jak należy zaliczyć częściową wpłatę dokonaną przez dłużnika, gdy nie wskazał on na jaki dług płaci, a wierzyciel nie złożył takiego oświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W pierwszej kolejności na otwarte odsetki.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 451 Kodeksu cywilnego, w braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela, zapłata zaliczana jest w pierwszej kolejności na odsetki.
Czy roszczenie o zapłatę równowartości 40 euro z art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych stanowi koszty procesu w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to roszczenie pieniężne stanowiące wartość przedmiotu sporu.
Uzasadnienie
Sąd argumentował, że kwota 40 euro jest traktowana jako zryczałtowane odszkodowanie, niezależne od wynagrodzenia, a możliwość zastosowania art. 5 KC do tego roszczenia potwierdza jego materialnoprawny charakter.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. | spółka | powód |
| A. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd stosował przepis o nadużyciu prawa do oceny żądania rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
uTZTH art. 10 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis dotyczący zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek od skapitalizowanych odsetek.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Zasada zaliczania częściowej zapłaty na odsetki.
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy.
k.c. art. 704 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy spedycji.
uTZTH art. 4 § pkt 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Definicja transakcji handlowej.
uTZTH art. 7 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis dotyczący wierzytelności o odsetki.
KPC art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
KPC art. 19 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja wartości przedmiotu sporu.
KPC art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie odsetek od skapitalizowanych odsetek było zasadne. • Część żądanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (dwukrotność kwoty 40 euro) mieści się w granicach prawa. • Częściowa zapłata powinna być zaliczona najpierw na odsetki.
Odrzucone argumenty
Żądanie całości rekompensaty za koszty odzyskiwania należności stanowiło nadużycie prawa. • Pozwana nie została poinformowana o cesji i nie otrzymała wezwania do zapłaty (choć sąd uznał to za okoliczność przemawiającą za nadużyciem prawa przez powódkę, a nie podstawę do oddalenia powództwa).
Godne uwagi sformułowania
działania powódki służą jedynie wykreowaniu nowej wierzytelności i nie mogą korzystać z ochrony, skoro nie taki był cel ustawodawcy • powódka wytaczając powództwo w niniejszej sprawie w znacznej części czyni to w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa • celem wprowadzenia instytucji zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności było, aby w transakcjach handlowych maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub weryfikacji [faktury] nie przekraczał co do zasady 30 dni kalendarzowych • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Dariusz Rogala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 KC w kontekście dochodzenia zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności przez podmioty trudniące się obrotem wierzytelnościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia rekompensaty przez cesjonariusza, który nie wykazał faktycznych kosztów i działał w sposób budzący wątpliwości co do lojalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ograniczyć dochodzenie roszczeń na podstawie klauzuli nadużycia prawa, nawet jeśli formalnie istnieją ku temu podstawy prawne. Jest to ciekawy przykład stosowania zasad współżycia społecznego w obrocie gospodarczym.
“Czy dochodzenie 40 euro rekompensaty za windykację to już nadużycie prawa?”
Dane finansowe
WPS: 667,44 PLN
rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 322,7 PLN
odsetki ustawowe od skapitalizowanych odsetek: 0,01 PLN
Sektor
usługi spedycyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.