XIII GC 2181/17

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w ŁodziŁódź2018-08-30
SAOSCywilneubezpieczeniaŚredniarejonowy
ubezpieczeniaodpowiedzialność cywilnaszkodaregreskodeks cywilnyart. 828 k.c.art. 415 k.c.art. 429 k.c.powództwokoszty sądowe

Sąd oddalił powództwo ubezpieczyciela o zapłatę odszkodowania regresowego, uznając, że ubezpieczyciel nie spełnił świadczenia z umowy ubezpieczenia, co uniemożliwiło mu wstąpienie w prawa poszkodowanego.

Powódka, spółka ubezpieczeniowa, dochodziła zapłaty odszkodowania regresowego od pozwanej spółki, która ubezpieczała sprawcę szkody. Szkoda powstała w wyniku zalania lokalu poszkodowanego podczas prac remontowych. Sąd ustalił, że powódka wypłaciła odszkodowanie poszkodowanemu, jednak nie działała w wykonaniu obowiązku ubezpieczeniowego, gdyż umowa ubezpieczenia OC była zawarta z innym podmiotem (spółdzielnią), a spółdzielnia nie ponosiła odpowiedzialności za szkodę z uwagi na powierzenie prac profesjonalnemu wykonawcy. W związku z tym powódka nie mogła skorzystać z regresu ubezpieczeniowego.

Sprawa dotyczyła roszczenia regresowego spółki ubezpieczeniowej (powódki) przeciwko innej spółce ubezpieczeniowej (pozwanemu), która ubezpieczała sprawcę szkody. Powódka wypłaciła odszkodowanie poszkodowanemu G. W. za szkodę powstałą w wyniku zalania jego lokalu podczas prac remontowych instalacji centralnego ogrzewania. Sąd ustalił, że za szkodę odpowiedzialny był M. S., wykonawca prac, który miał zawartą umowę ubezpieczenia OC z pozwaną spółką. Powódka swoje roszczenie oparła na art. 828 § 1 k.c., który reguluje wstąpienie ubezpieczyciela w prawa wierzyciela po zapłacie odszkodowania. Sąd jednak oddalił powództwo, stwierdzając, że powódka nie działała w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku prawnego wynikającego z umowy ubezpieczenia. Powódka miała zawartą umowę ubezpieczenia OC ze Spółdzielnią Mieszkaniową, która zleciła prace remontowe. Spółdzielnia jednak nie ponosiła odpowiedzialności za szkodę, ponieważ powierzyła wykonanie prac profesjonalnemu przedsiębiorcy (M. S.), zgodnie z art. 429 k.c. W związku z tym, że powódka nie miała obowiązku wypłaty odszkodowania z tytułu własnej umowy ubezpieczenia, nie mogła skorzystać z instytucji regresu ubezpieczeniowego. Sąd podkreślił, że dla wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela konieczna byłaby pisemna zgoda dłużnika (M. S.), której brak. W konsekwencji powództwo zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami sądowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczyciel nie może dochodzić roszczenia regresowego, jeśli wypłata odszkodowania nie była związana z ciążącym na nim obowiązkiem ubezpieczeniowym, a podstawa prawna jego działania nie została wykazana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby wypłata odszkodowania była wykonaniem obowiązku z umowy ubezpieczenia, ponieważ umowa OC była zawarta z innym podmiotem (spółdzielnią), a spółdzielnia nie ponosiła odpowiedzialności za szkodę z uwagi na powierzenie prac profesjonalnemu wykonawcy. Brak obowiązku ubezpieczeniowego uniemożliwia wstąpienie w prawa poszkodowanego na podstawie art. 828 § 1 k.c. bez zgody dłużnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana (...) spółka akcyjna z siedzibą w S.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnej z siedzibą w Ł.spółkapowódka
(...) spółce akcyjnej z siedzibą w S.spółkapozwana
G. W.osoba_fizycznaposzkodowany
M. S. prowadzący Zakład Handlowo-Usługowy (...)osoba_fizycznasprawca szkody
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w S.instytucjazleceniodawca prac remontowych
R. Ł. prowadzący Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...)osoba_fizycznaprzedsiębiorca wykonujący prace remontowe

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 828 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje wstąpienie ubezpieczyciela w prawa zaspokojonego wierzyciela. Wymaga, aby ubezpieczyciel działał w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku prawnego wynikającego z umowy ubezpieczenia. Brak takiego obowiązku uniemożliwia regres bez zgody dłużnika.

k.c. art. 429

Kodeks cywilny

Zwalnia zleceniodawcę z odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wykonawcę, jeśli powierzył wykonanie czynności osobie lub zakładowi trudniącemu się tym zawodowo i nie ponosi winy w wyborze.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 518 § 1 pkt 4

Kodeks cywilny

k.c. art. 805 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 518 § 1 pkt 3

Kodeks cywilny

Wskazuje, że dla wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela konieczna jest pisemna zgoda dłużnika, jeśli świadczenie nie było spełnione z tytułu ustawowego lub umownego.

u.k.s.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka nie wykazała, że wypłata odszkodowania była wykonaniem obowiązku z umowy ubezpieczenia. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie ponosiła odpowiedzialności za szkodę z uwagi na powierzenie prac profesjonalnemu wykonawcy (art. 429 k.c.). Brak obowiązku ubezpieczeniowego uniemożliwia wstąpienie w prawa poszkodowanego na podstawie art. 828 § 1 k.c. bez zgody dłużnika.

Odrzucone argumenty

Roszczenie regresowe ubezpieczyciela na podstawie art. 828 § 1 k.c. po wypłacie odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

Jej świadczenie nie miało zatem charakteru odszkodowania ubezpieczeniowego, którego wypłata jest przesłanką regresu ubezpieczeniowego z art. 828 § 1 k.c. Ponieważ spółdzielnia wykonanie czynności, które doprowadziły do powstania szkody, powierzyła zakładowi (osobie), który w zakresie swej działalności zawodowej trudni się wykonywaniem takich czynności, jest wolna od odpowiedzialności deliktowej za skutki szkody.

Skład orzekający

Paweł Hajdys

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja art. 828 § 1 k.c. w kontekście braku obowiązku ubezpieczeniowego oraz zastosowanie art. 429 k.c. w sprawach o odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez podwykonawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie, ale nie wynika to z jego bezpośredniego obowiązku ubezpieczeniowego wobec poszkodowanego lub podmiotu odpowiedzialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że sama wypłata odszkodowania nie gwarantuje prawa do regresu, a kluczowe jest istnienie obowiązku ubezpieczeniowego. Jest to ważna lekcja dla ubezpieczycieli i podmiotów zlecających prace.

Czy wypłata odszkodowania zawsze daje prawo do regresu? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Dane finansowe

WPS: 489,81 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XIII GC 2181/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Paweł Hajdys Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Hodała po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 roku na rozprawie w Ł. sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w Ł. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę kwoty 489,81 zł 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki (...) spółki akcyjnej z siedzibą w Ł. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwotę 237,75 zł (dwieście trzydzieści siedem złotych i siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych . Sygn. akt XIII GC 2181/17 UZASADNIENIE 31 marca 2017 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w Ł. wniosła do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia pozew przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę kwoty 889,81 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu ubezpieczonego przez nią G. W. wskutek zalania powstałego w dniu 5 września 2015 roku. Odpowiedzialnym za powstanie szkody był M. S. prowadzący Zakład Handlowo-Usługowy (...) , któremu ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej udzielała pozwana. (pozew – k.3-7) 24 maja 2017 roku referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty, którym uwzględnił powództwo w całości. (nakaz zapłaty – k.23) Pozwana wniosła od powyższego nakazu sprzeciw zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana wskazała, że kwestionuje co do zasady odpowiedzialność ubezpieczonego M. S. za zdarzenie. W jej ocenie jedynie bezsporny jest sam fakt wystąpienia szkody, jednakże nie ma żadnych dowodów wskazujących na istnienie związku przyczynowego między działaniem ubezpieczonego a szkodą. Pozwana zastrzegła na przyszłość możliwość zgłoszenia wniosków dotyczących wysokości szkody oraz podniosła istnienie w zawartej przez nią z M. S. umowie ubezpieczenia OC franszyzy redukcyjnej w wysokości 400 zł. (sprzeciw od nakazu zapłaty – k.27-29) Pismem z 28 sierpnia 2017 roku powódka cofnęła pozew co do kwoty 400 zł wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, żądając nadal zasądzenia kwoty 489,81 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18 czerwca 2016 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. (pismo powódki z 28.08.2017 r. – k.72-72v) Postanowieniem z dnia 2 listopada 2017 roku Sąd umorzył postępowanie w zakresie kwoty 400 zł wraz z odsetkami. (postanowienie z 02.11.2017 r. – k.77) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W 2015 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w S. (dalej jako: spółdzielnia) zleciła R. Ł. prowadzącemu Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) wykonanie prac remontowo-instalacyjnych. R. Ł. z kolei zlecił wykonanie robót M. S. prowadzącemu Zakład Handlowo Usługowy (...) . Remont polegał na wymianie poziomów instalacji centralnego ogrzewania, montażu zaworów regulacyjnych oraz wymianie głowic termostatycznych w lokalach mieszkalnych. W trakcie prowadzenia prac polegających na wycięciu rur – gałązek zasilających i odprowadzających wodę z grzejnika w lokalu nr 17a znajdującym się w budynku wielorodzinnym położonym w S. przy ulicy (...) , w dniu 5 września 2015 roku, nastąpił wyciek wody będącej jeszcze w grzejniku, zalewając panele podłogowe. Uszkodzeniu uległ również grzejnik. Przyczyną zalania było wykonywanie prac remontowo-instalacyjnych przez M. S. . Zdarza się to przy prowadzeniu prac w starych instalacjach o nisko zamontowanych podejściach, a także przy braku możliwości całkowitego zrzutu wody z instalacji. Lokal nr 17a należał do poszkodowanego G. W. . G. W. wskutek wylania wody z instalacji c.o. poniósł szkodę w wysokości 880 zł – 380 zł tytułem uszkodzenia 9,5 m2 paneli podłogowych, 80 zł tytułem kosztów sprzątania i 420 zł tytułem uszkodzenia grzejnika Purmo 700 x 900. (akta szkody w postaci elektronicznej – k.2; zgłoszenie szkody – k.16-16v; reklamacja – k.17-17v; kosztorys naprawy – k.18-18v; pismo SM (...) z 16.01.2018 r. – k.89; zeznania św. M. S. 0 k.122-124; zeznania św. G. W. – k.155-156; pisemna opinia biegłego sądowego – k.161-165) W dacie szkody spółdzielnia miała zawartą z powódką (...) spółką akcyjną z siedzibą w Ł. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i mienia potwierdzoną polisą seria i numer (...) . Zgodnie z treścią polisy ubezpieczającym i ubezpieczonym była spółdzielnia. Poszkodowany przedmiotową szkodę zgłosił powódce, która 28 października 2015 roku wypłaciła mu z ubezpieczenia spółdzielni ( „na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia Pakiet dla Spółdzielni Mieszkaniowych i innych podmiotów zarządzających budynkami wielomieszkaniowymi” ) tytułem odszkodowania kwotę 889,81 zł. (akta szkody w postaci elektronicznej – k.2; decyzja wypłaty odszkodowania – k.19-19v; potwierdzenie przelewu – k.20) M. S. miał w dacie szkody miał zawartą z pozwaną (...) spółką akcyjną z siedzibą w S. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej prowadzonej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Umowa ubezpieczenia przewidywała franszyzę redukcyjną w wysokości 400 zł. (polisa (...) – k.64-64v; OWU – k.35-63) Powódka wystąpiła do pozwanej z roszczeniem regresowym, a pozwana decyzją z 20 czerwca 2016 roku odmówiła wypłaty odszkodowania. (decyzja pozwanej z 20.06.2016 r. – k.22-22v) Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że odpowiedzialność za szkodę powstałą w mieniu poszkodowanego G. W. ponosi M. S. , który dopuścił się niedbalstwa przy wymianie części instalacji centralnego ogrzewania należącej do Spółdzielni Mieszkaniowej (...) ( art. 415 k.c. ). Wysokość szkody Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego a ostatecznie na podstawie opinii biegłego na kwotę 880 zł ( art. 361 i art. 363 § 1 i 2 k.c. ). Nie oznacza to jednak, że powództwo jest zasadne. Powódka swoje roszczenie oparła na przepisie art. 828 § 1 k.c. , zgodnie z którym jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania; jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, ubezpieczającemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela. Jak się powszechnie przyjmuje art. 828 § 1 k.c. reguluje wypadek wstąpienia osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela, o którym mowa w art. 518 § 1 pkt 4 k.c. (zob. przykładowo: L. Ogiegło, [w:] K. Pietrzkowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II Komentarz do artykułów 450-1088. Przepisy wprowadzające , C.H.Beck 2018, Komentarz do art. 828; J.M. Kondek, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz , C.H. Beck 2018, Komentarz do art. 828). W przedmiotowej sprawie powódka co prawda jako ubezpieczyciel naprawiła szkodę poszkodowanego poprzez zapłatę odszkodowania, jednakże nie działała w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku prawnego wynikającego z umowy ubezpieczenia. Po pierwsze, zaoferowane przez powódkę dowody nie potwierdziły, że miała ona zawartą z poszkodowanym umowę ubezpieczenia mienia. Miała ona zawartą umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ze spółdzielnią, jednakże ta nie była zobowiązana do naprawy spornej szkody z uwagi na to, że przeprowadzenie remontu zleciła przedsiębiorcy – R. Ł. prowadzącemu Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) . Tymczasem zgodnie z dyspozycją art. 429 k.c. kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności. Ponieważ spółdzielnia wykonanie czynności, które doprowadziły do powstania szkody, powierzyła zakładowi (osobie), który w zakresie swej działalności zawodowej trudni się wykonywaniem takich czynności, jest wolna od odpowiedzialności deliktowej za skutki szkody powstałej w dniu 5 września 2015 roku w majątku poszkodowanego G. W. . Oznacza to, że nie powstały przesłanki odpowiedzialności powódki z umowy ubezpieczenia OC, o których mowa w art. 805 § 1 i art. 822 § 1 k.c. Jej świadczenie nie miało zatem charakteru odszkodowania ubezpieczeniowego, którego wypłata jest przesłanką regresu ubezpieczeniowego z art. 828 § 1 k.c. (zob. uzasadnienie wyroku SA w Krakowie z dnia 27.09.2012 r., I ACa 854/12, niepubl.). Ponieważ powódka nie spełniła świadczenia z umowy ubezpieczenia (wobec braku istnienia zobowiązania), to dla wstąpienia powódki w prawa zaspokojonego wierzyciela konieczna byłaby pod rygorem nieważności pisemna zgoda dłużnika czyli M. S. ( art. 518 § 1 pkt 3 k.c. ), która w niniejszej sprawie nie została udzielona. Z tych względów powództwo podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. wyroku. O nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 82 ust. 2 i art. 113 aut. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 300) w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. , zasądzając je na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi od powódki, która niniejszy spór w całości przegrała. ZARZĄDZENIE (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI