XIII GC 1717/17

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w ŁodziŁódź2017-12-18
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniarejonowy
najempojazd zastępczyodszkodowanieubezpieczeniaOCkosztyzadośćuczynienieszkoda

Sąd zasądził pełną kwotę kosztów najmu pojazdu zastępczego, uznając, że pozwany nie udowodnił, iż poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą niższej stawki.

Powód dochodził zapłaty różnicy w kosztach najmu pojazdu zastępczego, która wyniosła 467,40 zł. Pozwany ubezpieczyciel kwestionował stawkę dobową najmu, twierdząc, że zaoferował poszkodowanemu niższą cenę. Sąd uznał jednak, że pozwany nie udowodnił, iż poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą, gdyż mógł on nie odczytać wiadomości e-mail z powodu filtrów antyspamowych. W związku z tym zasądzono całą dochodzoną kwotę wraz z kosztami procesu.

Powód, spółka z o.o., wniósł o zapłatę 467,40 zł tytułem różnicy w kosztach najmu pojazdu zastępczego, który był potrzebny poszkodowanemu V. B. na czas naprawy jego samochodu. Powód przyjął stawkę dobową 209,10 zł, co dało łączny koszt 836,40 zł, podczas gdy pozwany ubezpieczyciel wypłacił jedynie 369 zł. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że zaoferował poszkodowanemu pojazd zastępczy za niższą kwotę (92,15 zł brutto). Sąd ustalił, że poszkodowany wynajął pojazd na 4 dni, a stawka wynosiła 209,10 zł brutto. Kluczowe dla sprawy okazały się zeznania poszkodowanego, który był lekarzem i nie miał możliwości odliczenia VAT. Świadek zeznał, że nie sprawdzał poczty elektronicznej na bieżąco i mógł nie odczytać wiadomości z ofertą pozwanego z powodu filtrów antyspamowych. Sąd uznał, że pozwany nie udowodnił, iż poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą, a tym samym nie wykazał naruszenia przez poszkodowanego obowiązku współdziałania. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę 467,40 zł wraz z odsetkami oraz zasądził zwrot kosztów procesu w wysokości 147 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia pełnych kosztów najmu pojazdu zastępczego, jeśli nie udowodni, że poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą niższej stawki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany ubezpieczyciel nie udowodnił, iż poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą niższej stawki najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany, jako lekarz, mógł nie odczytać wiadomości e-mail z powodu filtrów antyspamowych, a pozwany nie wykazał, że oferta dotarła do jego świadomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
(...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjnaspółkapozwany
V. B.osoba_fizycznaposzkodowany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 822 § 1 i 4

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia OC.

u.u.o. art. 34 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 35

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 36 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 436 § 2 zd. 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Zakres odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Orzeczenie o odsetkach ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Przeniesienie wierzytelności na osobę trzecią.

u.u.o. art. 22 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Konieczność sięgnięcia do Kodeksu cywilnego w celu zdefiniowania szkody.

k.c. art. 354 § 2

Kodeks cywilny

Obowiązek współdziałania dłużnika z wierzycielem.

k.c. art. 66 § 1

Kodeks cywilny

Wymogi dotyczące dostatecznego skonkretyzowania oferty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie udowodnił, że poszkodowany otrzymał i zapoznał się z jego ofertą niższej stawki najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany nie miał obowiązku korzystania z najtańszej oferty, a jego działania miały na celu minimalizację szkody poprzez skrócenie okresu najmu. Filtr antyspamowy mógł zablokować lub spowodować automatyczne skasowanie wiadomości z ofertą pozwanego.

Odrzucone argumenty

Stawka dobowego najmu pojazdu zastępczego była zawyżona. Poszkodowany naruszył obowiązek współdziałania z wierzycielem, nie korzystając z niższej oferty pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Nie może bowiem zniknąć z pola widzenia, że z jednej strony poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwania najtańszej oferty na rynku i tylko z takiej korzystania (...), ale z drugiej strony ciąży na nim obowiązek współdziałania z wierzycielem... Pozwany wykazał w toku postępowania dowodowego jedynie, że ofertę złożył. Brak dowodu, że poszkodowany ofertę otrzymał w taki sposób, że mógł się z nią zapoznać. Specyfika wiadomości elektronicznych polega również na tym, że nadawca nie ma pewności, czy odbiorca oferty (oblat) zapoznał się z jej treścią.

Skład orzekający

Piotr Chańko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela za koszty najmu pojazdu zastępczego w sytuacji braku dowodu doręczenia oferty."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oferta była przesyłana drogą elektroniczną i nie ma dowodu jej odczytania przez adresata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną w kontekście ofert i akceptacji, co jest istotne dla wielu branż, nie tylko ubezpieczeniowej.

Czy e-mail z ofertą, którego nikt nie przeczytał, jest ważny? Sąd rozstrzyga spór o najem pojazdu zastępczego.

Dane finansowe

WPS: 467,4 PLN

koszt najmu pojazdu zastępczego: 467,4 PLN

zwrot kosztów procesu: 147 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XIII GC 1717/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ (...) , dnia 18 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Piotr Chańko Protokolant: sekretarz sądowy Izabela Ćwiklińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 roku w (...) na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. przeciwko (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę 1. zasądza od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. kwotę 467,40 zł (czterysta sześćdziesiąt siedem złotych i czterdzieści groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. kwotę 147 zł (sto czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt XIII GC 1717/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 21 czerwca 2017 roku powód, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. wniósł o zapłatę od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 467,40 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 maja 2017 roku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że wypożyczył pojazd zastępczy poszkodowanemu V. B. na czas naprawy jego pojazdu h. (...) na okres 4 dni. Powód przyjął stawkę dobową 209,10 złotych, a zatem łączny koszt najmu wyniósł 836,40 złotych brutto. Pozwany uznał okres najmu za zasadny i wypłacił kwotę 369 złotych, zaś różnica stanowiła wartość przedmiotu sporu. /pozew, k. 2-4odw./ W odpowiedzi na pozew z dnia 19 lipca 2017 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany podniósł, że bezpośrednio po zaistnieniu szkody i jej zgłoszeniu zaoferował poszkodowanemu pojazd zastępczy za kwotę 92,15 złotych brutto, choć dla poszkodowanego oznaczałoby to najem bezgotówkowy. /odpowiedź na pozew, k. 24-28/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 21 lutego 2017 roku miała miejsce kolizja, w której uszkodzeniu uległ pojazd poszkodowanego V. B. , marki h. (...) . Poszkodowany wynajął pojazd zastępczy w dniu 18 kwietnia 2017 roku, a najem trwał przez czas naprawy do dnia 21 kwietnia 2017 roku, cztery dni kalendarzowe. Stawka za najem wynosiła 209,10 złotych brutto. Powód nabył od poszkodowanego wierzytelność z tytułu najmu pojazdu zastępczego. /okoliczności bezsporne, umowa najmu, k. 15, cesja, k . 15 odw./ W dniu 28 lutego 2017 roku pozwany wysłał e-mail do poszkodowanego, w którym poinformował go o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego, podając szczegóły oferty w załączniku do wiadomości e-mail. W załączniku wskazano stawkę 80 złotych netto dla pojazdów w klasie C (m.in.: h. (...) ). Poszkodowany w dniu 21 kwietnia 2017 roku złożył oświadczenie odnośnie długości okresu najmu. W dniu 28 kwietnia 2017 roku powód wystawił fakturę za najem pojazdu zastępczego na kwotę 836,40 złotych brutto. /oświadczenie, k. 14, faktura, k. 14, protokół zdawczo odbiorczy, k. 14odw./ Samochód h. (...) był przedmiotem leasingu w (...) S.A. , w którym poszkodowany był korzystającym z przedmiotu leasingu. Poszkodowany jest lekarzem, prowadzi prywatną praktykę lekarską oraz jest zatrudniony w szpitalu jako chirurg onkolog. Jako lekarz poszkodowany nie ma możliwości odliczenia podatku VAT. /oświadczenie, k. 16, zeznania świadka, k. 54/ Poszkodowany pracował w dacie szkody i w dacie wykonywania naprawy jako chirurg na oddziale onkologicznym równocześnie prowadząc indywidualną praktykę lekarską. Uszkodzenie w pojeździe było niewielkie, dlatego poruszał się samochodem po szkodzie do rozpoczęcia naprawy. Najistotniejszym elementem dla poszkodowanego był czas, tak aby naprawa trwała jak najkrócej i wiązała się z jak najkrótszym przestojem jego pojazdu. Auto zastępcze interesowało poszkodowanego jedynie na okres naprawy - dążył zatem do tego, aby oferta pojazdu zastępczego była dla niego optymalna czasowo. Jako lekarz pracuje również na dyżurach. /zeznania świadka k.53odw./ Świadek nie sprawdzał swojej poczty elektronicznej na bieżąco, zdarza się że nie otwierał poczty przez kilka dni. Z uwagi na ilość otrzymywanych e-maili reklamowych, świadek zakładał na pocztę elektroniczną filtr anty-spamowy. Wiadomości od podmiotów komercyjnych mógł traktować jako reklamy. E-maile od podmiotów masowych świadek zwykle kasuje bez czytania, nie mając czasu na otwieranie każdej wiadomości, która może mieć charakter reklamowy. /zeznania świadka, k. 54/ Sąd zważył, co następuje: Powództwo było zasadne w całości. Zgodnie z treścią art. 509 §1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W niniejszej sprawie legitymacja czynna powódki wynikała z faktu przeniesienia na nią przez poszkodowanego wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Podstawę odpowiedzialności pozwanej w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1, 35 i 36 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, dalej jako ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 392 z późn. zm.) oraz art. 436 § 2 zd. 1 . w zw. z art. 415 k.c. Ponieważ ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych nie definiuje pojęcia szkody, konieczne jest sięgnięcie, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, do kodeksu cywilnego . I tak, zgodnie z art. art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła; w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na gruncie przywołanych przepisów przyjęto w orzecznictwie, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej (zob. uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012 nr 3, poz. 28). W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma ekonomiczne uzasadnienie wydatków, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w przywołanym judykacie. Nie może bowiem zniknąć z pola widzenia, że z jednej strony poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwania najtańszej oferty na rynku i tylko z takiej korzystania (zob. przykładowo wyrok SA w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r., I ACa 1567/13, niepubl.), ale z drugiej strony ciąży na nim obowiązek współdziałania z wierzycielem przy wykonaniu przez niego zobowiązania zgodnie z treścią tego zobowiązania i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom (art. 354 § 2). W przedmiotowej sprawie nie było sporu co do zasady, tj. szkody w postaci konieczności najmu pojazdu przez poszkodowanego na czas naprawy własnego, uszkodzonego pojazdu. Sporna była natomiast wysokość dobowej stawki czynszu najmu. Pozwany kwestionował stawkę powoda, jako zawyżoną w stosunku do oferty jaką złożył poszkodowanemu. W ocenie Sądu jednak zarzut naruszenia przez poszkodowanego obowiązku współdziałania dłużnika z wierzycielem, czyli naruszenia przez poszkodowanego-wierzyciela art. 354 § 2 k.c. nie był zasadny. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie miały zeznania świadka - poszkodowanego. Po pierwsze, na wysokość zobowiązania pozwanego ma wpływ oprócz stawki długość okresu najmu. W zakresie zaś długości okresu najmu poszkodowany kładł nacisk, przy organizacji naprawy, aby w jak najkrótszym czasie została wykonana, co wydatnie skróciło okres najmu. Poszkodowany umówił się z wyprzedzeniem na naprawę, odstawił pojazd do przygotowanego na tę naprawę warsztatu, a zatem świadomie działał w celu minimalizacji zakresu szkody wynikającej z konieczności wynajęcia pojazdu zastępczego. Po drugie, w zakresie stawki dobowej poszkodowany nigdy nie odczytał e-maila z ofertą pozwanego, zatem trudno stawiać mu zarzut nieskorzystania z oferty. Pozwany wykazał w toku postępowania dowodowego jedynie, że ofertę złożył. Brak dowodu, że poszkodowany ofertę otrzymał w taki sposób, że mógł się z nią zapoznać. Specyfika wiadomości elektronicznych polega również na tym, że nadawca nie ma pewności, czy odbiorca oferty (oblat) zapoznał się z jej treścią. W niniejszej sprawie świadek w sposób logiczny i spójny, nadto zgodny z doświadczeniem życiowym wyjaśnił, że filtr w poczcie elektronicznej chroniący przez e-mailami reklamowymi (spamem) mógł skutecznie zablokować wiadomość elektroniczną od pozwanego, tak iż została skasowana automatycznie przez program pocztowy. Ilość e-maili reklamowych, jakie świadek dostaje prowadząc działalność gospodarczą jednoosobowo powoduje, że świadek chroni się przed wiadomościami reklamowymi, których nie czyta i nawet jeżeli przejdą filtr antyspamowy, to kasuje je bez czytania. Tym bardziej nie mógł zapoznać się z załącznikiem do wiadomości elektronicznej wysłanej mu 28 lutego 2017 roku, na długo przed planowanym najmem i naprawą pojazdu. Formę złożenia oferty wybrał pozwany. Była to niewątpliwie forma najtańsza, bowiem wiadomości e-mail z ofertami pozwany generował automatycznie. Jednocześnie forma ta nie zapewnia pełnej kontroli nad kwestią dotarcia składanej oferty do świadomości odbiorcy. Świadek po okazaniu wiadomości e-mail z k. 40 i załącznika z k. 41 zeznał, że nigdy takiej oferty nie czytał, nie wykluczył przy tym, że taki e-mail otrzymał, ale nie zapoznał się z jego treścią. Pozwany zatem wykazał jedynie, że wysłał oświadczenie woli, ale nie dowiódł, że dotarło ono do adresata. Na k. 42 akt sprawy znajduje się wydruk z którego wynika jedynie, że o godzinie 13:33:55 w dniu 28 lutego 2017 roku e-mail wysłano na adres poszkodowanego, brak jednak informacji o otwarciu wiadomości (choć istnieją techniczne możliwości, by otrzymywać potwierdzenie odczytania wiadomości). Wobec powyższego, zbędnym było analizowanie treści załącznika w świetle wymogów z art. 66 § 1 k.c. odnośnie dostatecznego skonkretyzowania oferty, aby bowiem oświadczenie pozwanego analizować pod tym kontem, musiałby istnieć dowód na dotarcie oferty do adresata. Mając powyższe na względzie, zarzut pozwanego nie został udowodniony zgodnie z art. 6 k.c. Roszczenie objęte pozwem powód udowodnił dokumentami prywatnymi i zeznaniami świadka, skutkiem czego Sąd zasądził żądaną kwotę, jako różnicę pomiędzy kwota na jaką opiewały rzeczywiste koszty najmu pojazdu zastępczego, a kwotą wypłaconą przez pozwanego (836,40 złotych brutto - 369 złotych = 467,40 złotych). O odsetkach orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 k.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zaliczając do nich opłatę od pozwu – 30 złotych, koszty pełnomocnika – 90 złotych i opłatę skarbowa od pełnomocnictwa 17 złotych. Łącznie w punkcie 2 zasądzono kwotę 147 złotych od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów procesu. ZARZĄDZENIE (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI