XIII GA 570/16

Sąd Okręgowy
SAOSinnerejestry sądoweWysokaokręgowy
zdolność sądowaorgan podatkowywierzycielSkarb PaństwaKrajowy Rejestr Sądowyrejestr dłużników niewypłacalnychnieważność postępowaniaapelacja

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu niższej instancji i odrzucił wniosek o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych z powodu braku zdolności sądowej Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie o wpisie do rejestru dłużników niewypłacalnych. Uczestniczka postępowania wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o zdolności sądowej i procesowej Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiada zdolności sądowej do występowania jako wierzyciel w sprawach podatkowych, a wierzycielem jest Skarb Państwa. W konsekwencji, postępowanie było dotknięte nieważnością, a wniosek podlegał odrzuceniu.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego o wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Apelująca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących zdolności sądowej i procesowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., który był wnioskodawcą. Sąd Okręgowy przychylił się do tych zarzutów, wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ podatkowy, nie jest wierzycielem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego w sprawach dotyczących podatków stanowiących świadczenie na rzecz Skarbu Państwa. Wierzycielem jest Skarb Państwa, który posiada zdolność sądową. Postępowanie, w którym jako wnioskodawca wystąpił podmiot niemający zdolności sądowej, było dotknięte nieważnością na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiada zdolności sądowej w tym zakresie, ponieważ wierzycielem jest Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem podatkowym, a nie wierzycielem w sprawach podatkowych, które stanowią świadczenie na rzecz Skarbu Państwa. Wierzycielem jest Skarb Państwa, który posiada zdolność sądową. Postępowanie z udziałem podmiotu niemającego zdolności sądowej jest nieważne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

M. M. (uczestniczka postępowania)

Strony

NazwaTypRola
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.organ_państwowywnioskodawca
M. M.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Skarb Państwaorgan_państwowywierzyciel (według sądu)

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 punkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § punkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 64

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.r.s. art. 56

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

o.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 6

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 13 § § 1 ustęp 1

Ordynacja podatkowa

k.p.c. art. 67 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiada zdolności sądowej do występowania jako wnioskodawca w sprawie o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych w zakresie należności podatkowych. Postępowanie sądowe dotknięte jest nieważnością z powodu braku zdolności sądowej wnioskodawcy. Wniosek o wpis powinien zostać odrzucony.

Odrzucone argumenty

Naczelnik Urzędu Skarbowego jest wierzycielem i posiada zdolność sądową do występowania w sprawie. Oświadczenie wnioskodawcy jest dowodem w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest zatem wierzycielem w zakresie nieuiszczonego przez dłużnika podatku od towarów i usług, zatem nie posiada zdolności sądowej do występowania w niniejszej sprawie w charakterze wnioskodawcy. Wierzycielem jest natomiast Skarb Państwa posiadający zdolność sądową i to Skarb Państwa powinien zostać wskazany jako wnioskodawca w sprawie o wpisanie dłużniczki do rejestru dłużników niewypłacalnych. Urząd Skarbowy nie ma zdolności sądowej nawet w sprawach, w których na podstawie konkretnie wskazanych przepisów wskazany został jako podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania, to tym bardziej nie może jej mieć w sprawach, w których przepisy prawa nie wymieniają go jako podmiotu uprawnionego do wszczynania postępowania sądowego, na przykład w sprawach o wpisanie dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiada zdolności sądowej w sprawach o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, oraz konsekwencje procesowe braku zdolności sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych w zakresie należności podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - zdolności sądowej organów państwowych, co ma znaczenie praktyczne dla postępowań z ich udziałem.

Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego może sam pozwać dłużnika? Sąd Okręgowy odpowiada: nie zawsze!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XIII Ga 570/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z udziałem M. M. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2016 roku w sprawie sygnatura akt XX Ns Rej KRS 29441/15/758, zarządzające wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Apelację od powyższego postanowienia wniosła uczestniczka postępowania, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając: 1. naruszenie art.64, art.65, § 1 i art.199 punkt 3 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że wnioskodawca, którym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ma zdolność sądową i procesową oraz naruszenie art.379 punkt 2 k.p.c. przez wydanie zaskarżonego orzeczenia w warunkach nieważności postępowania; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art.233 § 1 k.p.c. w związku z art.232 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na błędnym przyjęciu, iż oświadczenie wnioskodawcy jest dowodem w sprawie, podczas gdy stanowi ono jedynie stanowisko, oraz pominięcie kwestii braku przedłożenia przez wnioskodawcę dowodu na skierowanie do uczestniczki wezwania do zapłaty należności stwierdzonej tytułem wykonawczym; 3. naruszenie art.56 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez dokonanie wpisu w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki umożliwiające jego dokonanie. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania celem odrzucenia wniosku ewentualnie jego oddalenia, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca podniósł, że skoro należność wskazana we wniosku o wpis wiąże się z działalnością wnioskodawcy w sferze władczej, bowiem to on zarządza nią, jest uprawniony do jej dochodzenia i ściągnięcia ponadto w treści tytułu wykonawczego, w oparciu o który dokonano wpis, jako wierzyciel również oznaczony został Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. , to nie Skarb Państwa, lecz właśnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. jako wierzyciel, winien zostać oznaczony jako wnioskodawca. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Zasadny jest zarzut naruszenia art.64, art.65, § 1 i art.199 punkt 3 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że wnioskodawca, którym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ma zdolność sądową i procesową oraz naruszenie art.379 punkt 2 k.p.c. przez wydanie zaskarżonego orzeczenia w warunkach nieważności postępowania. Zgodnie z art.5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Podatkiem natomiast jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy, wynikające z ustawy podatkowej (art.6 ordynacji podatkowej). Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest zatem wierzycielem w zakresie nieuiszczonego przez dłużnika podatku od towarów i usług, zatem nie posiada zdolności sądowej do występowania w niniejszej sprawie w charakterze wnioskodawcy. Jest on organem podatkowym zgodnie z art.13 § 1 ustęp 1 ordynacji podatkowej. Wierzycielem jest natomiast Skarb Państwa posiadający zdolność sądową i to Skarb Państwa powinien zostać wskazany jako wnioskodawca w sprawie o wpisanie dłużniczki do rejestru dłużników niewypłacalnych, a czynności procesowe zgodnie z art.67 § 2 k.p.c. powinny być podjęte przez organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, to jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. . W postanowieniu z dnia 16 marca 2005 roku IV CK 675/04, w sprawie dotyczącej wpisania dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych, Sąd Najwyższy zważył, skoro Urząd Skarbowy nie ma zdolności sądowej nawet w sprawach, w których na podstawie konkretnie wskazanych przepisów wskazany został jako podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania, to tym bardziej nie może jej mieć w sprawach, w których przepisy prawa nie wymieniają go jako podmiotu uprawnionego do wszczynania postępowania sądowego, na przykład w sprawach o wpisanie dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych. Jednocześnie w judykaturze prezentowane jest stanowisko, że sąd nie jest władny oznaczyć Skarbu Państwa jako strony powodowej wówczas, gdy żądanie oparte zostało na twierdzeniu, że jednostka wskazana jako strona powodowa jest podmiotem odrębnym od Skarbu Państwa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2001 roku, III CZP 10/01). W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na apelację wnioskodawca podniósł, że to nie Skarb Państwa, lecz właśnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. jako wierzyciel, winien zostać oznaczony jako wnioskodawca, co wyklucza możliwość uściślenia oznaczenia wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy. Wobec tego, że Urząd Skarbowy nie ma zdolności sądowej, postępowanie sądowe dotknięte było nieważnością zgodnie z art.379 punkt 2 k.p.c. Pozew zatem powinien zostać odrzucony na podstawie art.199 § 1 punkt 3 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art.386 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI