XIII Ga 39/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 r. zasądził od (...) spółki akcyjnej na rzecz J. M. kwotę 2.340,04 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Pozwana spółka wniosła apelację, domagając się zmiany wyroku i oddalenia powództwa lub uchylenia sprawy. Zarzuciła naruszenie art. 498 Kodeksu cywilnego (KC) poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu potrącenia zaległych składek ubezpieczeniowych, a także naruszenie art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) w zakresie oceny dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 505¹³ § 2 KPC, uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej, jeśli nie przeprowadzono postępowania dowodowego. Sąd odniósł się najpierw do zarzutów procesowych. Stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 KPC jest bezzasadny, gdyż z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wynikały przyczyny rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC również uznano za niezasadny, podkreślając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody, wskazując, iż pozwana nie udowodniła zarzutu potrącenia żadnymi dokumentami, a nadto powódka wykazała, że zapłaciła kwotę, która miała stanowić podstawę potrącenia. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego. Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego, Sąd Okręgowy przypomniał przesłanki potrącenia z art. 498 KC i stwierdził, że pozwana nie udowodniła istnienia wierzytelności wzajemnej. Dodatkowo, wskazano na formalny powód nieuwzględnienia potrącenia – oświadczenie o potrąceniu zostało złożone jedynie w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a pełnomocnictwo procesowe nie upoważniało do składania ani przyjmowania takich oświadczeń materialnoprawnych. Sąd Okręgowy podzielił również rozważania Sądu Rejonowego co do zasądzenia prowizji na podstawie art. 758 § 1 KC. Ponieważ apelacja w zakresie roszczenia głównego była bezzasadna, a rozstrzygnięcia o odsetkach i kosztach są akcesoryjne, apelację oddalono w całości na podstawie art. 385 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie zarzutu potrącenia, dowodzenie wierzytelności wzajemnej, zakres umocowania pełnomocnika procesowego do składania i przyjmowania oświadczeń materialnoprawnych, ocena dowodów w kontekście art. 233 § 1 KPC.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ubezpieczeniami i potrąceniem, ale zasady prawne są ogólne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut potrącenia zaległych składek ubezpieczeniowych jest zasadny, gdy pozwana nie udowodniła istnienia wierzytelności wzajemnej, a powódka wykazała jej zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia nie jest zasadny, ponieważ pozwana nie udowodniła istnienia wierzytelności wzajemnej, a powódka wykazała, że zapłaciła zobowiązanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana nie przedstawiła wystarczających dowodów na istnienie wierzytelności wzajemnej do potrącenia. Powódka natomiast wykazała, że zapłaciła kwotę, która miała stanowić podstawę potrącenia. Dodatkowo, formalne oświadczenie o potrąceniu zostało złożone jedynie w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a pełnomocnictwo procesowe nie upoważniało do składania ani przyjmowania takich oświadczeń materialnoprawnych.
Czy sąd drugiej instancji może uwzględnić zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC (dowolna ocena dowodów) bez wykazania braku logiki lub sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego w ocenie sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama prezentacja postulowanej przez stronę oceny dowodów, odmiennej od oceny sądu pierwszej instancji, nie jest równoznaczna ze skutecznym postawieniem zarzutu naruszenia art. 233 § 1 KPC, jeśli nie wykazano braku logiki lub sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC wymaga wykazania, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji jest wadliwa z powodu braku logiki, sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego lub wykraczania poza schematy logiki formalnej. Sama możliwość wyprowadzenia odmiennych wniosków nie jest wystarczająca.
Czy pełnomocnictwo procesowe (art. 91 KPC) uprawnia pełnomocnika do złożenia materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu lub do przyjmowania takiego oświadczenia w imieniu mocodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnictwo procesowe samo z siebie nie uprawnia pełnomocnika do złożenia materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu, jak i nie uprawnia do przyjmowania w imieniu mocodawcy takiego oświadczenia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje uprawnienia do składania lub przyjmowania materialnoprawnych oświadczeń woli, takich jak oświadczenie o potrąceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółki akcyjnej | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
KC art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Do skutecznego potrącenia wierzytelności konieczne jest jednoczesne istnienie wzajemnych wierzytelności, które są pieniężne lub tej samej jakości, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na osobie podnoszącej zarzut potrącenia.
KPC art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", przy czym nie jest związany "żadnymi szczególnymi regułami dowodzenia". Zarzut naruszenia tego przepisu wymaga wykazania braku logiki lub sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego w ocenie sądu.
KPC art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia apelacji, jeśli jest ona bezzasadna.
Pomocnicze
KPC art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zarzut naruszenia tego przepisu jest zasadny tylko wtedy, gdy z uzasadnienia nie sposób się zorientować, jakie były faktyczne lub prawne przyczyny rozstrzygnięcia.
KC art. 758 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje umowę agencyjną, która może być podstawą do zasądzenia prowizji.
KPC art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji w przypadku nieprzeprowadzania postępowania dowodowego.
KC art. 6
Kodeks cywilny
Przepis ten określa ogólne zasady ciężaru dowodu.
KPC art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa zakres umocowania pełnomocnika procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie udowodniła istnienia wierzytelności wzajemnej do potrącenia. • Powódka wykazała zapłatę zobowiązania, które miało stanowić podstawę potrącenia. • Oświadczenie o potrąceniu złożone jedynie w sprzeciwie od nakazu zapłaty, bez odpowiedniego umocowania pełnomocnika procesowego, nie jest skuteczne. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC nie został skutecznie postawiony, gdyż nie wykazano braku logiki lub sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego w ocenie sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 498 KC poprzez nieuwzględnienie zarzutu potrącenia zaległych składek ubezpieczeniowych. • Naruszenie art. 233 § 1 KPC poprzez dowolną, a nie swobodną, ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
apelacja, jako bezzasadna, podlega oddaleniu w całości • niniejsze uzasadnienie należało ograniczyć jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa • wadliwość zaskarżonego wyroku wyraża się w braku wypowiedzenia się przez sąd [pierwszej instancji] co do podniesionego przez pozwaną zarzutu potrącenia • nie uwzględnił zarzutu potrącenia, gdyż nie został on udowodniony żadnymi dokumentami • pozwana nie udowodniła istnienia wierzytelności wzajemnej przedstawionej do potrącenia, albowiem – z drugiej strony – powódka udowodniła, że już zapłaciła pozwanej zobowiązanie z tej wierzytelności wzajemnej przedstawionej do potrącenia • apelująca ograniczyła się jedynie do zaprezentowania postulowanej przez siebie oceny dowodów, co nie jest równoznaczne ze skutecznym postawieniem zarzutu dowolnej oceny dowodów • pełnomocnictwo procesowe (por. art. 91 KPC ) samo z siebie nie uprawnia pełnomocnika do złożenia materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu, jak i nie uprawnia pełnomocnika procesowego z mocy ustawy do przyjmowania w imieniu mocodawcy takie oświadczenia • rozstrzygnięcia są akcesoryjne do rozstrzygnięcia o roszczeniu głównym
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zarzutu potrącenia, dowodzenie wierzytelności wzajemnej, zakres umocowania pełnomocnika procesowego do składania i przyjmowania oświadczeń materialnoprawnych, ocena dowodów w kontekście art. 233 § 1 KPC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ubezpieczeniami i potrąceniem, ale zasady prawne są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu o potrącenie, ale zawiera ciekawe rozważania dotyczące dowodzenia wierzytelności wzajemnej oraz formalnych aspektów składania oświadczeń o potrąceniu przez pełnomocników.
“Czy pełnomocnik może złożyć oświadczenie o potrąceniu? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię formalną.”
Dane finansowe
WPS: 2340,04 PLN
roszczenie główne: 2340,04 PLN
zwrot kosztów procesu: 717 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.