XIII Ga 379/16

Sygn. akt XIII Ga 379/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie z powództwa W. D. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.224,21zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 października 2013 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 4.228,52zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższe orzeczenie zapadło na podstawie poniższych ustaleń faktycznych: W dniu 5 lipca 2013 roku poszkodowana E. G. , będąca właścicielem samochodu H. (...) o nr rej. (...) zawarła z pozwanym (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. umowę (...) w/w samochodu w wariancie (...) z klauzula m.in. „bez procentowego pomniejszania wartości części przy wymianie” . Wartość pojazdu została określona na kwotę 43.600,00zł brutto. Zawarcie umowy zostało potwierdzone polisą nr (...) . Umowa w zakresie ubezpieczenia autocasco została zawarta na okres od 8 lipca 2013 roku do dnia 7 lipca 2014 roku. Integralną częścią umowy ubezpieczenia stanowiły Ogólne Warunki Ubezpieczenia Autocasco Standard ( (...) ) dla klienta indywidualnego ustalone uchwała Zarządu (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. dotyczące wszystkich umów zawartych po 2 lipca 2012 roku. Właścicielka pojazdu uiściła należną składkę, w tym dodatkową za powyższą klauzulę „bez procentowego pomniejszania wartości części przy wymianie”. Rok produkcji pojazdu to 2010r. W dniu 15 września 2013 roku samochód marki h. (...) o nr rej. (...) należący do E. G. uległ wypadkowi. Poszkodowana E. G. zgłosiła szkodę (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. w dniu 16 października 2013 roku. Pozwany w dniu 20 września 2013 roku w oparciu o system (...) sporządził kosztorys naprawy powypadkowej pojazdu, na podstawie którego ustalił wysokość należnego odszkodowania w tytułu kosztów naprawy na kwotę 9.647,08zł brutto, stosując za jedną roboczogodzinę w kwocie 55,00zł netto dla prac blacharskich i lakierniczych. Pozwany zastosował potrącenie z cen części zamiennych H. w wysokości 40% oraz odchylenie na materiał lakierniczy w wysokości 67%. Wartość rynkowa w/w pojazdu w stanie przed szkodą została ustalona na kwotę 40.000,00zł brutto. Wartość pojazdu uszkodzonego w wyniku kolizji z dnia 15 października 2013 roku została ustalona na kwotę 30.300,00zł brutto. Pozwany stwierdził, że nastąpiła szkoda częściowa pojazdu H. (...) o nr rej. (...) . Pismem z dnia 15 listopada 2013 roku pozwane (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. poinformowało poszkodowana E. G. o wysokości odszkodowania w kwocie 9.674,08zł brutto. Poszkodowana E. G. otrzymała od pozwanego kwotę 9.647,08zł brutto tytułem odszkodowania. Dnia 24 stycznia 2014 roku E. G. na podstawie umowy cesji przelała na rzecz powoda swoje prawa do odszkodowania przysługującego jej od pozwanego z tytułu uszkodzenia samochodu H. (...) w przedmiotowym wypadku. Na zlecenie powoda rzeczoznawca samochodowy mgr. inż. P. S. dokonał kalkulacji wysokości kosztów naprawy w oparciu o system (...) ustalając, iż rzeczywisty koszt jego naprawy wynosi 21.898,29zł brutto, a to przy zastosowaniu stawki za jedną roboczogodzinę prac naprawczych w kwocie 90,00zł netto (blacha/lakier), przy użyciu części oryginalnych opatrzonych logo producenta firmy (...) bez amortyzacji, z podwyższeniem kosztów materiałów lakierniczych o 15%, ze względu na zastosowany w pojeździe lakier perłowy. Stosownie do treści § 3 pkt. 3 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (...) (dalej (...) ) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. mających zastosowanie do umów ubezpieczenia zawartych od dnia 2 lipca 2012 roku zakresem ubezpieczenia (...) objęte są szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie pojazdu, jego części lub wyposażenia wskutek wszelkich zdarzeń niezależnych od woli ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do korzystania z pojazdu. Zgodnie z § 8 ust. 3 (...) wyłącznie przy zawarciu umowy ubezpieczenia (...) , warunkiem opłacenia dodatkowej składki, w umowie ubezpieczenia można odstąpić od procentowego pomniejszania części przy ustaleniu wysokości odszkodowania zgodnie z § 14 ust. 1, § 15 ust. 3 pkt. 2b i § 15 ust. 4 pkt. 2 i 3 . W świetle § 15 ust. 1, 2 i 3 ust. 1 i 2 a (...) w przypadku szkody częściowej, (...) ustala wysokość odszkodowania, które obejmuje koszty naprawy pojazdu mające związek przyczynowy ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową. Wysokość odszkodowania wyliczana jest w oparciu o wycenę kosztów naprawy pojazdu według cen brutto, na podstawie indywidualnej oceny uszkodzeń pojazdu związanego z przedmiotowym zdarzeniem, z wykorzystaniem informacji na temat realnych kosztów naprawy uzyskanych poprzez analizę aktualnej sytuacji rynkowej, której podstawą jest koszt robocizny ustalony w oparciu i naprawcze normy czasowe określone przez producenta pojazdu na podstawie programów A. i E. oraz stawki za roboczogodzinę ustaloną na podstawie stawek stosowanych przez warsztaty poza (...) z terenu województwa względem, którego dokonano taryfikacji składki, jak i również części zamiennych w wysokości cen z systemu A. i E. z uwzględnieniem cen części zamiennych, z tym zastrzeżeniem, że wycena kosztu części zamiennych dokonywana jest na podstawie cen części zamiennych do stosowania przez producenta pojazdu skorygowanych o współczynnik w wysokości 0,6 wynikający z uwzględnienia w wycenie cen tzw. „zamienników”. Całkowity rzeczywisty i uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...) pozwalający na jego przywrócenie do stanu sprzed kolizji z dnia 15 października 2013 roku oszacowany w systemie A. zgodnie z polisą AC przy użyciu części oryginalnych z logo producenta wyniósł 21.898,29zł brutto, czyni 17.803,49zł netto, przy stawce 90zł/rbg. Zaś całkowity i uzasadniony koszt naprawy ww. pojazdu zgodnie z OWU AC, przy użyciu oryginalnych części z logo producenta, wyniósł 15.121,76zł brutto czyli 12.294,11zł netto, przy stawce 90zł/rbh. Odnośnie podzespołów uszkodzonych w trakcie kolizji z dnia 15 września 2013 roku tj. zderzaka tylnego, spoilera zderzaka tylnego, sensora tylnego prawego, zamocowania czujników parkowania tylnego prawego i lewego, środkowego prawego i lewego oraz lampy tylnej środkowej, to uzasadniona była ich kwalifikacja do wymiany, Gdy chodzi o wymianę ściany tylnej pojazdu, to również powinna ona zostać wymieniona, albowiem naprawa obniży jej wartość, a tym samym wartość całego samochodu. W materiałach szkody brak jest dowodów wskazujących, iż ściana tylna była przed zaistniałą kolizja naprawiana. Wymiana napisu (...) oraz mocowania wykładziny pokrywy bagażnika również była uzasadniona. Technologia naprawy uszkodzonego samochodu H. nie przewiduje stosowania innych części zamiennych niż z logo producenta. Na terenie województwa (...) ceny roboczogodziny naprawy samochodów osobowych wahały się w 2013 roku w granicach 55-125 zł netto jak na terenie powiatu (...) . Średnia stawka wynosiła 90zł netto i była średnia stawką na terenie całej Polski poza W. i jej okolicami gdzie stawki były wyższe. Ustalając koszt naprawy Sąd oparł się na pisemnej i ustnej opinii biegłego sądowego E. K. . Jako podstawę prawną Sąd Rejonowy wskazał. 805 k.c. , który stanowi, że przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko powoda, iż niezasadnie pozwany zastosował procentowe pomniejszenie cen części oryginalnych z uwagi na formę umowy zawartą przez poszkodowaną obejmująca opcję „bez procentowego pomniejszania wartości części przy wymianie”. Dodatkowo Sąd wskazał, iż wysokość odszkodowania nie może być uzależniona od faktycznie dokonanej naprawy. O ustawowych odsetkach za opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia pieniężnego Sąd orzekł stosownie do art. 481 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. nr 163 poz., (...) ze zm..) Od wskazanego wyroku apelację złożył pozwany zaskarżając go w części tj. w zakresie punku I zasądzającego na rzecz powoda kwotę 12.224,21zł w części ponad kwotę 5.447,68zł oraz w zakresie pkt. 2 zasądzającego od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.228,52zł tj. za1zarzucając mu naruszenie przepisów: - prawa materialnego tj. art. 805 § 1 pkt. 1 k.c. i § 15 ust. 2 -6 (...) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne uznanie, że przy kosztorysowym rozliczeniu szkody w ubezpieczonym pojeździe marki H. (...) o nr rej. (...) pozwany zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania w kwocie 21.898,29zł gdy odszkodowanie stanowi kwotę 15.121,76zł. Zarzucił także sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie wbrew zgromadzonemu materiałowi, że klauzula w polisie „bez procentowego pomniejszania wartości części przy wymianie” wyłączyła przy kosztorysowej wycenie kosztów naprawy uszkodzeń w pojeździe matki H. (...) o nr rej. (...) stosowanie współczynnika korygującego w wysokości 0,6 o którym mowa w § 15 ust., 3 pkt. 2a gdy klauzulą tą strony wyłączyły stosowanie współczynnika, o którym mowa w § 15 ust. 3 pkt. 2b. Wskazując na powyższe uchybienia apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje wg. norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy w pełni podziela. Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również trafnej wykładni prawa materialnego. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do interpretacji warunków zwartej umowy ubezpieczenia a w szczególności relacji polisy zawierającej klauzulę „bez procentowego pomniejszenia wartości części przy wymianie” do treści OWU w szczególności § 15 ust. 3 pkt. 2a. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że umowa autocasco ma charakter dobrowolny a o jego warunkach decydują strony umowy, zgodnie z zasadą wyrażona w art. 353 1 k.c. Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia również podlegają wykładni z uwzględnieniem dyrektyw interpretacji oświadczeń woli określonych w art. 65 § 2 k.c. i to z uwzględnieniem wynikającej z art. 385 § 2 k.c. zasady interpretacji niejasnych postanowień wzorca w sposób korzystny dla ubezpieczającego (SN 13.06.2013 IV CNP 80/12). Oznacza to, iż muszą być one zgodne z czynnikami wyznaczającymi zakres swobody umów, a więc nie mogą pozostawać w sprzeczności z właściwością stosunku prawnego jak i przepisami o charakterze iuris cogentis. Skoro w umowie ubezpieczenia AC strony tej umowy ustaliły, że wymiana uszkodzonych elementów pojazdu będzie odbywać się bez procentowego pomniejszenia wartości części przy wymianie, nie można było w niniejszym przypadku ustalić odszkodowania z zastosowanie potraceń cen części zamiennych sygnowanych logo producenta. Nadto należy zauważyć, iż zgodnie z § 15 ust. 3 pkt. 2 a OWU wycena kosztu części zamiennych dokonywana jest na podstawie cen zalecanych do stosowania przez producenta pojazdu lub jego oficjalnego importera skorygowana o współczynnik 0,6 wynikający z uwzględnienia w wycenie cen tzw. zamienników. W przedmiotowej sprawie zgodnie z opinią biegłego technologia naprawy badanego samochodu nie przewidywała stosowania części zamiennych inny nich niż z logo producenta (k. 70) a zatem wyżej wskazany przepis OWU nie znajduje zastosowania . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. , o kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 2 pkt. 4, § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 roku (Dz.U. z 2015r. poz. 1800). SSO Jarosław Pawlak SSO Mariola Szczepańska SSR Małgorzata Kowalska 1