XIII GA 301/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanej Spółki z o.o. na rzecz powoda P. Z. część dochodzonej kwoty 52.073,98 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania, umorzył postępowanie co do kwoty 46.209,89 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Zarówno powód, jak i pozwany wnieśli apelacje od tego wyroku. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 2.294,11 zł, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów) i art. 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Pozwany zaskarżył wyrok w zakresie zasądzenia części należności i kosztów, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 7 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje jako bezzasadne. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w tym art. 10 ust. 1 przewidujący ryczałtową rekompensatę w wysokości 40 euro za koszty odzyskiwania należności. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał zasadności żądania zwrotu kosztów przekraczających ten ryczałt. Odnosząc się do apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy stwierdził brak dowodów na udzielenie zwłoki w płatności oraz prawidłowe zastosowanie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zakresie naliczania odsetek ustawowych przed 1 stycznia 2016 roku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, w tym ryczałtu 40 euro, oraz zasady naliczania odsetek za opóźnienie przed 1 stycznia 2016 roku.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2016 roku w zakresie naliczania odsetek i kosztów, choć wnioski dotyczące dowodzenia zasadności kosztów mogą być nadal aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty windykacji przedprocesowej poniesione przez wierzyciela, w tym wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, mogą stanowić podstawę do zasądzenia od dłużnika kwoty przekraczającej ustawowy ryczałt 40 euro?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o ile wierzyciel nie udowodni zasadności i celowości poniesienia wyższych kosztów, a sąd nie miarkuje roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, wierzycielowi przysługuje ryczałtowa rekompensata 40 euro za koszty odzyskiwania należności. W przypadku żądania zwrotu wyższych kosztów, wierzyciel musi udowodnić ich uzasadnioną wysokość i celowość. W tej sprawie powód nie wykazał, aby podjęte przez pełnomocnika czynności wykraczały poza standardowe działania lub generowały uzasadnione koszty ponad ryczałt.
Czy w przypadku braku pisemnego potwierdzenia ustaleń stron co do zwłoki w płatności, można uznać, że dłużnik popadł w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dłużnik nie przedstawi wystarczających dowodów na istnienie ustnej umowy o zwłoce, a strony miały ustaloną formę pisemną dla zmian umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany nie przedstawił wystarczających dowodów na istnienie ustnej umowy o zwłoce w płatności, zwłaszcza w sytuacji, gdy strony ustaliły pisemną formę dla zmian umowy. Pozwany nie wykazał, że powód udzielił mu zwłoki, co skutkowało uznaniem, że popadł w opóźnienie.
Czy przed dniem 1 stycznia 2016 roku wierzyciel mógł dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., czy też był ograniczony przepisami ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przed dniem 1 stycznia 2016 roku wierzyciel mógł dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., gdyż przepisy ustawy nie zawierały wówczas wyłączenia stosowania tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że dopiero od 1 stycznia 2016 roku przepis art. 4a ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych wyłączył stosowanie art. 481 § 2 k.c. Przed tą datą, w braku takiego wyłączenia, wierzyciel mógł dochodzić odsetek na podstawie ogólnego przepisu kodeksu cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a naruszenie tego przepisu może mieć wpływ na wynik sprawy.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Nawet jeżeli strony nie umówiły się o wyższy procent odsetek, należą się one według ustawowej miary odsetek za opóźnienie.
u.t.z.t.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wierzycielowi przysługuje od dłużnika z tytułu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności równowartość kwoty 40 euro.
u.t.z.t.h. art. 10 § ust. 2
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
W przypadku gdy koszty odzyskiwania należności przekroczą kwotę 40 euro, wierzycielowi przysługuje zwrot tych kosztów, w tym kosztów postępowania sądowego, pomniejszonych o tę kwotę (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2015 r.). Po zmianie ustawy (od 01.01.2016 r.) wierzycielowi przysługuje zwrot uzasadnionej wysokości kosztów przewyższających kwotę 40 euro.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią, celem społeczno-gospodarczym, zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami.
u.t.z.t.h. art. 7 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, bez wezwania, przysługują od dłużnika odsetki ustawowe za opóźnienie.
u.t.z.t.h. art. 4a
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wyłącza stosowanie przepisu art. 481 § 2 Kodeksu Cywilnego od dnia 1 stycznia 2016 roku.
Dz. U. 2015 r., poz. 1800 art. 10 § ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 21
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przez Sąd Rejonowy przepisów ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w tym art. 10 ust. 1 i 2. • Brak dowodów na zasadność żądania zwrotu kosztów odzyskiwania należności przekraczających ustawowy ryczałt 40 euro. • Brak dowodów na udzielenie przez powoda zwłoki w płatności. • Możliwość dochodzenia odsetek ustawowych na podstawie art. 481 k.c. przed 1 stycznia 2016 roku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty powoda dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. • Zarzuty pozwanego dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 7 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
Godne uwagi sformułowania
kwestionując przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że czynności, które wykonał pełnomocnik powoda w ramach windykacji należności od pozwanego sprowadzały się jedynie do wystosowania 3 wezwań do zapłaty, powód nie poparł swego stanowiska żadnymi dowodami wbrew spoczywającemu na nim w tym względzie ciężarowi dowodowemu • nie można z nich wywieść, że w sprawie zostały podjęte czynności windykacyjne, których zakres wykraczałby poza zakres normalnych działań wykonywanych przy odzyskiwaniu długu, a nadto takie, które generowałyby uzasadnione i celowe koszty w wyższej wysokości niż przyznana powodowi rekompensata z tytułu kosztów odzyskiwania należności w ryczałtowej wysokości 40 euro • żądanie powoda nie zostało przez powoda należycie udowodnione i uzasadnione, ma w istocie charakter dowolny • pozwany powoływał się na umowę ustną, zgodnie z którą powód miał nie naliczać pozwanemu żadnych odsetek karnych. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, iż strony ustaliły w umowie, że wszelkie jej zmiany wymagają dla swojej ważności formy pisemnej i brak było dowodów na to, że strony porozumiały się co do modyfikacji terminu, co powinno zostać utrwalone na piśmie, należało przyjąć, że pozwany popadł w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, w tym ryczałtu 40 euro, oraz zasady naliczania odsetek za opóźnienie przed 1 stycznia 2016 roku."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2016 roku w zakresie naliczania odsetek i kosztów, choć wnioski dotyczące dowodzenia zasadności kosztów mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów odzyskiwania należności i odsetek w transakcjach handlowych, z praktycznym znaczeniem dla przedsiębiorców. Interpretacja przepisów sprzed nowelizacji jest nadal istotna dla spraw toczących się w tym okresie.
“Czy 40 euro to wszystko, co odzyskasz za windykację? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady zwrotu kosztów w transakcjach handlowych.”
Dane finansowe
WPS: 52 073,98 PLN
kwota główna: 0,6 PLN
kwota główna: 1805,78 PLN
kwota główna: 144,88 PLN
kwota główna: 2552,97 PLN
kwota główna: 771,66 PLN
kwota główna: 5,32 PLN
zwrot kosztów postępowania: 4268 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.