XIII GA 186/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o odstąpienie od umowy sprzedaży towaru, opartego na przepisach o rękojmi. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej spółki na rzecz powódki kwotę 799 zł wraz z odsetkami i kosztami, uznając oświadczenie o odstąpieniu od umowy za złożone w terminie. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędne ustalenie daty doręczenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy oraz wadliwe uznanie, że wada mechaniczna sprzętu była wadą pierwotną. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, zmieniając zaskarżony wyrok i oddalając powództwo w całości. Sąd ustalił, że przesyłka z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy została doręczona pozwanej 7 listopada 2014 r., co nastąpiło po upływie rocznego terminu z art. 568 § 1 KC, licząc od dnia wydania towaru (5 listopada 2013 r.). Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 1 KC, oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią, a wyjątek z art. 563 § 3 KC dotyczy jedynie zawiadomienia o wadzie, a nie odstąpienia od umowy. Sąd odrzucił również powołanie się przez powódkę na art. 471 KC w postępowaniu apelacyjnym, wskazując na związanie granicami żądania i zakazem rozszerzania go w drugiej instancji. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a koszty postępowania zasądzone od powódki na rzecz pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja terminu do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi (art. 568 § 1 KC w zw. z art. 61 KC) oraz ograniczenia postępowania apelacyjnego (art. 383 KPC, art. 321 KPC).
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją Kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży, złożone na podstawie przepisów o rękojmi, wywołuje skutek prawny, jeśli zostało doręczone sprzedawcy po upływie terminu rocznego przewidzianego w art. 568 § 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o odstąpieniu od umowy wywołuje skutek prawny tylko wtedy, gdy zostanie złożone (doręczone) sprzedawcy przed upływem terminu rocznego przewidzianego w art. 568 § 1 KC. Po upływie tego terminu uprawnienia z tytułu rękojmi wygasają.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało doręczone pozwanej 7 listopada 2014 r., co nastąpiło po upływie rocznego terminu od wydania towaru (5 listopada 2013 r.). Zgodnie z art. 61 § 1 KC, oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Brak jest podstaw do stosowania wyjątku z art. 563 § 3 KC, który dotyczy zawiadomienia o wadzie, a nie odstąpienia od umowy.
Czy sąd drugiej instancji może rozpoznać roszczenie oparte na innej podstawie faktycznej i prawnej niż ta, która była podstawą rozstrzygnięcia w pierwszej instancji, jeśli powód powołał się na tę nową podstawę dopiero w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może rozpoznać roszczenia opartego na podstawie faktycznej niepowołanej przez powoda w pierwszej instancji, gdyż stanowiłoby to wyjście ponad żądanie w rozumieniu art. 321 § 1 KPC i naruszenie art. 383 KPC.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że powódka pierwotnie oparła swoje roszczenie na przepisach o rękojmi. Powołanie się na art. 471 KC (odpowiedzialność kontraktowa) dopiero w apelacji stanowiło rozszerzenie podstawy faktycznej żądania, co jest niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z art. 383 KPC i prowadziłoby do orzeczenia ponad żądanie w rozumieniu art. 321 § 1 KPC.
Czy wada mechaniczna sprzętu, spowodowana przez nieumiejętne używanie przez kupującego, może być uznana za wadę pierwotną, za którą odpowiada sprzedawca z tytułu rękojmi?
Odpowiedź sądu
Nie, wada mechaniczna spowodowana przez kupującego w wyniku nieumiejętnego używania sprzętu nie jest wadą pierwotną, za którą odpowiada sprzedawca z tytułu rękojmi.
Uzasadnienie
Apelująca pozwana zarzuciła, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż wada mechaniczna sprzętu spowodowana przez powoda jest wadą pierwotną, za którą odpowiada pozwany. Choć sąd drugiej instancji nie rozwinął tego wątku szczegółowo, jego rozstrzygnięcie oparte na wygaśnięciu uprawnień z rękojmi pośrednio potwierdza, że wada ta nie była podstawą do skutecznego odstąpienia od umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki akcyjnej | spółka | powódka |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółki komandytowej | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
KC art. 560 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi musi być zrealizowane w terminie określonym w art. 568 KC.
KC art. 568 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne wygasają po upływie roku od dnia wydania rzeczy kupującemu. Termin ten jest prekluzyjny.
KC art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (tzw. doręczenie kwalifikowane).
Pomocnicze
KC art. 563 § § 3
Kodeks cywilny
Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wysłanie przed upływem tych terminów listu poleconego. Jest to wyjątek od reguły z art. 61 § 1 KC, dotyczący jedynie terminów zawiadomienia o wadzie.
KC art. 559
Kodeks cywilny
Sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne istniejące w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikłe z przyczyny istniejącej w tejże rzeczy w chwili przejścia niebezpieczeństwa.
KC art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
KC art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik jest odpowiedzialny za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania z powodu okoliczności, za które odpowiada.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
KPC art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może dopuścić dowody i przeprowadzić postępowanie dowodowe, które jest potrzebne do uzupełnienia postępowania przed sądem pierwszej instancji lub jeśli przemawiają za tym inne okoliczności.
KPC art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może odmówić dopuszczenia dowodu, gdy okoliczności, które mają być udowodnione, są już udowodnione zgodnie z twierdzeniem strony, lub gdy okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy; sąd może odmówić dopuszczenia dowodu, gdy wniosek dowodowy został zgłoszony po zakreśleniu przez sąd terminu do przedstawienia dowodów.
KPC art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem pozwu; nie może wyrokować co do rzeczy, która nie była przedmiotem żądania, ani zasądzać ponad żądanie.
KPC art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.
KPC art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeśli sąd drugiej instancji uzna, że apelacja jest zasadna, uchyli zaskarżone orzeczenie i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy lub uchyli orzeczenie i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało doręczone pozwanej po upływie rocznego terminu z art. 568 § 1 KC, co skutkowało wygaśnięciem uprawnień z rękojmi. • Powołanie się na art. 471 KC w apelacji stanowiło wyjście ponad żądanie i naruszenie przepisów postępowania apelacyjnego.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało złożone w terminie. • Wada mechaniczna sprzętu była wadą pierwotną, za którą odpowiada sprzedawca. • Zastosowanie art. 568 § 3 KC uzasadniało uwzględnienie powództwa.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią • terminy określone w art. 568 KC są znacznie dłuższe niż terminy zawiadomienia o wadzie, co uzasadnia stosowanie reguły z art. 61 § 1 KC • rozpoznanie niniejszej sprawy w oparciu o art. 471 KC, po raz pierwszy powołany przez powódkę na etapie postępowania apelacyjnego, stanowiłoby wyjście ponad żądanie w rozumieniu art. 321 § 1 KPC
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi (art. 568 § 1 KC w zw. z art. 61 KC) oraz ograniczenia postępowania apelacyjnego (art. 383 KPC, art. 321 KPC)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminów w prawie cywilnym, zwłaszcza w kontekście rękojmi, oraz pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic postępowania apelacyjnego.
“Czy odstąpienie od umowy po terminie ma sens? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe znaczenie daty doręczenia.”
Dane finansowe
WPS: 799 PLN
kwota główna: 799 PLN
zwrot kosztów: 227 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.