XIII GA 1543/18

Sąd Okręgowy2018-08-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
najem pojazdu zastępczegokoszty procesuciężar dowoduubezpieczycielroszczeniestawka rynkowaart. 6 k.c.art. 232 k.p.c.

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględniając powództwo o zapłatę kosztów najmu pojazdu zastępczego, uznając, że ciężar udowodnienia rynkowości stawki spoczywał na pozwanym ubezpieczycielu.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę 498,15 zł za najem pojazdu zastępczego, obciążając powódkę kosztami. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów o ciężarze dowodu. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że to pozwany ubezpieczyciel powinien wykazać, iż stawka najmu nie była rynkowa, a nie powódka, że była rynkowa. Zmienił wyrok, uwzględniając powództwo i zasądzając koszty na rzecz powódki.

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Płocku oddalił powództwo A. C. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 498,15 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 107,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do rynkowości stawki za najem pojazdu zastępczego. Sąd Okręgowy zważył, że apelacja zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne. W tej sprawie, choć powódka wykazała poniesione koszty najmu, to pozwana, zaprzeczając rynkowości stawki, powinna była wykazać, że stawka ta nie była rynkowa. Pozwana cofnęła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, który miałby ustalić stawki rynkowe. Wobec braku kontrdowodu ze strony pozwanej, Sąd Okręgowy uznał, że powódka udowodniła wysokość poniesionych kosztów, a pozwana nie wykazała ich zawyżenia. W związku z tym zmieniono wyrok, uwzględniając powództwo w całości i zasądzając koszty postępowania na rzecz powódki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ciężar udowodnienia, że stawka za najem pojazdu zastępczego nie jest stawką rynkową dla pojazdu klasy uszkodzonego, spoczywa na pozwanym ubezpieczycielu, który zaprzecza jej rynkowości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., wskazując, że to strona wywodząca skutki prawne z faktu (tu: pozwany zaprzeczający rynkowości stawki) powinna wykazać swoje twierdzenia. Samo zaprzeczenie nie jest wystarczające, a pozwany nie przedstawił kontrdowodu, mimo cofnięcia wniosku o opinię biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

A. C.

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznapowódka
(...) spółka akcyjnaspółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, na skutek apelacji, może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 6 k.c.) poprzez błędne przyjęcie, że powódka powinna wykazać rynkowość stawki najmu. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 232 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i błędne ustalenie ciężaru dowodu. Pozwana nie wykazała, że stawka najmu nie była rynkowa, mimo że to na niej spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

To na pozwanej, zaprzeczającej rynkowości stawki wynikającej z umowy najmu ciążył ciężar wykazania, że stawka ta nie była stawką rynkową dla pojazdu klasy pojazdu uszkodzonego. Samo zaprzeczenie przez pozwaną, że koszty poniesione przez poszkodowaną nie były ekonomicznie uzasadnione, (...) nie może być uznane za wystarczające. Pozwana bowiem zobligowana treścią art. 6 k.c. winna była wykazać się inicjatywą dowodową na potwierdzenie swoich twierdzeń.

Skład orzekający

Beata Matysik

członek

Iwona Godlewska

członek

Marzena Eichstaedt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczyciel zaprzecza rynkowości stawki, ale nie przedstawia dowodów na jej zawyżenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów najmu pojazdów zastępczych i rozkładu ciężaru dowodu, co jest istotne dla wielu poszkodowanych i ich pełnomocników.

Kto musi udowodnić, że stawka za auto zastępcze jest za wysoka? Sąd Okręgowy rozstrzyga spór o ciężar dowodu.

Dane finansowe

WPS: 498,15 PLN

zapłata: 498,15 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XIII Ga 1543/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Płocku oddalił powództwo A. C. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 498,15 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 107,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powódka wniosła apelację od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż to powód powinien wykazać, że przyjęta przez strony umowy stawka za najem pojazdu zastępczego odpowiada przeciętnie stosowanym stawkom dobowym najmu na rynku usług lokalnych wynajmu pojazdów zastępczych, 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 232 k.p.c. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, polegającą na ustaleniu, iż to powód winien wykazać, że przyjęta przez strony umowy najmu stawka za najem pojazdu zastępczego odpowiada przeciętnie stosowanym stawkom dobowym najmu na rynku usług lokalnych wynajmu pojazdów zastępczych. W oparciu o powyższe powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania za II instancję. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji powódki w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja powódki zasługiwała w całości na uwzględnienie. Oba podniesione przez skarżącą zarzuty odnoszą się do rozkładu ciężaru dowodu w procesie o zasądzenie kosztów najmu pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z kolei art. 232 k.p.c. stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Cytowane przepisy są ze sobą skorelowane. Zagadnienie ciężaru dowodu jest ściśle związane z zasadą kontradyktoryjności i inicjatywą w postępowaniu dowodowym. Zestawienie dwóch analizowanych przepisów tworzy pewien schemat, według którego powinno być prowadzone postępowanie dowodowe. To uczestnicy postępowania odpowiedzialni są za realizację obowiązku dowodowego, a sąd za przestrzeganie zasad rozkładu ciężaru dowodu. W przedmiotowej sprawie słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że to na powódce spoczywał ciężar udowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia. Niezasadnie uznał jednak, że ciężarowi temu powódka nie sprostała. Załączając umowę najmu pojazdu zastępczego, a także fakturę proforma oraz fakturę VAT powódka wykazała, jakie koszty na najem pojazdu zastępczego rzeczywiście zostały przez poszkodowaną poniesione, czy raczej do poniesienia jakich kosztów względem powódki poszkodowana jest zobowiązana. Drugorzędne znaczenie miała przy tym okoliczność, czy powódka wykazała, że pomimo wynajęcia poszkodowanej pojazdu klasy wyższej niż uszkodzony, zastosowana stawka była stawką stosowaną przez powódkę przy najmie pojazdów odpowiadających klasie pojazdu uszkodzonego. To na pozwanej, zaprzeczającej rynkowości stawki wynikającej z umowy najmu ciążył ciężar wykazania, że stawka ta nie była stawką rynkową dla pojazdu klasy pojazdu uszkodzonego. Samo zaprzeczenie przez pozwaną, że koszty poniesione przez poszkodowaną nie były ekonomicznie uzasadnione, bowiem zastosowana przez powódkę stawka nie mieściła się w ramach stawek stosownych na rynku lokalnym dla pojazdów odpowiadających klasie pojazdu uszkodzonego nie może być uznane za wystarczające. Pozwana bowiem zobligowana treścią art. 6 k.c. winna była wykazać się inicjatywą dowodową na potwierdzenie swoich twierdzeń. Samo zaprzeczanie faktom, nie spełnia wymogu określonego w powyższym przepisie. W niniejszej sprawie wprawdzie pozwana wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność ustalenia faktycznie stosowanych stawek na rynku lokalnym stawek wynajmu pojazdu zastępczego klasy jak pojazd uszkodzony (faktycznych cen transakcyjnych) przez firmy zajmujące się zawodowo wynajmem pojazdów w roku 2014, indywidulanie dla klientów samodzielnie ponoszących koszty najmu pojazdu, przy uwzględnieniu okresu najmu (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 39 – 39 odw.) a Sąd Rejonowy dowód ten dopuścił (postanowienie k. 45), jednak pismem z dnia 04 czerwca 2018 roku pozwana cofnęła przedmiotowy wniosek (k. 47) i do złożenia przez biegłego opinii nie doszło. W tych okolicznościach, skoro powódka udowodniła wysokość poniesionych kosztów z tytułu najmu pojazdu zastępczego, pozwana zaś nie przedstawiła kontrdowodu świadczącego o ich zawyżonej, nieuzasadnionej ekonomicznie wysokości, powództwo winno zostać w całości uwzględnione. To zaś skutkowało koniecznością zmiany wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Na skutek uwzględnienia w całości roszczenia objętego pozwem zmiany wymagało także rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. pozwana została zobowiązana do zwrotu powódce poniesionych przez nią kosztów postępowania zarówno przed Sądem I jak i II instancji. Na koszty postępowania przed Sądem Rejonowym złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 30,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powódki będącego radcą prawnym w wysokości 90,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 265, ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. Na koszty postępowania apelacyjnego natomiast złożyła się opłata od apelacji w wysokości 30,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika powódki w wysokości 120,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia. Beata Matysik Iwona Godlewska Marzena Eichstaedt

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI