XIII GA 152/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie o uznanie umowy sprzedaży nieruchomości za bezskuteczną wobec wierzyciela po zawarciu ugody między stronami.
Powód dochodził uznania umowy sprzedaży nieruchomości za bezskuteczną wobec niego na podstawie art. 527 k.c. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 527 k.c. W trakcie postępowania apelacyjnego strony zawarły ugodę, na mocy której pozwana zapłaciła powodowi 40.000 zł. Sąd Okręgowy uznał ugodę za dopuszczalną, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie.
Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 roku uznał za bezskuteczną w stosunku do powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością umowę sprzedaży warunkowej nieruchomości oraz umowę przeniesienia własności nieruchomości, na mocy których pozwana (...) spółka komandytowo – akcyjna nabyła prawo własności nieruchomości. Sąd Rejonowy zasądził również od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania. Pozwana wniosła apelację, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, pominięcie opinii biegłego, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 527 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię. Wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie apelacyjnej strony zawarły ugodę, na mocy której pozwana zobowiązała się zapłacić powodowi 40.000 zł, a strony oświadczyły, że ugoda wyczerpuje ich wzajemne roszczenia. Sąd Okręgowy, stosując odpowiednio art. 223 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 203 § 4 k.p.c., uznał ugodę za dopuszczalną, ponieważ nie była sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w związku z art. 355 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Orzeczono również o zwrocie połowy opłaty od apelacji na rzecz pozwanej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynność doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela, nawet jeśli dłużnik otrzymał ekwiwalent, który mógł zostać przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał umowę za bezskuteczną, mimo otrzymania przez dłużnika ekwiwalentu, wskazując na cel pokrzywdzenia wierzycieli. Apelacja kwestionowała to ustalenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania po zawarciu ugody
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. | spółka | powód |
| (...) spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Zarzut błędnej wykładni, dotyczący uznania czynności za bezskuteczną wobec wierzyciela.
k.p.c. art. 223 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą zawrzeć ugodę sądową.
k.p.c. art. 223 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena ugody pod kątem zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 203 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o skutkach prawnych czynności procesowych do ugody.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w przypadku zawarcia ugody.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku zawarcia ugody.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego, przekroczenia granic swobody.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku.
u.k.s.c. art. 79 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot połowy opłaty od apelacji w przypadku umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawarcie ugody przez strony, która wyczerpuje ich wzajemne roszczenia i jest zgodna z prawem. Dopuszczalność ugody w postępowaniu apelacyjnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233, 328 k.p.c.) i błędnej wykładni art. 527 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy oceniając ugodę zawartą przez strony w świetle regulacji art. 203 § 4 k.p.c. w związku z art. 223 § 2 k.p.c. uznał ją za dopuszczalną, ponieważ okoliczności sprawy nie wskazują, że zawarta ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. niniejsza ugoda wyczerpuje ich wzajemne roszczenia objęte niniejszą sprawą
Skład orzekający
Krzysztof Wójcik
przewodniczący
Mariola Szczepańska
członek
Jarosław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Możliwość zawarcia i skutki ugody w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w sprawach o skargę paulińską."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące skargi paulińskiej nie zostały rozstrzygnięte merytorycznie z powodu ugody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ugoda może zakończyć nawet skomplikowane postępowanie apelacyjne, co jest częstym, ale zawsze praktycznie istotnym elementem postępowań sądowych.
“Ugoda zakończyła spór o miliony: jak strony uniknęły długiego procesu apelacyjnego?”
Dane finansowe
WPS: 30 325,71 PLN
zwrot kosztów postępowania: 3934 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2417 PLN
ugoda: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XIII Ga 152/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu, w sprawie z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. przeciwko (...) spółce komandytowo – akcyjnej z siedzibą w K. o zapłatę kwoty 30.325,71 złotych, w pkt 1 uznał za bezskuteczną w stosunku do powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. umowę sprzedaży warunkowej z dnia 14 listopada 2013 roku zawartej przed notariuszem S. C. rep. A nr (...) i umowę przeniesienia własności nieruchomości z dnia 5 grudnia 2013 roku zawartą przed notariuszem E. J. rep. A nr (...) na mocy których pozwana (...) spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K. nabyła prawo właśności nieruchomości składającej się z działki nr (...) położonej w miejscowości L. przy ulicy (...) (woj. (...) ) dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) do wysokości wierzytelności wynikającej z prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym dnia 20 marca 2014 roku przez Sąd Rejonowy w Kaliszu sygn. akt V GNc 263/14 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 12 sierpnia 2015 roku oraz w pkt 2 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.934,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 2.417,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wyrok – k. 517, tom III). Apelację od powyższego orzeczenia złożyła pozwana – (...) spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K. , zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 233 § 1 i 2 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez dowolną, a więc z przekroczeniem granic swobody przewidzianej wspomnianym przepisem, ocenę przez Sąd I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego polegające na zupełnym pominięciu ustaleń biegłego wskazanych w opinii z dnia 13 marca 2017 roku, w której biegły stwierdził, że pozwana spółka w skutek nabycia nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) nie uzyskała korzyści majątkowej, bowiem cena rynkowa była niższa od ceny faktycznie zapłaconej, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, zarówno na etapie subsumcji jak i wyrokowania, że pozwana spółka uzyskała korzyść majątkową; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a więc z przekroczeniem granic swobody przewidzianej wspomnianym przepisem, ocenę przez Sąd I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na pominięciu faktu, iż na skutek zawartej umowy zbycia nieruchomości dłużnik otrzymał od pozwanej ekwiwalentne świadczenie co spowodowało, że nie nastąpiła niekorzystna zmiana w majątku dłużnika prowadząca do pokrzywdzenia wierzycieli, a pozwana nie uzyskała zarazem korzyści majątkowej; 3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a więc z przekroczeniem granic swobody przewidzianej wspomnianym przepisem, ocenę przez Sąd I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, iż nabycie przez pozwaną spółkę nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) , za którą pozwana zapłaciła więcej, niż wartość nieruchomości ustalona przez biegłego, dokonane zostało ze świadomością i w celu pokrzywdzenia wierzycieli dłużnika; 4. przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. polegające na ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o nieistniejący dowód, bowiem sąd nie dopuścił i nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka H. K. na okoliczność istnienia zobowiązań dłużnej spółki, na co powołuje się w uzasadnieniu wyroku; 5. przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. , w wyniku których Sąd dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego ustalając fakty, które nigdy nie miały miejsca, tj. wskazał, że spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością była komplementariusze pozwanej spółki, co przesądza o tym, że pozwana miała wiedzę o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, co w konsekwencji miało przesądzić o ziszczeniu się przesłanki uznania dokonanej czynności za bezskuteczną wobec powodowej spółki; 6. art. 527 § 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię prowadzące do stwierdzenia, że na skutek dokonanej czynności tj. sprzedaży nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu prowadzi księgę wieczystą (...) doszło do zmniejszenia majątku dłużnika, w sytuacji gdy dłużnik otrzymał od pozwanej spółki świadczenie ekwiwalentne, które trafiło do majątku dłużnika i wykorzystane zostało na zaspokojenie wierzycieli; 7. art. 527 § 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię prowadzące do stwierdzenia, że czynność prawna tj. zawarta w dniu 14 listopada 2017 roku warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu prowadzi księgę wieczystą (...) zawarta przed notariuszem S. C. rep. A nr (...) jest bezskuteczna wobec spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. w sytuacji, gdy przy pomocy skargi paulińskiej zaskarżeniu podlegają czynności prawne rozporządzające oraz czynności zobowiązujące o podwójnym skutku prowadzące od razu do rozporządzenia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. umowy sprzedaży warunkowej z dnia 14 listopada 2013 roku zawartej przed notariuszem S. C. rep. A nr 3496/2013 i umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 5 grudnia 2013 roku zawartej przed notariuszem E. J. rep. A nr (...) na mocy których pozwana (...) spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K. nabyła prawo własności nieruchomości tj. działki nr (...) położonej w miejscowości L. przy ulicy (...) (woj. (...) ) dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu prowadzi księgę wieczystą nr (...) do wysokości wierzytelności wynikającej z prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym dnia 20 marca 2014 roku przez Sąd Rejonowy w Kaliszu sygn. akt V GNc 263/14 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 12 sierpnia 2015 roku; 2. zasądzenie od powodowej spółki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. zasądzenie od powodowej spółki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie o: 4. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji i pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach sądowych i kosztach zastępstwa procesowego temu Sądowi. Wniosła również o przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność pozwanej spółki lub jej pełnomocnika (apelacja – k. 554 – 562, tom III). W odpowiedzi na apelację pozwanej powód – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przewidzianych (odpowiedź na apelację – k. 606 – 610, tom IV). Na rozprawie apelacyjnej w dniu 27 czerwca 2018 roku strony postępowania zawarły ugodę, mocą której pozwana - (...) spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K. zobowiązała się zapłacić na rzecz powoda - (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. kwotę 40.000,00 złotych. Powód - (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. oświadczył, że kwotę z punktu pierwszego już otrzymał od pozwanego. Strony zniosły wzajemnie pomiędzy sobą koszty procesu. Ponadto strony oświadczyły, ze niniejsza ugoda wyczerpuje ich wzajemne roszczenia objęte niniejszą sprawą (ugoda zawarta w protokole rozprawy apelacyjnej – k. 636, tom IV). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 223 § 1 i 2 k.p.c. , stosowanym odpowiednio na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym, strony procesu mogą zawrzeć ugodę sądową, na mocy której dokonają całkowitego rozliczenia przedmiotu sporu objętego żądaniem pozwem. Do ugody tej przepis art. 203 § 4 k.p.c. stosuje się odpowiednio. Sąd Okręgowy oceniając ugodę zawartą przez strony w świetle regulacji art. 203 § 4 k.p.c. w związku z art. 223 § 2 k.p.c. uznał ją za dopuszczalną, ponieważ okoliczności sprawy nie wskazują, że zawarta ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w związku z art. 355 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. O zwrocie stronie pozwanej - (...) spółce komandytowo – akcyjnej z siedzibą w K. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu kwoty 758,50 zł stanowiącej połowę uiszczonej opłaty od apelacji Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. z dnia 11 stycznia 2018 roku (Dz. U. z 2018 roku, poz. 300). Krzysztof Wójcik Mariola Szczepańska Jarosław Pawlak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI