Orzeczenie · 2025-09-16

XIII GA 1090/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2025-09-16
SAOSGospodarczepomoc publicznaWysokaokręgowy
pomoc publicznasubwencjatarcza finansowaprawo unijnelegitymacja procesowaprzedsiębiorcaspółka cywilnakoszty procesu

Sprawa dotyczyła żądania zwrotu części subwencji finansowej udzielonej przez (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. pozwanym R. G. i M. M. Powód twierdził, że pozwani podali nieprawdziwe dane dotyczące powiązań ich przedsiębiorstw, co skutkowało otrzymaniem wyższej subwencji niż im przysługiwała. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo, a powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Okręgowy, Sąd Gospodarczy, uznał apelację za bezzasadną. Choć Sąd Okręgowy dopatrzył się błędu proceduralnego w zastosowaniu przez Sąd Rejonowy przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych (prekluzja dowodowa), stwierdził, że nie wpłynęło to na rozpoznanie istoty sprawy. Istotą sprawy było ustalenie, czy przedsiębiorstwa pozwanych były powiązane i czy powód był uprawniony do żądania zwrotu subwencji. Sąd Okręgowy uznał, że definicje przedsiębiorstw powiązanych zawarte w przepisach unijnych i regulaminie nie znajdują zastosowania w przypadku spółki cywilnej i jej wspólników prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Co najważniejsze, Sąd Okręgowy z urzędu rozpoznał kwestię legitymacji procesowej powoda i stwierdził, że powód, jako podmiot udzielający pomocy publicznej ze środków publicznych, nie posiadał legitymacji materialnej do dochodzenia jej zwrotu. Kompetencja ta, zgodnie z prawem unijnym i krajowym, przysługuje głównie Komisji Europejskiej. Wobec braku takiej kompetencji, powództwo zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie braku legitymacji procesowej podmiotu udzielającego pomocy publicznej do jej windykacji oraz interpretacja przepisów o pomocy publicznej w kontekście spółek cywilnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udzielania pomocy publicznej przez podmiot inny niż organ administracji publicznej i może być ograniczone do podobnych programów pomocowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podmiot udzielający pomocy publicznej ze środków publicznych posiada legitymację materialną do dochodzenia jej zwrotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki jak (...) Spółka Akcyjna, udzielając pomocy publicznej ze środków publicznych, nie posiada legitymacji materialnej do dochodzenia jej zwrotu. Kompetencja ta przysługuje głównie Komisji Europejskiej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pomoc publiczna udzielana przez powoda podlega prawu unijnemu, które przyznaje kompetencje do kontroli i zarządzania pomocą państwa Komisji Europejskiej. Powód nie posiadał umocowania ustawowego do występowania z żądaniem zwrotu pomocy publicznej.

Czy spółka cywilna i jednoosobowe działalności gospodarcze jej wspólników mogą być uznane za przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej?

Odpowiedź sądu

W okolicznościach sprawy, definicje przedsiębiorstw powiązanych zawarte w przepisach unijnych i regulaminie nie znajdowały zastosowania do relacji między spółką cywilną a jednoosobowymi działalnościami gospodarczymi jej wspólników.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że wspólnicy spółki cywilnej nie są udziałowcami ani członkami innych przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów, a sama spółka cywilna jest umową, a nie odrębnym przedsiębiorstwem w tym kontekście. Powód nie wykazał również, aby działalność wspólników prowadzona była na tym samym rynku co działalność spółki.

Czy zastosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych (w tym prekluzji dowodowej) przez Sąd Rejonowy miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Choć Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy o postępowaniu w sprawach gospodarczych, nie miało to wpływu na rozpoznanie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sprawa nie miała charakteru sprawy gospodarczej, a powód sam wybrał tryb postępowania gospodarczego. Mimo błędnego zastosowania prekluzji, Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, a Sąd II instancji rozstrzygnął ją merytorycznie, opierając się na braku legitymacji procesowej powoda.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnejspółkapowód
R. G.osoba_fizycznapozwany
M. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (24)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

PoslPomPubU

Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

Wskazuje na wyłączną kompetencję Komisji Europejskiej w zakresie windykacji pomocy publicznej w braku przepisów szczególnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 458 § 5 § 1, 3, i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu zwrotu pisma procesowego powoda.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 458(5) § 1, 3, i 4 k.p.c.

k.p.c. art. 235 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez powoda.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie wniosków dowodowych w zw. z art. 235(1) k.p.c.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonanie dowolnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 232 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.

k.c. art. 410 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia i zastosowanie, uznanie roszczenia za świadczenie nienależne.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia i zastosowanie art. 410 k.c. w zw. z art. 5 k.c.

k.c. art. 860 § 1

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia i nieuznanie spółki cywilnej za przedsiębiorstwo powiązane.

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia art. 860 § 1 k.c. w zw. z art. 3 k.p.

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Naruszenie zasady lojalności kontraktowej przez powoda.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 3

Ustawa o systemie instytucji rozwoju art. 11 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o systemie instytucji rozwoju art. 21a § ust. 1

Ustawa o systemie instytucji rozwoju art. 21a § ust. 2

Nie przyznaje powodowi uprawnienia do żądania zwrotu pomocy publicznej.

u.f.p. art. 207

Ustawa o finansach publicznych

Podstawa dochodzenia zwrotu pomocy publicznej.

Prawo przedsiębiorców

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalizmu.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji materialnej powoda do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej. • Niewłaściwe zastosowanie definicji przedsiębiorstw powiązanych do spółki cywilnej i jej wspólników.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (prekluzja dowodowa, pominięcie wniosków dowodowych, dowolna ocena dowodów). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia art. 410 k.c., art. 5 k.c., § 10 ust. 3 Regulaminu, art. 860 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

powód nie posiadał legitymacji materialnej do wystąpienia z żądaniem zwrotu subwencji finansowej • pomoc publiczna podlega odrębnym regulacjom, również na szczeblu unijnym • w razie konfliktu norm, pierwszeństwo ma prawo unijne • spółka cywilna jest wszak jedynie umową cywilnoprawną

Skład orzekający

Piotr Chańko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji procesowej podmiotu udzielającego pomocy publicznej do jej windykacji oraz interpretacja przepisów o pomocy publicznej w kontekście spółek cywilnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udzielania pomocy publicznej przez podmiot inny niż organ administracji publicznej i może być ograniczone do podobnych programów pomocowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy szeroko komentowanej Tarczy Finansowej i kluczowej kwestii prawnej dotyczącej legitymacji procesowej podmiotu udzielającego pomocy publicznej, co ma znaczenie dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Czy państwowa spółka może odzyskać pieniądze z Tarczy Finansowej? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 87 199,96 PLN

zwrot kosztów procesu: 5417 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst