XIII Ga 1085/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, obniżając zasądzoną kwotę odszkodowania z uwzględnieniem częściowej zapłaty dokonanej przez pozwaną przed procesem.
Powódka dochodziła od pozwanej zapłaty odszkodowania w kwocie 3.891,33 zł, wskazując, że pozwana wpłaciła już 1.179,87 zł tytułem częściowego naprawienia szkody. Sąd Rejonowy zasądził 1.800 zł. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przyznaniu faktu częściowego naprawienia szkody. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, obniżając zasądzoną kwotę do 620,13 zł, uwzględniając wpłatę pozwanej.
Sprawa dotyczyła zapłaty odszkodowania, gdzie powódka dochodziła od pozwanej kwoty 3.891,33 zł. Pozwana dokonała wcześniej wpłaty 1.179,87 zł, którą powódka zaliczyła na poczet szkody jako częściowe naprawienie. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej 1.800 zł. Pozwana zaskarżyła ten wyrok w części, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (m.in. art. 229, 233, 316 k.p.c.) i materialnych (m.in. art. 361 § 2 k.c.) poprzez nieuwzględnienie przez sąd pierwszej instancji faktu częściowego naprawienia szkody przez pozwaną. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia Sądu Rejonowego, uzupełniając je o fakt przyznania przez powódkę częściowej zapłaty. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. i art. 229 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przyznania przez powódkę częściowego naprawienia szkody. Wskazał, że wpłata dokonana przez pozwaną przed procesem stanowiła już częściowe zaspokojenie roszczenia, a strony nie mogły być jednocześnie wzajemnymi dłużnikami i wierzycielami w rozumieniu art. 498 § 1 k.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 620,13 zł i oddalając powództwo w części dotyczącej wpłaconej kwoty 1.179,87 zł wraz z odsetkami. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania przed obiema instancjami, stosunkowo je rozdzielając.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 229, 233, 316 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 361 § 2 k.c.), nie uwzględniając przyznanej przez powódkę kwoty 1.179,87 zł jako częściowego naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wpłata dokonana przez pozwaną przed procesem, zaliczona przez powódkę na poczet odszkodowania, stanowiła częściowe zaspokojenie roszczenia i powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu należnej kwoty. Nieuwzględnienie tej okoliczności przez Sąd Rejonowy stanowiło naruszenie przepisów o dowodach i ustaleniu stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
A. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. Ł. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Nie mogły znaleźć zastosowania przepisy o potrąceniu, gdyż strony nie stały się jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Nieuwzględnienie częściowego naprawienia szkody przez zapłatę 1.179,87 zł, co skutkowało zasądzeniem kwoty przewyższającej należne odszkodowanie.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Nieuwzględnienie faktu przyznania przez powódkę w pozwie, że pozwana częściowo naprawiła szkodę poprzez zapłatę kwoty 1.179,87 zł.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Błędne ustalenie, że nie doszło do częściowego naprawienia szkody przez pozwaną i w związku z tym zasądzenie ponad poniesioną przez pozwaną szkodę.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nieuwzględnienie okoliczności, że na dzień wyrokowania szkoda powódki została częściowo naprawiona w związku z zapłatą kwoty 1.179,87 złotych.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania przed Sądem I instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Błędne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że zapłata przez pozwaną kwoty 1.179,87 zł doprowadziła do powstania zobowiązania i wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Nie mogły znaleźć zastosowania przepisy o potrąceniu, gdyż strony nie stały się jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Nieuwzględnienie częściowego naprawienia szkody przez zapłatę 1.179,87 zł.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Nieuwzględnienie częściowego naprawienia szkody przez zapłatę 1.179,87 zł.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kwoty nieobjętej żądaniem w związku z częściowym naprawieniem szkody przez powódkę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. i art. 229 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przyznania przez powódkę częściowego naprawienia szkody. Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 361 § 2 k.c. poprzez nieuwzględnienie częściowego naprawienia szkody przez zapłatę 1.179,87 zł. Brak podstaw do zastosowania instytucji potrącenia (art. 498 k.c.).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zasądzenie kwoty nieobjętej żądaniem.
Godne uwagi sformułowania
nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy strony nie mogły być względem siebie jednocześnie wzajemnymi dłużnikami ani wierzycielami
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego na podstawie przyznania przez strony, znaczenie częściowej zapłaty przed procesem dla wysokości zasądzonego odszkodowania, stosowanie instytucji potrącenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przyznania przez strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań i przyznawanie faktów w pozwie, a także jak sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu niższej instancji w ocenie dowodów i stosowaniu prawa materialnego.
“Sąd obniżył odszkodowanie o ponad połowę! Kluczowe było przyznanie jednego faktu.”
Dane finansowe
WPS: 3971,2 PLN
odszkodowanie: 620,13 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XIII Ga 1085/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 roku wydanym w sprawie z powództwa N. Ł. przeciwko A. K. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w punkcie 1. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.800 zł z odsetkami ustawowymi od 26 października 2017 roku do dnia zapłaty; w punkcie 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie 3. zniósł wzajemnie miedzy stronami koszty procesu; w punkcie 4. nakazał zwrócić na rzecz N. Ł. ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwotę 100 zł tytułem nadpłaconej opłaty od pozwu; sygn. akt XII GC 2060/17. (wyrok k. 182, sprostowanie wyroku k. 197, uzasadnienie k. 183-186) Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana A. K. zaskarżając go w części, to jest w zakresie punktu 1. – w części zasądzającej od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.179,87 zł, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 353 § 1 k.c. przez błędne przyjęcie, że na skutek zapłaty przez pozwaną kwoty 1.179,87 zł doszło do powstania zobowiązania pomiędzy pozwaną a powódką i wierzytelności pieniężnej w takiej kwocie; b) art. 498 k.c. i art. 499 k.c. poprzez przyjęcie, że strona pozwana nie zgłosiła zarzutu potrącenia kwoty 1.179 zł, w sytuacji gdy przepisy te nie mogły znaleźć zastosowania, gdyż strony nie stały się nigdy jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, a jak wskazywała sama strona powodowa w pozwie z dnia 30 listopada 2017 roku zapłata przez pozwaną kwoty 1.179,87 zł została potraktowana jako częściowe naprawienie szkody; c) art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie częściowego naprawienia szkody przez zapłatę 1.179,87 zł, w sytuacji gdy sama powódka potraktowała tę wpłatę pozwanej w taki sposób, uznając ją za częściowe naprawienie szkody; 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 229 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie faktu przyznania przez powódkę już w pozwie, że pozwana częściowo naprawiła szkodę poprzez zapłatę kwoty 1.179,87 zł; b) art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zasądzenie kwoty nieobjętej żądaniem w związku z częściowym naprawieniem szkody przez powódkę przez zapłatę kwoty 1.179,87 złotych z wyraźnym wskazaniem przez powódkę, że szkoda w takiej kwocie została naprawiona; c) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie, że nie doszło do częściowego naprawienia szkody przez pozwaną i w związku z tym zasądzenie ponad poniesioną przez pozwaną szkodę i to w sytuacji wyraźnego oświadczenia powódki, że wpłata 1.179,87 złotych jest przez nią traktowana jako częściowe naprawienie szkody; d) art. 316 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że na dzień wyrokowania szkoda powódki została częściowo naprawiona w związku z zapłatą kwoty 1.179,87 złotych. Podnosząc powyższe zarzuty pozwana wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa co do kwoty 1.179,87 złotych; 2. rozstrzygnięcie o kosztach procesu (w tym o kosztach zastępstwa procesowego za obie instancje), w tym o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. (apelacja k. 201-204) Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Sąd II instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy ustalając uzupełniająco, iż pozwana w dniu 19 czerwca 2017 roku dokonała wpłaty na rachunek bankowy powódki kwoty 1.179,87 zł, którą to kwotę powódka zaliczyła na poczet odszkodowania i potraktowała jako częściowe naprawienie szkody (okoliczność przyznana w pozwie k. 29). Apelacja pozwanej jest zasadna, co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia i oddaleniem powództwa w zaskarżonej części. Trafny jest zarzut skarżącej, iż Sąd Rejonowy naruszył art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 229 k.p.c. (zarzut 2.a, 2.c. apelacji) poprzez nieuwzględnienie faktu przyznania przez powódkę w pozwie, że pozwana częściowo naprawiła szkodę poprzez zapłatę kwoty 1.179,87 zł. Zgodnie z art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znacznie, zaś stosownie do art. 229 k.p.c. nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Przyznanie kierowane jest do sądu i spełnia funkcję dowodu (środka dowodowego). O ile też odpowiada wymogom wskazanego przepisu (to jest nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy), to stanowi okoliczność zwalniającą od postępowania dowodowego w określonym zakresie. Na tle powyższych uwag wskazać należy, że fakt zapłaty przez pozwaną kwoty 1.179,87 zł został przez powódkę przyznany już w pozwie i odpowiada kryterium z art. 229 k.p.c. , gdyż nie nasuwa ono wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy w chwili wyrokowania faktu, iż pozwana wypłaciła na rzecz powódki wskazaną kwotę tytułem części odszkodowania (zarzut 2.d. apelacji), zasługiwał na uwzględnienie. Nie ma natomiast uzasadnienia zarzut naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. (pkt 2.b. apelacji), bowiem żądanie sformułowane w pozwie (k. 29) wyraźnie wskazuje, że dochodzona w toku postępowania sądowego kwota odszkodowania 3.891,33 zł wynikała z różnicy pomiędzy określoną przez powódkę na 5.071,20 zł szkodą a wpłaconą kwotą 1.179,87 zł. W tych warunkach Sąd I instancji zasądzając kwotę 1.800 zł jako uzasadnioną kwotę odszkodowania w miejsce dochodzonego przez powódkę w kwocie 3.891,33 złotych, nie orzekł ponad żądanie. Jako trafne należy ocenić zarzuty naruszenia wskazanych w punkcie 1 .c. apelacji przepisów prawa materialnego w postaci art. 361 § 2 k.c. , skoro zasądzona przez Sąd Rejonowy kwota 1.800 zł nie uwzględniała faktu uregulowania przez pozwaną na etapie przedsądowym części odszkodowania, a zatem niewątpliwie przewyższała o tę wypłaconą kwotę należne powódce odszkodowanie. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Sąd I instancji dokonał też błędnej oceny prawnej powyższych faktów ( pkt 1 .a., 1.b. apelacji) uznając, że zaistniały w sprawie warunki do potrącenia przez powódkę wypłaconej przez pozwaną kwoty. Jak bowiem ustalono, pozwana dokonując jej zapłaty przed procesem spełniła cześć swojego zobowiązania względem powódki i naprawiła w tej części szkodę jej wyrządzoną, wobec czego w tym zakresie roszczenie powódki jako zaspokojone wygasło i strony nie mogły być względem siebie jednocześnie wzajemnymi dłużnikami ani wierzycielami, czego wymaga w przypadku zastosowania instytucji potrącenia art. 498 § 1 k.c. Zasadnie przy tym wskazuje apelująca, że przez fakt wpłaty kwoty 1.179,87 zł zaliczonej przez powódkę na poczet odszkodowania dochodzonego w procesie, nie powstał między stronami żaden stosunek zobowiązaniowy uzasadniający potrącenie. Wobec powyższego Sąd Okręgowy w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1. w ten sposób, że obniżył zasądzone świadczenie z kwoty 1.800 zł do kwoty 620,13 zł i oddalił powództwo o wypłaconą już kwotę 1.179,87 zł wraz z dochodzonymi od tej kwoty odsetkami. W konsekwencji zmiany rozstrzygnięcia głównego zmianie uległo rozliczenie kosztów procesu przed Sądem I instancji zawarte w punkcie 3. zaskarżonego wyroku. W związku z tym, że powódka wygrała w części to postępowanie, Sąd Okręgowy koszty tego postępowania stosunkowo rozdzielił pomiędzy stronami na zasadzie art. 100 k.p.c. Powódka dochodziła należności głównej w wysokości 3.971,20 zł, ostatecznie zaś zasądzona na jej rzecz została kwota 615,30, co stanowi 15,60%. Łączne koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 1.934 zł, z czego: powódka poniosła 1.017 zł (opłata sądowa od pozwu – 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 900 zł), a pozwana - 917 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 900 zł). Pozwana przegrała sprawę w części odpowiadającej 15,60%, więc winna ponieść koszty w wysokości 301,70 zł (15,60% z kwoty 1934 zł), w związku z czym należało zasądzić od powódki na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 615,30 zł, jako różnicę pomiędzy poniesionymi przez nią a należnymi kosztami (917 zł – 301,70 zł). O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu wynikającą z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. , jako że pozwana wygrała postępowanie apelacyjne w całości. Sąd Okręgowy mając na względzie poniesione przez pozwaną koszty, zasądził je od powódki w łącznej wysokości 550 zł. Na kwotę tę złożyły się: opłata sądowa od apelacji – 100 zł i koszty zastępstwa procesowego – 450 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Jolanta Jachowicz ZARZĄDZENIE odpis uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi powódki poprzez umieszczenie w PI. 8.07.2021r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI