XIII Ga 1037/15

Sąd Okręgowy2015-09-07
SAOSCywilnezobowiązaniaNiskaokręgowy
umowaciężar dowodufakturaregulaminodpłatność usługispółdzielnia mieszkaniowaprzedsiębiorcy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację spółdzielni mieszkaniowej, potwierdzając brak dowodów na zawarcie umowy o odpłatne udzielenie informacji pozwanym.

Powódka, spółdzielnia mieszkaniowa, domagała się zapłaty od pozwanych za udzielenie informacji. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak dowodów na zawarcie umowy. Apelacja powódki została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, podkreślając, że ciężar udowodnienia zawarcia umowy i jej warunków spoczywał na powodowej spółdzielni, a przedstawiona faktura i regulamin nie były wystarczające do wykazania roszczenia.

Sprawa dotyczyła roszczenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S. przeciwko S. B. i K. B. o zapłatę kwoty 24,48 zł tytułem opłaty za udzielenie informacji. Sąd Rejonowy w Sieradzu oddalił powództwo, uznając, że powódka nie udowodniła zawarcia umowy ani zasadności roszczenia. Apelację od tego wyroku wniosła powódka, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i art. 231 k.p.c. poprzez nieuznanie świadomości pozwanych o odpłatności usługi) oraz prawa materialnego (art. 6 k.c. i art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c.). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał je za własne. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywa na stronie powodowej (art. 6 k.c.), a sama faktura VAT wystawiona przez spółdzielnię, bez akceptacji pozwanych, nie jest wystarczającym dowodem zawarcia umowy. Regulamin zasad odpłatności za sporządzenie odpisów i kopii dokumentów również nie został skutecznie wykazany jako wiążący dla pozwanych, zwłaszcza że pozwani kwestionowali odpłatność usługi, a pismo GIODO wskazywało na brak podstaw do nakładania opłat za udzielenie informacji. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała ani zasady, ani wysokości roszczenia, a tym samym nie udowodniła nawiązania stosunku zobowiązaniowego. W konsekwencji, apelacja została oddalona jako bezzasadna na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie udowodniła zawarcia umowy ani jej warunków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu spoczywa na powodowej spółdzielni, a przedstawiona faktura i regulamin nie były wystarczające do wykazania zawarcia umowy i zasadności roszczenia, zwłaszcza w kontekście kwestionowania odpłatności przez pozwanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w S.spółkapowódka
S. B.osoba_fizycznapozwany
K. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która wywodzi z tych faktów skutki prawne.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyraz zasady swobodnej oceny dowodów, określający granice tej swobody i sposób jej realizacji przez sąd.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa nawiązania stosunku zobowiązaniowego.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd powinien uwzględnić twierdzenia strony, jeżeli strona ta przytaczała okoliczności faktyczne, które uzasadniają jej żądanie.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. ustalenie stanu faktycznego oraz ocenę dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka nie udowodniła zawarcia umowy o odpłatne udzielenie informacji. Faktura VAT i regulamin nie stanowią wystarczającego dowodu zawarcia umowy. Pozwani kwestionowali odpłatność usługi, a pismo GIODO potwierdzało brak podstaw do nakładania opłat.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. Naruszenie art. 231 k.p.c. poprzez nieuznanie świadomości pozwanych o odpłatności usługi. Naruszenie art. 6 k.c. i art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c. poprzez błędne uznanie braku nawiązania stosunku zobowiązaniowego.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która wywodzi z tych faktów skutki prawne faktura jest dokumentem o charakterze rozliczeniowym, a samo jej wystawienie przez powódkę bez akceptacji pozwanych nie jest równoznaczne z zawarciem między stronami umowy pozwani mieli świadomość odpłatności usługi udzielenia informacji, co wynika z dokumentu, który pozwani dołączyli, tj. pisma Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście umów między przedsiębiorcami i dowodów w postaci faktur i regulaminów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i niskiej kwoty, co ogranicza jej zastosowanie jako precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest typowym przykładem sporu o zapłatę, gdzie kluczowe jest udowodnienie zawarcia umowy. Brak tu nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności, ale wartościową dla prawników procesowych.

Dane finansowe

WPS: 24,48 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt XIII Ga 1037/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 września 2015 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu w sprawie z powództwa (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S. przeciwko S. B. i K. B. o zapłatę oddalił powództwo, sygn. akt V GC 131/15 (wyrok k. 73). Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w całości. Skarżąca zarzuciła wyrokowi: I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 k.c. poprzez wyciągnięcie błędnych wniosków z właściwie ustalonego stanu faktycznego i uznanie wbrew logice i doświadczeniu życiowemu, że strony nie zawarły żadnej umowy, choćby w sposób dorozumiany, pomimo, że obie strony są przedsiębiorcami – podmiotami profesjonalnymi, a ponadto strona mając świadomość odpłatności usługi zwróciła się do spółdzielni o udzielenie informacji, a ta ją udzieliła, 2. art. 231 k.p.c. poprzez nieuznanie, że strona miała świadomość, że usługa udzielenia informacji jest odpłatna, co wynika z dokumentu, który pozwani dołączyli, tj. pisma Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg z dnia 26 października 2010 r. oraz faktu, że strona nie kwestionowała w postępowaniu, sprzeciwie od nakazu zapłaty lub innych dokumentach samego faktu istnienia opłaty za tą usługę, posiadanie pełnej wiedzy w tym zakresie, a co za tym idzie zasadności roszczenia, 3. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego sprawy, w szczególności polegającej na błędnej ocenie dokumentu w postaci uchwały zarządu nr 398/2009 z dnia 12 października 2009 roku uchwalającego regulamin zasad odpłatności za sporządzenie odpisów i kopii dokumentów oraz kosztów za sporządzenie i wydawanie zaświadczeń oraz wtórników dokumentów, i błędnym uznaniu, że nie udowodniono tym dokumentem zarówno zasadności, jak i wysokości przedmiotowego powództwa, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1. art. 6 k.c. poprzez błędne uznanie, że strona powodowa nie udowodniła roszczenia co do zasady, jak i wysokości, pomimo przedstawienia wystarczających dowodów w postaci dokumentów, m.in. faktur, regulaminu i twierdzeń strony niezaprzeczonych przez pozwanych, 2. art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. poprzez błędne uznanie, że nie doszło do nawiązania stosunku zobowiązaniowego w przedmiotowej sprawie. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty, t. j. o obowiązku zapłaty kwoty 24, 48 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5 grudnia 2015 roku do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów postępowania za obie instancje (apelacja k. 83-85). W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie od powódki solidarnie na rzecz pozwanych kosztów postępowania według norm przepisanych (odpowiedź na apelację k. 95). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlegała oddaleniu. Przed przystąpieniem do analizy treści środka zaskarżenia, należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i jako trafnie, i prawidłowo ocenione oraz logicznie wywiedzione ze zgromadzonego materiału dowodowego, przyjmuje za własne. Sąd Okręgowy ocenił zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 k.c. jako bezzasadny. Wskazać należy, że art. 233 § 1 k.p.c. stanowiący wyraz zasady swobodnej oceny dowodów, określa granice tej swobody i wskazuje, w jaki sposób Sąd powinien ją realizować. Wynika z niego między innymi, że sąd ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków prawidłowych logicznie, że może oprzeć swoje przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych i na podstawie wszechstronnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego oraz że musi dokonać selekcji zebranego materiału, ocenić moc dowodową poszczególnych dowodów i dać prawidłowy wyraz wynikom tego wyboru i oceny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r. sygn. akt IV CKN 970/00). W niniejszej sprawie, wnioski Sądu I instancji są nie tylko logicznie poprawne, ale również silnie osadzone w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś stanowisko skarżącej uznać należy jedynie za polemikę z poprawnie ustalonym stanem faktycznym. Wbrew stanowisku zajętemu przez skarżącą Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż powódka nie udowodniła, że między nią a pozwanymi doszło do umowy w przedmiocie odpłatnego udzielenia informacji. Podkreślenia wymaga, że o tym, czy między stronami sporu doszło do zawarcia umowy Sąd mógł orzec jedynie w oparciu o dowody zaprezentowane w sprawie. W sprawach cywilnych rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która wywodzi z tych faktów skutki prawne ( art. 6 k.c. ) (por. m.in. wyr. SN z 17.12.1996 r., I CKU 45/96). Wskazać należy, że jedynym materiałem dowodowym w sprawie zaoferowanym przez stronę powodową na okoliczność zawarcia umowy była w istocie wskazana w pozwie faktura VAT z dnia 20 listopada 2012 roku na kwotę 24,48 zł wystawiona przez powódkę tytułem opłaty za udzielenie pisemnej informacji podmiotom zewnętrznym. Jednakże faktura ta nie została podpisana przez pozwanych. W braku innych dowodów świadczących o zawarciu umowy, nie można uznać ją za wystarczającą do wykazania podstawy prawnej roszczenia. Faktura jest bowiem dokumentem o charakterze rozliczeniowym, a samo jej wystawienie przez powódkę bez akceptacji pozwanych nie jest równoznaczne z zawarciem między stronami umowy. Dowodami na zasadność naliczenia opłaty za udzielenie informacji nie były również przedstawione przez powódkę dokumenty w postaci regulaminu udostępniania niektórych dokumentów członkom (...) Spółdzielni Mieszkaniowej uchwalony uchwałą Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 12 marca 2008 roku, uchwały nr 398/2009 Zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z dnia 12 października 2009 roku w sprawie przyjęcia regulaminu zasad odpłatności za sporządzenie odpisów i kopii dokumentów oraz zarządzenia nr (...) Prezesa Zarządu Spółdzielni w sprawie technicznych czynności związanych z realizacją regulaminu zasad odpłatności za sporządzenie odpisów i kopii dokumentów. Powódka wskazywała, że wyliczenie opłaty za udzielenie pozwanym informacji znajdowało umocowanie w regulaminie zasad odpłatności za sporządzenie odpisów i kopii dokumentów, przyjętego uchwałą nr (...) Zarządu Spółdzielni z dnia 12 października 2009 roku. Jednakże w żaden sposób nie wykazała, iż regulamin ten był skierowany do adresatów innych niż członkowie powodowej spółdzielni, a przede wszystkim, że był tym podmiotom udostępniony. W tym względzie nie wystarczą same twierdzenia powódki o tym, iż skoro pozwani będący przedsiębiorcami złożyli wniosek o udzielenie informacji, to zaznajomili się z regulaminem wydawania dokumentów przez powódkę. Strona powodowa nie wykazała, że pozwani przed udzieleniem usługi był poinformowany o jej odpłatności, jak również, że wcześniej korzystali z usług powódki na zasadach odpłatnych. Podkreślenia wymaga, że stosownie do reguł dowodowych wynikających z art. 6 k.c. to na powódce spoczywał ciężar udowodnienia, że między stronami doszło do zawarcia umowy konkretnej treści, a w szczególności, że pozwani zobowiązali się do wniesienia opłaty w zamian za udzielenie informacji przez powódkę. Nawet jeśli przyjąć, że powódka w oparciu o przedmiotowy regulamin wydała pozwanym odpis dokumentu obejmujący żądaną informację, to roszczenie nie zostało wykazane co do wysokości. Powódka bowiem nie wskazała, w jaki sposób opłata została wyliczona. Wbrew zarzutom powódki, strona pozwana zaprzeczyła roszczeniu zarówno w zakresie podstawy naliczenia opłaty za udzielenie informacji, jak i w zakresie wysokości, w jakiej ta opłata została naliczona. W związku z tym brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji w tym zakresie art. 229 k.p.c. , zgodnie z którym nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Strona pozwana bowiem zaprzeczyła roszczeniu, a zatem ciężar udowodnienia zawarcia umowy spoczywał na powódce. Przeprowadzone zaś w sprawie postępowanie dowodowe roszczenia tego nie wykazało zarówno co do zasady, jak i wysokości. Powołując się na powyższą argumentację Sąd Okręgowy uznał za nietrafny również zarzut naruszenia art. 231 k.p.c. Jak zostało wcześniej wskazane pozwani w toku postępowania kwestionowali roszczenie. Nie można podzielić argumentu powódki, iż z samego faktu istnienia opłaty za tę usługę, wywieść można, że pozwani mieli wiedzę w tym zakresie, dlatego też składając wniosek o udzielenie informacji zobowiązali się w sposób dorozumiany do uiszczenia opłaty. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał bowiem na powódce, a same podniesione przez nią twierdzenia pozostały gołosłowne. Odmówić należy słuszności zarzutom skarżącej, w ramach których podnosiła, że pozwani mieli świadomość o odpłatności usługi udzielenia informacji, co w jej ocenie ma wynikać z przedstawionego przez pozwanych dokumentu w postaci pisma Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg z dnia 26 października 2010 r. Pismo to świadczy bowiem o tym, że strona pozwana kwestionując odpłatność usługi, uzyskała odpowiedź Inspektora Ochrony Danych Osobowych o braku podstaw do nakładania opłat za udzielenie informacji zainteresowanym podmiotom. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 w zw. z art. 328 k.p.c. Wskazać należy, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, co nie miało w rozpoznawanej sprawie miejsca. Sąd I instancji bowiem dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wywiódł z nich logiczne wnioski, czemu dał wyraz w uzasadnieniu podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W konsekwencji podniesione w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6 k.c. oraz art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. również okazały się bezzasadne. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że powódka nie sprostała ciężarowi dowodowemu z art. 6 k.c. , gdyż nie wykazała, aby doszło do nawiązania stosunku zobowiązaniowego w myśl art. 353 § 1 k.c. , na mocy którego pozwani byli zobowiązani w zamian za udzielenie informacji przez powodową spółdzielnię do uiszczenia opłaty w żądanej wysokości. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI