II CZ 127/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając wniosek za spóźniony i odrzucając argumentację o braku pouczenia przez sąd.
Powód T.K. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie ustawowego terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek jako spóźniony. Powód w zażaleniu argumentował, że przekroczenie terminu było wynikiem braku pouczenia przez sąd o jego obowiązkach po ogłoszeniu wyroku, zwłaszcza że jego pełnomocnik z urzędu reprezentował go tylko do prawomocnego zakończenia sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że obowiązek pouczenia nie aktualizuje się, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a zakres umocowania pełnomocnika z urzędu obejmuje również czynności po prawomocnym zakończeniu sprawy, dotyczące wcześniejszych faz postępowania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie powoda T.K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Sąd Apelacyjny uznał wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie tygodniowego terminu od ogłoszenia sentencji wyroku. Powód w zażaleniu podnosił zarzut naruszenia art. 5 k.p.c., twierdząc, że przekroczenie terminu było spowodowane brakiem pouczenia przez sąd o jego prawach i obowiązkach po ogłoszeniu wyroku drugiej instancji. Powód argumentował, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu reprezentuje stronę tylko do prawomocnego zakończenia sprawy, a strona działająca bez profesjonalnego pełnomocnika ma prawo do uzyskania stosownych pouczeń od sądu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Wskazał, że obowiązek udzielenia wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia wynika z art. 327 § 1 k.p.c. i nie dotyczy sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ powód był reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, obowiązek pouczenia nie powstał. Sąd Najwyższy podkreślił również, że zakres umocowania pełnomocnika procesowego obejmuje czynności po prawomocnym zakończeniu sprawy, które dotyczą wcześniejszych faz postępowania, w tym złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek pouczenia strony o sposobie i terminach wniesienia środka zaskarżenia nie aktualizuje się, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zakres umocowania pełnomocnika z urzędu obejmuje również czynności po prawomocnym zakończeniu sprawy, dotyczące wcześniejszych faz postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 327 § 1 k.p.c. stwierdził, że obowiązek pouczenia dotyczy stron działających bez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ powód był reprezentowany przez adwokata z urzędu, obowiązek ten nie powstał. Dodatkowo, zakres umocowania pełnomocnika z urzędu obejmuje czynności po zakończeniu postępowania, jeśli dotyczą jego wcześniejszych etapów, co potwierdzono powołując się na uchwałę SN III CZP 142/07.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Komenda Wojewódzka Policji w Ł. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna |
| Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny | organ_państwowy | inna |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 387 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia, a jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, należy pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym zastępstwie oraz o skutkach niezastosowania się do tych przepisów.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nie jest podstawą do obowiązku pouczenia strony o sposobie i terminach wniesienia środka zaskarżenia.
k.p.c. art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres czynności procesowych, które może dokonać pełnomocnik, w tym czynności po prawomocnym zakończeniu sprawy dotyczące wcześniejszych faz postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony po upływie ustawowego terminu. Strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, co wyłącza obowiązek pouczenia przez sąd. Zakres umocowania pełnomocnika z urzędu obejmuje czynności po prawomocnym zakończeniu sprawy, dotyczące wcześniejszych faz postępowania.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie terminu było wynikiem braku pouczenia przez sąd o obowiązkach po ogłoszeniu wyroku. Pełnomocnik z urzędu reprezentuje stronę jedynie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
termin do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął przekroczenie terminu było wynikiem mylnego przekonania pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest uprawniony również do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik ustanowiony z urzędu reprezentuje stronę jedynie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy nie zaktualizował się obowiązek udzielenia wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia W zakresie pełnomocnictwa procesowego z mocy samego prawa mieści się dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie pełnomocnika co prawda już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale dotyczących wcześniejszych jego faz.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, obowiązku pouczania przez sąd oraz zakresu umocowania pełnomocnika z urzędu w kontekście wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy strona była prawidłowo reprezentowana i czy powstał obowiązek pouczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące terminów i pouczeń w postępowaniu cywilnym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Pełnomocnik z urzędu a wniosek o uzasadnienie wyroku – kiedy sąd musi pouczyć?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 127/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa T. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., 1) oddala zażalenie i zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego 2) przyznaje adw. E. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek powoda T. K. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, uznając wniosek za spóźniony. Wyrok został ogłoszony w dniu 14 grudnia 2010 r., zatem termin do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął w dniu 21 grudnia 2010 r. Wniosek powoda zawarty w piśmie z 10 stycznia 2011 r. (k. 405) o „wydanie i przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem", nadany w urzędzie pocztowym w dniu 13 stycznia 2011 r. (k. 407), jest zatem spóźniony. Powód zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie i zarzucając naruszenie art. 5 k.p.c. wniósł o jego uchylenie. Przyznał, że złożenie wniosku nastąpiło z przekroczeniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 387 § 3 k.p.c., ale przekroczenie terminu było wynikiem mylnego przekonania, iż reprezentujący go w postępowaniu odwoławczym pełnomocnik z urzędu jest uprawniony również do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, a doręczenie pełnomocnikowi wyroku z uzasadnieniem otworzy powodowi termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego, pełnomocnik ustanowiony z urzędu reprezentuje stronę jedynie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, więc zasadne jest wymaganie od Sądu dokonania stosownego pouczenia strony w zakresie obowiązków ciążących na niej po ogłoszeniu wyroku sądu drugiej instancji. Sąd takiego pouczenia nie dokonał, gdyby zaś to uczynił, powód złożyłby wniosek w ustawowo wyznaczonym terminie. Powód jako strona toczącego się postępowania, działająca po ogłoszeniu wyroku sądu drugiej instancji bez pomocy fachowego pełnomocnika, miał prawo do uzyskania od Sądu stosownych pouczeń w zakresie przysługujących praw i obowiązków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. Według art. 327 k.p.c. stronie działającej bez adwokata, radcy 3 prawnego lub rzecznika patentowego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia, a jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, należy pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym zastępstwie oraz o skutkach niezastosowania się do tych przepisów. Zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. nie jest uzasadniony, skoro nie na tej postawie sąd zobowiązany jest do pouczenia strony o sposobie i terminach wniesienia środka zaskarżenia, pouczenie takie bowiem jest udzielane na podstawie art. 327 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt II UKN 596/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 135). Obowiązek pouczenia nie dotyczy sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego (art. 327 k.p.c.). Powód był reprezentowany na rozprawie apelacyjnej przez ustanowionego z urzędu adwokata, zatem nie zaktualizował się obowiązek udzielenia wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia. Za bezzasadny należy uznać zarzut, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu reprezentuje stronę jedynie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. W zakresie pełnomocnictwa procesowego z mocy samego prawa mieści się dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie pełnomocnika co prawda już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale dotyczących wcześniejszych jego faz. Pełnomocnik może zatem w ramach umocowania określonego w art. 91 k.p.c. złożyć już po prawomocnym zakończeniu sprawy wniosek o wydanie odpisu wcześniej wydanego orzeczenia, wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia albo wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej itp. (uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122). Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI