XIII C 684/16

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2016-11-07
SAOSCywilneprawo egzekucyjneŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczybankowy tytuł egzekucyjnyodsetki maksymalnekredyt hipotecznyklauzula wykonalnościkoszty procesupowództwo opozycyjne

Sąd Okręgowy w Poznanie oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, uznając, że błędna data umowy i odsetki wyższe niż maksymalne nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania.

Powodowie R. i M. J. domagali się pozbawienia wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, kwestionując datę zawarcia umowy kredytowej oraz wysokość naliczanych odsetek umownych. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając, że różnica w datach umowy jest omyłką pisarską, a odsetki naliczane na podstawie umowy zawartej przed wejściem w życie przepisów o odsetkach maksymalnych nie naruszają prawa.

Powodowie R. J. i M. J. wnieśli o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 17 stycznia 2013 r., kwestionując jego ważność ze względu na rozbieżność daty umowy kredytowej (24 stycznia 2004 r. w umowie, 25 stycznia 2004 r. w tytule egzekucyjnym) oraz wysokość naliczanych odsetek umownych, które miały przekraczać odsetki maksymalne. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po analizie materiału dowodowego, oddalił powództwo. Sąd uznał, że różnica w datach zawarcia umowy kredytowej jest jedynie omyłką pisarską, która nie wpływa na ważność tytułu wykonawczego, zwłaszcza że strony nie kwestionowały samego faktu zawarcia umowy ani wysokości zadłużenia. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że bankowy tytuł egzekucyjny został wystarczająco zindywidualizowany. Odnosząc się do kwestii odsetek, sąd wskazał, że umowa kredytu hipotecznego została zawarta 24 stycznia 2004 r., a przepisy wprowadzające ograniczenie odsetek maksymalnych weszły w życie 6 lutego 2006 r. i miały zastosowanie do czynności prawnych dokonanych po tej dacie. W związku z tym, zdaniem sądu, pozwany bank miał prawo naliczać odsetki w wysokości wynikającej z umowy, nawet jeśli przekraczały one późniejsze odsetki maksymalne. Sąd oddalił powództwo, obciążając powodów kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jest to jedynie omyłka pisarska, a strony nie kwestionują samego faktu zawarcia umowy ani wysokości zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że różnica w datach jest omyłką pisarską, która nie wpływa na możliwość indywidualizacji czynności bankowej i nie stanowi przesłanki z art. 840 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany Bank (...) Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznapowód
M. J.osoba_fizycznapowód
Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 840 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, lub gdy po powstaniu tytułu wykonawczego powstało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.

k.c. art. 359 § §1

Kodeks cywilny

Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu.

k.c. art. 359 § §2¹

Kodeks cywilny

Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).

k.p.c. art. 98 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu poniesionych przez jedną ze stron zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.

Pomocnicze

k.c. art. 359 § §2

Kodeks cywilny

Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.

k.c. art. 359 § §2²

Kodeks cywilny

Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych ustaw art. 5

Przepisy ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Różnica w datach umowy kredytowej jest omyłką pisarską. Umowa kredytowa zawarta przed wejściem w życie przepisów o odsetkach maksymalnych pozwala na naliczanie odsetek w wysokości umownej. Bankowy tytuł egzekucyjny został wystarczająco zindywidualizowany.

Odrzucone argumenty

Rozbieżność dat umowy kredytowej w umowie i tytule egzekucyjnym. Naliczanie odsetek umownych wyższych niż odsetki maksymalne.

Godne uwagi sformułowania

Błędny jest w ocenie sądu pogląd powodów, iż czynnością prawną, z której wynikają odsetki w wysokości przewyższającej odsetki maksymalne jest wystawienie przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego. Bankowy tytuł egzekucyjny potwierdzał jedynie istnienie zadłużenia powodów, widniejące w księgach banku, a wynikające z zawartej pomiędzy stronami Umowy Kredytu Hipotecznego.

Skład orzekający

Michał Kuczkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek maksymalnych w umowach zawartych przed wejściem w życie nowelizacji oraz kwestia błędów w bankowych tytułach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed 6 lutego 2006 r. i specyfiki bankowych tytułów egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odsetek w umowach kredytowych i błędów formalnych w dokumentach bankowych, co jest interesujące dla wielu kredytobiorców i prawników.

Błąd w dacie umowy kredytowej i odsetki: kiedy bankowy tytuł egzekucyjny może zostać pozbawiony wykonalności?

Dane finansowe

WPS: 97 156 CHF

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XIII C 684/16/3 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek (...) w L. XIII Wydział Cywilny z siedzibą w L. w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Michał Kuczkowski Protokolant: Kamila Szałkowska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2016 r. w L. na rozprawie sprawy z powództwa R. J. , M. J. przeciwko Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. - o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności 1. Powództwo oddala. 2. Kosztami procesu obciąża powodów i z tego tytułu zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Michał Kuczkowski Sygnatura akt XIII C 684/16/3 UZASADNIENIE Powodowie R. J. i M. J. pozwem z dnia 27 lutego 2015 r. wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 17 stycznia 2013 r. – zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt I Co (...) , sprostowanym postanowieniem Sadu Rejonowego w K. z dnia 20 czerwca 2013 r. – w tej części, w której określono wysokość odsetek umownych karnych naliczanych w okresie od 17.01.13 r. do dnia zapłaty w wysokości wyższej niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego to jest w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne. Pozwany Bank (...) Spółka Akcyjna w G. wniósł o oddalenie powództwa. Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o pozbawienie w/w tytułu wykonawczego w całości, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części tj. co do odsetek egzekucyjnych naliczanych w okresie od 17.01.13 r. do dnia 15.12.13 r. w wysokości wyższej niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego to jest w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne. Pozwany Bank podtrzymał swe żądanie oddalenia powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 26 stycznia 2004 r. pomiędzy stronami zawarta została Umowa Kredytu Hipotecznego nr (...)- (...) . Na mocy powyższej umowy pozwany udzielił powodom kredytu w wysokości 54.115 CHF, a powodowie jako kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania i zwrotu kredytu wraz z odsetkami zgodnie z warunkami zawartej umowy (§2 ust.1 umowy). Strony ustaliły w § 9 ust.6 umowy, iż w okresie spłaty kredyt będzie spłacany w równych ratach miesięcznych obejmujących kapitał i odsetki, przy czym w miarę spłaty zadłużenia udział odsetek w racie kredytu będzie malał, a kapitału wzrastał (tzw. raty annuitetowe). Zgodnie z § 12 ust.1 umowy w przypadku nieterminowej spłaty kredytu zastosowanie mają przepisy Regulaminu kredytowania osób fizycznych w (...) S.A. , a §12 ust.2 umowy przewidywał, iż wysokość oprocentowania dla zadłużenia przeterminowanego jest zmienna i w dniu sporządzenia umowy wynosi 1,8 stopy odsetek ustawowych dla środków w walutach wymienialnych w stosunku rocznym. Powodowie złożyli wobec pozwanego oświadczenie o poddaniu się egzekucji i wyrazili zgodę na wystawienie przez pozwanego bankowego tytułu egzekucyjnego do kwoty 97.156 CHF w terminie do 2.06.2035 r. Dowód: umowa o kredyt hipoteczny (k. 13-14), oświadczenia o poddaniu się egzekucji (k. 63-64). Wobec nieterminowej spłaty rat kredytu przez powodów pozwany w dniu 17 stycznia 2013 r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) , mocą którego stwierdził istnienie solidarnego zadłużenia powodów z tytułu kredytu udzielonego na podstawie Umowy Kredytu Hipotecznego nr (...) z dnia 25 stycznia 2004 r. w wysokości 55.868,43 CHF. Pozwany wskazał, iż roszczenie jest wymagalne i podlega egzekucji na podstawie tytułu egzekucyjnego z dalszymi odsetkami, obciążającymi dłużnika, w wysokości 1,8 krotności odsetek ustawowych, które na dzień wystawienia tytułu wynoszą 23,40% w stosunku rocznym. W dniu 29 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w K. w sprawie I Co (...) wydał postanowienie i nadał bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 17 stycznia 2013 r. klauzulę wykonalności. Dowód: bankowy tytuł egzekucyjny (k.5), postanowienie SR w K. (k.6) Sąd zważył co następuje. Sad dał wiarę zgromadzonym w toku procesu dokumentom albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony. Powodowie swe roszczenie opierają na treści art. 840§1 k.p.c. zgodnie z tym artykułem dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1. przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2. po powstaniu tytułu egzekucyjnego powstało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie, 3. małżonek, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c. , wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, ale także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. Wprawdzie ani powodowie w pozwie, ani ich pełnomocnik w późniejszych pismach procesowych nie wskazują podstawy prawnej żądania pozwu, to jednak z uwagi na treść przedstawionych zarzutów co do bankowego tytułu wykonawczego, a mianowicie inna data umowy kredytowej wskazana w tej umowie -24 stycznia 2004 r. i inna data zawarcia umowy wskazana w bankowym tytule egzekucyjnym – 25 stycznia 2004 r, a także naliczanie przez pozwanego odsetek umownych wyższych niż odsetki maksymalne wskazane w art. 359§2 1 k.c. wskazują w ocenie sądu, iż powodowie swe roszczenie opierają na treści art. 840§1 pkt.1 k.p.c. W ocenie sądu niezasadne jest domaganie się przez powodów pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości jedynie z tej przyczyny, iż w umowie kredytowej i bankowym tytule egzekucyjnym widnieją różne daty zawarcia umowy kredytowej. Powodowie nie negują faktu zawarcia z pozwanym umowy kredytowej o numerze (...) , ani wskazanego w bankowym tytule egzekucyjnym wysokości dochodzonego roszczenia. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r. wydaną w sprawie III CZP 6/2010 (OSNC 2010/9/120) bankowemu tytułowi egzekucyjnemu może być nadana klauzula wykonalności, jeżeli w tytule tym czynność bankowa, z której wynikają dochodzone roszczenia, wskazana jest w sposób umożliwiający jej zindywidualizowanie i zakwalifikowanie jako czynności 2 bankowej. W ocenie sądu wskazując na osoby dłużników, numer umowy kredytowej, a także wysokość zadłużenia powodów, ustalenie stopy procentowej odsetek karnych, czynność bankowa w postaci Umowy Kredytu Hipotecznego została wystarczająco zindywidualizowana by sąd nadał klauzulę wykonalności wystawionemu przez pozwanego bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Wskazanie błędnej daty zawarcia umowy kredytowej w bankowym tytule egzekucyjnym stanowi w ocenie sądu omyłkę pisarską i nie powoduje powstania przesłanek z art. 840 k.p.c. do pozbawienia w całości tytułu wykonawczego. Odnosząc się do drugiego z zarzutów powodów wskazać należy, iż art. 359§1 k.c. wskazuje, iż odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. §2 art. 359 k.c. przewiduje, iż jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe. Taki stan prawny obowiązywał w dniu 24 stycznia 2004 r., a więc w dniu zawarcia pomiędzy stronami Umowy Kredytu Hipotecznego i pozwalał pozwanemu na stosowanie umownych odsetek karnych, których wysokość nie była ograniczona. Ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych ustaw w prowadzono do art. 359 k.c. §2 1 w brzmieniu maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne), a także §2 2 w brzmieniu, jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Powyższa ustawa weszła w życie dnia 6 lutego 2006 r. Art.5 ustawy wskazywał, iż przepisy ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie. W ocenie sądu czynnością prawną z której pozwany wywodził uprawnienie do domagania się odsetek w wysokości 23,40% w stosunku rocznym była Umowa Kredytu Hipotecznego z dnia 24 stycznia 2004 r., a więc czynność prawna dokonana przed wejściem w życie postanowień dotyczących zakazu stosowania odsetek ponad wysokość odsetek maksymalnych. Błędny jest w ocenie sądu pogląd powodów, iż czynnością prawną, z której wynikają odsetki w wysokości przewyższającej odsetki maksymalne jest wystawienie przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego. Bankowy tytuł egzekucyjny potwierdzał jedynie istnienie zadłużenia powodów, widniejące w księgach banku, a wynikające z zawartej pomiędzy stronami Umowy Kredytu Hipotecznego. Skoro zatem czynność prawna powstała przed dniem wejście w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny w zakresie wysokości odsetek, to w ocenie sądu pozwany miał uprawnienie do przyjęcia oprocentowania kredytu w wysokości wyższej niż odsetki maksymalne. Rację ma pozwany, iż powodowie mogli skutecznie w drodze zażalenia kwestionować postanowienie Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Mają powyższe na uwadze, uznając roszczenie powodów za niezasadne sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu sąd orzekł na podst. art. 98§1 k.p.c. w zw. z §6 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynność adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i z tego tytułu zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) Michał Kuczkowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI