XIII C 473/16

Sygnatura akt XIII C 473/16/3 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek (...) w L. XIII Wydział Cywilny z siedzibą w L. w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Michał Kuczkowski Protokolant: Kamila Szałkowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. w L. na rozprawie sprawy z powództwa M. P. (1) przeciwko Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna im. (...) - o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni 1. Powództwo oddala. 2. Kosztami procesu obciąża powódkę i z tego tytułu zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Michał Kuczkowski XIII C 473/16 UZASADNIENIE Powódka M. P. (1) pozwem z dnia 28 czerwca 2016 r. wniosła o uchylenie uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej im. (...) w K. z dnia 7 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia powódki w poczet członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. ewentualnie o stwierdzenie nieważności uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej im. (...) w K. z dnia 7 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia powódki w poczet członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. . Pozwany Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna im. (...) w K. wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powódka jest żoną zmarłego w dniu 24 listopada 2014 r. byłego Prezesa pozwanej J. P. . Powódka nie posiada wyuczonego zawodu, skończyła liceum ogólnokształcące w 1978 r. i zaraz po ukończeniu szkoły zaczęła pracować w Gminnej Spółdzielni w P. . Powódka zajmowała różne stanowiska w tej spółdzielni, pracowała w dziale kadr, planowania, usług, w na końcu jako kucharka w restauracji. Powódka prace w Gminnej Spółdzielni w P. zakończyła w 2008 r. i od tej chwili nigdy nie pracowała. Powódka w 1981 r. ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs Pracowników Samorządowych Spółdzielczości Rolniczej w Z. Powódka posiada prawo jazdy m. in. Kategorii T uprawniające do prowadzenia ciągników jednak nie pamięta kiedy ostatni raz prowadziła ciągnik. Dowód: Akt Poświadczenia Dziedziczenia (k. 9-11), zaświadczenie o ukończeniu kursu (k.96), kserokopia prawa jazdy powódki (k.95), zeznania powódki M. P. (1) (k.103), zeznania świadków M. P. (2) (k.103), T. R. (k.103) i D. S. (k. 103). Uchwałą nr (...) z dnia 7 marca 2015 r. podjęto decyzję o sprzedaży spółdzielni, a uchwałą nr (...) z dnia 21 czerwca 2016 r. pozwana spółdzielnia została postawiona w stan likwidacji. W chwili obecnej pozwana spółdzielnia liczy 11 członków stale pracujących i sześciu członków emerytów. Od wielu lat w pozwanej spółdzielni redukowane były etaty, ostatni raz w poczet członków pozwanej został przyjęty K. G. i miało to miejsce dnia 21 czerwca 2014 r. Pozwana spółdzielnia nie dysponuje wolnymi miejscami pracy. Nawet Prezes pozwanej W. Ł. oprócz pełnienia tej funkcji pracuje w pozwanej spółdzielni jako kierowca ciągnika. Obecna ilość członków pozwanej wystarcza do prawidłowego funkcjonowania spółdzielni. Zgodnie z §6 ust.2 statutu spółdzielni członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący właścicielami lub posiadaczami samoistnych gruntów rolnych, dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnych gruntów rolnych. Ust.3 §6 statutu stanowi, iż członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w spółdzielni. Dowód: zeznania V-ce Prezesa Zarządu Pozwanej M. G. (k.103), uchwała nr (...) (k.64), uchwała nr (...) (k.50), lista członków pozwanej (k.38), lista domowników i członków pozwanej (k.92), statut pozwanej spółdzielni (k.54-63). Pismem z dnia 13 maja 2015 r. powódka zwróciła się do pozwanej i poinformowała, iż jest jedynym spadkobiercą J. P. , a wobec faktu, iż przysługują jej prawa majątkowe do wniesionych przez zmarłego wkładów, złożyła deklarację przystąpienia do pozwanej i zaliczenia jej w poczet członków. W dniu 27 czerwca 2015 r. odbyło się posiedzenie Zarządu pozwanej i postanowiono skierować wniosek pozwanej na najbliższe Walne Zgromadzenia Członków Spółdzielni. Powódka została zawiadomiona o zwołaniu Walnego Zgromadzenia Członków pozwanej na dzień 7 maja 2016 r., na której będzie podjęta uchwała w sprawie przyjęcia powódki w poczet członków dnia 2 maja 2016 r. W Walnym Zgromadzeniu Członków pozwanej w dniu 7 maja 2016 r. uczestniczyło 11 członków spółdzielni. Podczas Walnego Zgromadzenia Członków pozwanej podjęto uchwałę nr (...) , mocą której odmówiono przyjęcia powódki w poczet członków. Za nieprzyjęciem powódki w poczet członków głosowało 11 członków Walnego Zgromadzenia. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż zmarły mąż powódki, który był członkiem pozwanej spółdzielni nie posiadał żadnych wkładów gruntowych, posiadał natomiast obowiązkowy udział, który zgodnie z art.26§1 ustawy Prawo Spółdzielcze zostanie powódce wypłacony do końca bieżącego roku kalendarzowego. Dalej w uzasadnieniu wskazano, iż powódka prawdopodobnie złożyła wniosek o przyjęcie w trybie art. 16a Prawa Spółdzielczego i że spełnia warunek określony w zdaniu pierwszym tego przepisu, natomiast nie spełnia warunku określonego w zdaniu drugim. Uchwała wraz z uzasadnieniem został doręczona powódce dnia 19 maja 2016 r. Dowód: pismo powódki (k.13), protokół posiedzenia zarządu (k.39), zawiadomienie (k.40), zawiadomienie pozwanej o Walnym Zgromadzeniu (k.41), lista obecności na walnym zgromadzeniu (k.42), protokół z Walnego Zgromadzenia (k.43-46), protokół komisji skrutacyjnej (k.47), zawiadomienie powódki o podjętej uchwale (k.48). Sąd zważył co następuje. Sąd dał wiarę zeznaniom powódki albowiem zeznania te były zgodne z zeznaniami świadków M. P. (2) , T. R. i D. S. , którym sąd dał wiarę. Zeznania te także zostały potwierdzone dołączonymi do sprawy dokumentami w postaci ukończenia kursu przez powódkę i posiadania prawa jazdy uprawniającym do kierowania ciągnikiem. Sąd dał wiarę zeznaniom V-ce Prezesa Zarządu M. G. , zeznania te w ocenie sądu nie zostały w żaden sposób podważone przez powódkę. O prawdziwości zeznań odnośnie braku wolnych miejsc pracy w pozwanej spółdzielni świadczą także zeznania świadków T. R. i D. S. , a także lista członków pozwanej spółdzielni, z której wynika, iż ostatni członek został przyjęty w 2014 r. Zgodnie z art. 42§3 Prawa Spółdzielczego uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. §4 art. 42 Prawa Spółdzielczego przewiduje, iż każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu. Zgodnie z art. 16a Prawa Spółdzielczego spadkobierca zmarłego członka spółdzielni dziedziczy udziały, jeżeli jest członkiem spółdzielni lub złożył deklarację przystąpienia do spółdzielni. Jeżeli spadkobierców jest więcej niż jeden, powinni oni wskazać jednego spośród siebie, który uzyskuje prawo do udziałów, chyba że podzielą oni udziały między tych spadkobierców, którzy złożyli deklarację przystąpienia do spółdzielni. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków spadkobierców dziedziczących udziały, jeżeli odpowiadają oni wymogom określonym w statucie. Niewątpliwie powódka jest spadkobiercą członka spółdzielni co jest okolicznością niekwestionowana pomiędzy stronami i wynika z Aktu Poświadczenia Dziedziczenia, powódka także złożyła deklarację przystąpienia do spółdzielni, a więc warunek przyjęcia w poczet członków spółdzielni określony w zdaniu pierwszym art. 16a Prawa Spółdzielczego został spełniony. Powódka w pozwie kwestionuje stanowisko pozwanej zawarte w uzasadnieniu podjętej uchwały, a mianowicie, iż powódka nie odpowiada wymogom koniecznym do przyjęcia w poczet członków spółdzielni określonych w statucie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r. wydanym w sprawie K 25/12 stwierdził, iż art. 16a Prawa Spółdzielczego jest zgodny z art. 2,32 ust.1, 21 ust1, 58 ust1 i 64 ust.1 Konstytucji . W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż „Kolejny zarzut wnioskodawcy dotyczy naruszenia przez art. 16a pr. spółdz. wolności zrzeszania się ( art. 58 ust. 1 Konstytucji ). Spółdzielnia jest zobowiązana do przyjęcia w poczet swoich członków spadkobierców, którzy chcą odziedziczyć udziały w tej spółdzielni, jeżeli spełniają wymogi określone w statucie. Nie jest to zatem bezwzględny obowiązek przyjęcia określonej osoby lub osób w poczet członków zrzeszenia, jakim jest spółdzielnia. Przepis ten ogranicza jedynie możliwość arbitralnej odmowy, z którą wiąże się niemożność dziedziczenia udziałów. Ustawodawca nie ograniczył swobody decyzyjnej spółdzielni w sposób nadmierny. Każda spółdzielnia, w granicach prawa, może określić warunki członkostwa, które odpowiadają jej specyfice.” W ocenie sądu powódka nie spełnia wymogów przyjęcia jej w poczet członków pozwanej spółdzielni wynikających ze statutu. Powódka nie jest rolnikiem będącym właścicielem lub posiadaczem samoistnych gruntów rolnych, dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnych gruntów rolnych (§6 ust2 statutu). Natomiast ust.3 §6 statutu stanowiący, iż członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w spółdzielni należy w zdaniem sądu oceniać w tym kontekście, iż spółdzielnia pozwana może, co wynika ze wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, decydować o przyjęciu spadkobiercy do grona członków spółdzielni, gdy posiada istniejące wolne miejsca do pracy, co wynika w ocenie sądu ze specyfiki działalności pozwanej. Pozwana spółdzielnia jest małą spółdzielnia zrzeszającą 11 członków pracujących i sześciu emerytów. Taki skład osobowy spółdzielni w pełni wystarcza na prowadzenie działalności pozwanej zgodnie z §5 statutu. Powódka nie wykazała, iż w pozwanej spółdzielni znajdują się nieobsadzone miejsca pracy, które odpowiadają kwalifikacjom powódki, zwłaszcza, iż na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. powódka wskazała, iż nie przyjęłaby stanowiska oborowej. Powódka w ocenie sądu nie wykazała także jakie posiada kwalifikacje do podjęcia pracy w pozwanej spółdzielni. Posiadanie przez powódkę wykształcenia średniego, ukończenie kursu (...) Spółdzielczości Rolniczej w Z. nie powoduje, iż powódka takie kwalifikacje posiada. Także dysponowanie uprawnieniem do prowadzenia ciągnika, w przypadku gdy powódka nie pamięta kiedy ostatni raz ciągnik prowadziła, a także dysponowanie przez pozwaną trzema osobami a mianowicie H. K. (1) , M. W. , H. K. (2) , którzy wykonują pracę kierowcy, powoduje, iż pozwana nie dysponuje miejscami pracy dla powódki zgodnie z jej kwalifikacjami. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, iż podjęta przez Walne Zgromadzenia Członków pozwanej uchwała nr (...) nie jest sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni i powództwo w tym zakresie oddalił. Zgodnie z art. 42§2 Prawa Spółdzielczego uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. W ocenie sądu powódka w żaden sposób nie wykazała, na czym miałaby polegać nieważność podjętej przez Walne Zgromadzenie Członków uchwały nr (...) Zgodnie z art. 41§1 Prawa Spółdzielczego Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych w statucie. § 2art. 41 stanowi, iż uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej. Powódka została poinformowana o terminie zwołania Walnego Zgromadzenia. Uchwała została podjęta jednogłośnie przez 11 członków pozwanej, czyli w Walnym Zgromadzeniu uczestniczyło 11 z 17 członków pozwanej, zatem zachowane zostało quorum do podjęcia uchwały. Mając powyższe na uwadze sąd oddalił także powództwo o unieważnienie uchwały. O kosztach procesu sąd orzekł na podst. art. 98§1 k.p.c. i §8 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie opłata za czynności radców prawnych i z tego tytułu zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) Michał Kuczkowski