XII Kp 787/20
Podsumowanie
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie prokuratora o uznaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych za dowód rzeczowy, uznając, że środki te nie mogą być dowodem rzeczowym w rozumieniu przepisów kpk, chyba że chodzi o konkretne, zidentyfikowane banknoty.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie na postanowienie prokuratora o uznaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki za dowód rzeczowy i poleceniu ich przekazania na rachunki prokuratury. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, argumentując, że dowodem rzeczowym mogą być tylko rzeczy oznaczone co do tożsamości, a wartości pieniężne na rachunkach bankowych nie spełniają tego kryterium, chyba że chodzi o konkretne, zidentyfikowane banknoty. Sąd podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z przepisami kpk i chroni prawa obywatelskie.
Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając zażalenie pełnomocnika spółki (...) Sp. z o.o. na postanowienie prokuratora o uznaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych za dowód rzeczowy, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego (kpk), dowodem rzeczowym mogą być tylko rzeczy oznaczone co do tożsamości, czyli rzeczy konkretne, dające się opisać i wyodrębnić. W ocenie Sądu, wartości pieniężne znajdujące się na rachunkach bankowych nie spełniają tego kryterium, ponieważ nie są związane z konkretnymi środkami płatniczymi w postaci banknotów czy monet, a ich przelew nie polega na przeniesieniu posiadania konkretnych znaków pieniężnych. Sąd dopuścił możliwość uznania środków pieniężnych za dowód rzeczowy jedynie w odniesieniu do konkretnych, zidentyfikowanych co do serii banknotów, co mogłoby mieć miejsce np. w przypadku zatrzymania konkretnych banknotów wpłacanych na rachunek. Sąd zinterpretował przepis art. 89 ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w sposób ścisły, podkreślając, że sześciomiesięczny okres blokady rachunku służy ustaleniu, czy doszło do popełnienia przestępstwa i przedstawieniu zarzutów. W przypadku braku takich działań, środki mogłyby stać się przedmiotem zabezpieczenia majątkowego w trybie art. 291 k.p.k. Sąd uznał, że przyjęcie przeciwnej koncepcji legalizowałoby praktykę prowadzenia śledztwa przez okres przekraczający ustawowy termin bez postawienia zarzutów, co godziłoby w prawa i wolności obywatelskie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, chyba że chodzi o konkretne, zidentyfikowane co do serii banknoty.
Uzasadnienie
Dowodem rzeczowym mogą być tylko rzeczy oznaczone co do tożsamości. Wartości pieniężne na rachunkach bankowych nie są konkretnymi znakami pieniężnymi, a ich przelew nie polega na przeniesieniu posiadania konkretnych banknotów. Dopiero zatrzymanie konkretnych banknotów pozwala na uznanie ich za dowód rzeczowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Spółka (...) Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zażalający |
| Prokuratura Okręgowa w Warszawie | organ_państwowy | organ |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
u.p.p.p.f.t. art. 89 § 7
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Sześciomiesięczny okres blokady rachunku służy ustaleniu, czy doszło do popełnienia przestępstwa i przedstawieniu zarzutów. Musi być interpretowany ścisłe.
Pomocnicze
k.p.k. art. 228 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przedmioty wydane lub znalezione podczas przeszukania należy poddać oględzinom, sporządzić ich spis oraz opis.
k.p.k. art. 291
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zabezpieczenia majątkowego.
k.p.k. art. 87 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 86 § 9
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki pieniężne na rachunkach bankowych nie są rzeczami oznaczonymi co do tożsamości. Przelanie środków pieniężnych nie jest przeniesieniem posiadania konkretnych banknotów. Sześciomiesięczny okres blokady rachunku jest terminem na przedstawienie zarzutów, a nie na nieograniczone śledztwo. Dłuższa blokada bez postawienia zarzutów narusza prawa obywatelskie.
Godne uwagi sformułowania
dowodem rzeczowym mogą być tylko i wyłącznie rzeczy oznaczone co do tożsamości nie jest możliwe aby prokurator w razie przelania przez (...) Bank (...) S.A. środków pieniężnych z rachunków prowadzonych dla (...) Sp. z o.o. na rachunki prokuratury dokonał ich oględzin, spisu i opisu Przyjęcie koncepcji przeciwnej legalizowałoby de facto rękami Sądu nieakceptowalną praktykę polegającą na tym, że prokurator mógłby prowadzić śledztwo przez okres wielokrotnie przekraczający sześciomiesięczny termin o jakim mowa w art. 89 ust. 7 w/w ustawy bez postawienia komukolwiek zarzutów. Tego rodzaju interpretacja przepisu art. 89 ust. 7 w/w ustawy godziłaby w prawa i wolności obywatelskie.
Skład orzekający
Piotr Gąciarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dowodu rzeczowego w kontekście środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz stosowanie art. 89 ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uznania środków pieniężnych za dowód rzeczowy w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z prawami obywatelskimi i granicami działań organów ścigania w kontekście blokowania środków finansowych.
“Czy pieniądze na koncie mogą być dowodem rzeczowym? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice działania prokuratury.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt XII Kp 787/20 PO III Ds. 290.2019 POSTANOWIENIE 27 lipca 2020 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Gąciarek po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika (...) Sp. z o.o. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia 17.06.2020 r. w sprawie dowodów rzeczowych na podstawie art. 465 par. 2 kpk postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 roku prokurator działając na podstawie art. 87 ust. 4 w zw. z art. 86 ust. 9 wydał postanowienie o zablokowaniu rachunków bankowych prowadzonych dla (...) Sp. z o.o. przez (...) Bank (...) S.A. na okres 6 miesięcy tj. do dnia 17.06.2020 roku. W dniu 17.06.2020 roku prokurator uznał środki pieniężne zgromadzone na rachunkach prowadzonych w walutach polskiej oraz w Euro w (...) Bank (...) S.A. dla spółki (...) Sp. z o.o. za dowody rzeczowe i polecił przekazać je na rachunkach bankowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Na postanowienie prokuratora z dnia 17.06.2020 roku zażalenie wniósł pełnomocnik spółki (...) Sp. z o.o. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie jest zasadne, a podniesione w nim argumenty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że dowodem rzeczowym mogą być tylko i wyłącznie rzeczy oznaczone co do tożsamości. Wynika to z samej istoty tego, czym jest dowód rzeczowy – rzeczą konkretną dającą się opisać i wyodrębnić z spośród inny rzeczy. Na taką interpretację pojęcia „dowód rzeczowy” wskazują jednoznacznie przepisy k.p.k. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 228 par. 1 k.p.k. przedmioty wydane lub znalezione podczas przeszukania należy poddać oględzinom, sporządzić ich spis oraz opis. W ocenie Sądu nie jest możliwe aby prokurator w razie przelania przez (...) Bank (...) S.A. środków pieniężnych z rachunków prowadzonych dla (...) Sp. z o.o. na rachunki prokuratury dokonał ich oględzin, spisu i opisu. Wartości pieniężne znajdujące się na rachunkach pieniężnych nie są związane z konkretnymi środkami płatniczymi w postaci banknotów czy monet. Przy dokonywaniu przelewu z jednego rachunku na drugi nie dochodzi przecież do przeniesienia posiadania pomiędzy bankami konkretnych znaków pieniężnych. Przedstawione powyżej argumenty nie wykluczają oczywiście możliwości uznania środków pieniężnych za dowód rzeczowy. Dopuszczalne byłoby to jednak tylko i wyłącznie w odniesieniu do konkretnych identyfikowanych co do serii banknotów. Tego rodzaju sytuacja mogłaby mieć miejsce w razie zatrzymania konkretnych banknotów wpłacanych na określony rachunek w banku. W ocenie Sądu Okręgowego przepis art. 89 ust. 7 ustawy z dnia 1 marca 2015 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu musi być interpretowane w sposób ścisły, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej właściwości dowodów rzeczowych oraz przy założeniu gwarancyjnej funkcji tego przepisu. Zdaniem Sądu sześciomiesięczny okres blokady rachunku o jakim mowa w/w przepisie służy temu aby prokurator ustalił czy doszło do popełnienia przestępstwa i przedstawił zarzuty jego popełnienia. W takim wypadku środki pieniężne na rachunku objętym postanowieniem prokuratora o jego blokadzie mogły by się stać przedmiotem zabezpieczenia majątkowego w trybie art. 291 k.p.k. Tylko i wyłącznie wówczas gdyby doszło do zatrzymania konkretnych banknotów możliwe byłoby uznanie ich za dowody rzeczowe. Przyjęcie koncepcji przeciwnej legalizowałoby de facto rękami Sądu nieakceptowalną praktykę polegającą na tym, że prokurator mógłby prowadzić śledztwo przez okres wielokrotnie przekraczający sześciomiesięczny termin o jakim mowa w art. 89 ust. 7 w/w ustawy bez postawienia komukolwiek zarzutów. Tego rodzaju interpretacja przepisu art. 89 ust. 7 w/w ustawy godziłaby w prawa i wolności obywatelskie. Niesprostanie przez prokuratora przeprowadzenia śledztwa w okresie sześciu miesięcy w sposób umożliwiający przejście z fazy in rem w fazę in personam nie może stanowić okoliczności ograniczającej funkcję kontrolną sądu rozpoznającego zażalenie. Z tych powodów Sąd postanowił jak na wstępie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę