XII Ko 80/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku M. P. o zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Wnioskodawczyni została zatrzymana na 6 godzin w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z ustawy o ochronie zabytków, jednakże późniejszym wyrokiem Sądu Rejonowego uznano ją winną wykroczenia z art. 63a § 1 k.w., od wymierzenia kary odstępując. Sąd Rejonowy wcześniej uznał zatrzymanie za niezasadne. Sąd Okręgowy, analizując całokształt materiału dowodowego, uznał zatrzymanie za niewątpliwie niesłuszne, co uzasadniało przyznanie zadośćuczynienia. Zasądzono kwotę 12 000 zł tytułem zadośćuczynienia, uwzględniając traumatyczne okoliczności zatrzymania (obudzenie przez funkcjonariuszy, obecność współlokatorów, konieczność przebrania się w obecności policjantki, kontrola osobista, kajdanki) oraz negatywne skutki psychiczne, które utrzymywały się po zwolnieniu (zmiana miejsca zamieszkania, unikanie kontaktów, problemy ze snem, drażliwość). Sąd uznał, że żądana pierwotnie kwota 50 000 zł była zawyżona i nieproporcjonalna do doznanej krzywdy. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego w kwocie 384 zł. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, nawet krótkotrwałe, w sytuacji odstąpienia od wymierzenia kary. Określenie kryteriów oceny krzywdy niematerialnej i wysokości zadośćuczynienia.
Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna; wysokość zasądzonej kwoty zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatrzymanie osoby, która ostatecznie została uznana za winną wykroczenia, ale sąd odstąpił od wymierzenia kary, może być uznane za niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. i uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zatrzymanie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne, jeśli z perspektywy ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy nie powinno było mieć miejsca, nawet jeśli ostatecznie stwierdzono popełnienie czynu, ale odstąpiono od wymierzenia kary.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym poglądzie, że każde zatrzymanie, które ostatecznie zakończyło się uniewinnieniem, umorzeniem postępowania, odstąpieniem od wymierzenia kary, warunkowym zawieszeniem kary, karą niezwiązaną z pozbawieniem wolności lub środkiem karnym, może być uznane za niewątpliwie niesłuszne.
Jaka kwota zadośćuczynienia jest adekwatna za 6-godzinne zatrzymanie, które mimo krótkiego czasu trwania, miało traumatyczne okoliczności i negatywne skutki psychiczne dla zatrzymanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 12 000 zł jest odpowiednia do subiektywnego poczucia krzywdy i wywołanego stresu, biorąc pod uwagę okoliczności zatrzymania i jego skutki, a także warunki życia społeczeństwa.
Uzasadnienie
Sąd uwzględnił traumatyczne okoliczności zatrzymania (obudzenie przez funkcjonariuszy, obecność współlokatorów, konieczność przebrania się w obecności policjantki, kontrola osobista, kajdanki) oraz długotrwałe negatywne skutki psychiczne (zmiana miejsca zamieszkania, unikanie kontaktów, problemy ze snem), uznając je za wystarczające do zasądzenia 12 000 zł, mimo że pierwotnie żądano 50 000 zł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada ryzyka przy odpowiedzialności Skarbu Państwa za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie; ocena słuszności zależy od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy (ex nunc).
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Zwrot uzasadnionych wydatków, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w przypadku uwzględnienia roszczeń choćby w części.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek zapłaty ustawowych odsetek za opóźnienie w zapłacie świadczenia pieniężnego.
k.w. art. 63a § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 39 § § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymanie było niewątpliwie niesłuszne w świetle ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy (odstąpienie od wymierzenia kary). • Traumatyczne okoliczności zatrzymania i długotrwałe negatywne skutki psychiczne uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia. • Nawet krótkotrwałe zatrzymanie może spowodować znaczną krzywdę niematerialną.
Odrzucone argumenty
Żądanie zadośćuczynienia w kwocie 50 000 zł było zawyżone i nieproporcjonalne do doznanej krzywdy.
Godne uwagi sformułowania
ryzyko Skarbu Państwa w tym wypadku kształtowane jest przede wszystkim przez kryterium słuszności • niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie będzie miało miejsce wówczas, gdy było ono stosowane z naruszeniem przepisów k.p.k. (...) albo okazało się niezasadne z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej • okoliczności te winny być oceniane ex nunc , a nie wedle stanu z czasu stosowania środka zapobiegawczego • zadośćuczynienie obejmuje rekompensatę za szkodę niematerialną wynikłą z pozbawienia wolności • zadośćuczynienie ma funkcję kompensacyjną i zasądzona suma zadośćuczynienia nie ma na celu usunięcia szkody niemajątkowej, a jedynie ma stanowić rekompensatę dla pokrzywdzonego, która choć częściowo złagodzi jego cierpienia.
Skład orzekający
Agnieszka Wysokińska – Walczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, nawet krótkotrwałe, w sytuacji odstąpienia od wymierzenia kary. Określenie kryteriów oceny krzywdy niematerialnej i wysokości zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna; wysokość zasądzonej kwoty zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet krótkotrwałe zatrzymanie może mieć poważne konsekwencje psychiczne i prowadzić do znaczącego zadośćuczynienia, co jest istotne dla zrozumienia praw jednostki wobec państwa.
“6 godzin w kajdankach i trauma. Aktywistka wywalczyła 12 tys. zł od Skarbu Państwa za niesłuszne zatrzymanie.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 12 000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 384 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.