XII Ko 7/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek B.B. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez jej męża, R.B., w związku z tymczasowym aresztowaniem zastosowanym w sprawie karnej. R.B. był tymczasowo aresztowany przez 241 dni, a następnie został prawomocnie uniewinniony od części zarzutów, jednak nie od wszystkich. Wnioskodawczyni dochodziła kwoty 1 200 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia. Sąd oddalił wniosek w całości, wskazując, że kluczową przesłanką do przyznania odszkodowania jest "niewątpliwie niesłuszne" tymczasowe aresztowanie. Sąd uznał, że w tej sprawie taka przesłanka nie została spełniona, ponieważ R.B. nie został uniewinniony od wszystkich zarzutów, a w momencie stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania istniały podstawy do jego zastosowania, w tym wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów i obawa wymierzenia surowej kary. Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 556 § 1 k.p.k., osoby bliskie zmarłego mogą dochodzić jedynie odszkodowania za utracone utrzymanie, a nie zadośćuczynienia, i tylko w sytuacji, gdy szkoda powstała wskutek wykonania kary lub niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Ponadto, wnioskodawczyni nie udowodniła poniesienia konkretnej szkody materialnej w związku z aresztowaniem męża. Sąd zasądził od wnioskodawczyni zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa oraz obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania oraz zakresu roszczeń osób bliskich zmarłego tymczasowo aresztowanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnego uniewinnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tymczasowe aresztowanie było "niewątpliwie niesłuszne" w sytuacji, gdy oskarżony został prawomocnie uniewinniony od części zarzutów, ale nie od wszystkich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tymczasowe aresztowanie nie było "niewątpliwie niesłuszne", ponieważ oskarżony nie został uniewinniony od wszystkich zarzutów, a w momencie stosowania środka zapobiegawczego istniały podstawy do jego zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak pełnego uniewinnienia uniemożliwia stwierdzenie "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania. Podkreślono, że w trakcie stosowania środka zapobiegawczego istniały przesłanki z art. 249 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., a postanowienia o aresztowaniu były kontrolowane przez sądy wyższej instancji.
Czy osoba bliska zmarłego, który był tymczasowo aresztowany, może dochodzić zadośćuczynienia za krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba bliska zmarłego może dochodzić jedynie odszkodowania za utracone utrzymanie, a nie zadośćuczynienia, zgodnie z art. 556 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Przepis art. 556 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie odszkodowania za utracone utrzymanie i nie obejmuje zadośćuczynienia. Osoby wtórnie uprawnione mają własne, odrębne roszczenie, które jest węższe niż roszczenia pierwotnie uprawnionego.
Czy wnioskodawczyni udowodniła poniesienie szkody materialnej w związku z tymczasowym aresztowaniem męża?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawczyni nie udowodniła poniesienia szkody materialnej ani jej wysokości.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni kontynuowała prowadzenie hostelu i osiągała dochody, a mąż nadal czerpał zyski z wynajmu lokalu. Brak było dowodów na poniesienie strat z tytułu nieotrzymania pensji ze spółki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie | instytucja | uczestnik |
| R. B. (1) | osoba_fizyczna | aresztowany |
| Prokurator | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
k.p.k. art. 556 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Osobie, która wskutek wykonania kary lub niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania utraciła należne jej od uprawnionego z mocy ustawy utrzymanie lub stale dostarczane jej przez zmarłego utrzymanie, jeżeli względy słuszności przemawiają za przyznaniem odszkodowania, przysługuje odszkodowanie. Zakres roszczeń osób wtórnie uprawnionych jest węższy niż pierwotnie uprawnionego i nie obejmuje zadośćuczynienia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.k. art. 249
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania - wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu.
k.p.k. art. 258 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania - obawa wymierzenia surowej kary.
k.p.k. art. 258 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania.
k.k. art. 263 § § 1
Kodeks karny
Nielegalny handel bronią.
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
Nabycie rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego.
k.k. art. 263 § § 2
Kodeks karny
Posiadanie amunicji bez zezwolenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pełnego uniewinnienia R.B. od wszystkich zarzutów. • Istnienie przesłanek do zastosowania tymczasowego aresztowania w momencie jego stosowania. • Osoby bliskie zmarłego mogą dochodzić jedynie odszkodowania za utracone utrzymanie, a nie zadośćuczynienia. • Niewykazanie przez wnioskodawczynię szkody materialnej.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe aresztowanie było "niewątpliwie niesłuszne" z uwagi na późniejsze uniewinnienie od części zarzutów. • Wnioskodawczyni poniosła szkodę materialną w związku z aresztowaniem męża. • Prawo do zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez męża.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • zakres roszczeń odszkodowawczych osób "wtórnie" uprawnionych jest węższy aniżeli zakres roszczeń "pierwotnie" uprawnionego, gdyż nie obejmuje zadośćuczynienia
Skład orzekający
Agnieszka Wysokińska-Walczak
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek \"niewątpliwie niesłusznego\" tymczasowego aresztowania oraz zakresu roszczeń osób bliskich zmarłego tymczasowo aresztowanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnego uniewinnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przesłanek prawnych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy tymczasowe aresztowanie zawsze musi być "niewątpliwie niesłuszne", by uzyskać odszkodowanie?”
Dane finansowe
WPS: 2 400 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.