XII Ko 69/20

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2021-03-25
SAOSKarneodszkodowania za niesłuszne zatrzymanieŚredniaokręgowy
niesłuszne zatrzymanieodszkodowaniezadośćuczynienieprzedawnieniekodeks postępowania karnegosąd okręgowywniosek

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie z powodu przedawnienia roszczenia.

D. W. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, które miało miejsce w 2018 roku. Sąd Rejonowy uniewinnił go od zarzutów kradzieży. Wniosek o odszkodowanie został złożony w 2020 roku, po upływie ustawowego terminu roku od zwolnienia. Sąd Okręgowy, podzielając zarzut przedawnienia podniesiony przez prokuratora, oddalił wniosek, uznając, że nie zaszły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminowi.

Wnioskodawca D. W. złożył wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę i krzywdę wynikłe z niesłusznego zatrzymania, które miało miejsce 8 sierpnia 2018 roku. Został zatrzymany pod zarzutem kradzieży kosmetyków i urządzeń elektronicznych, a następnie zwolniony następnego dnia. Wyrokiem z 25 lutego 2020 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli uniewinnił go od zarzutów. Wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie został złożony 2 listopada 2020 roku. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek, opierając się na zarzucie przedawnienia podniesionym przez prokuratora. Zgodnie z art. 555 k.p.k., roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia. Wnioskodawca został zwolniony 9 sierpnia 2018 roku, a wniosek złożył po 15 miesiącach od końca okresu przedawnienia. Sąd uznał, że nie zaszły żadne wyjątkowe okoliczności (jak choroba czy pobyt za granicą), które usprawiedliwiałyby uchybienie terminowi. Sąd podkreślił, że brak wykształcenia prawniczego czy nieznajomość przepisów nie stanowi usprawiedliwienia dla zaniechania dochodzenia swoich praw w terminie, zwłaszcza przy możliwości skorzystania z pomocy prawnej. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a koszty postępowania obciążyły Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie roku od zwolnienia jest niedopuszczalny z powodu przedawnienia.

Uzasadnienie

Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia (art. 555 k.p.k.). Wnioskodawca nie wykazał istnienia wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie temu terminowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany
A. O.innepełnomocnik z urzędu
Małgorzata Herter-Dziurzyńskainneprokurator

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 555

Kodeks postępowania karnego

Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przepis, od którego uniewinniono wnioskodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania na podstawie art. 555 k.p.k. Brak wykazania przez wnioskodawcę wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi.

Godne uwagi sformułowania

Do rangi wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminowi określonemu w przepisie art. 555 k.p.k. można zaliczyć: długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, długotrwały pobyt za granicą połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem, a zatem okoliczności całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy. To, że wnioskodawca nie posiada wykształcenia prawniczego, nie orientuje się w trudnych kwestiach związanych z tą dziedziną wiedzy i nie jest osobą wyrobioną intelektualnie, nie oznacza jeszcze, iż stanowi to o sprzecznym z zasadami współżycia społecznego podniesionym zarzucie przedawnienia w dochodzeniu odszkodowania, w sytuacji pełnej swobody realizowania swych uprawnień chociażby za pośrednictwem osób świadczących pomoc prawną i długiego okresu zaniechania powyższego.

Skład orzekający

Katarzyna Stasiów

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie oraz przesłanek usprawiedliwiających jego uchybienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie po zakończeniu postępowania karnego i wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności dla usprawiedliwienia uchybienia terminowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie proceduralne dotyczące przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do terminów, nawet w sprawach o odszkodowanie za doznaną krzywdę.

Czy można dochodzić odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie po latach? Sąd wyjaśnia kluczowy termin przedawnienia.

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt XII Ko 69/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny w składzie: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów Protokolant: Paulina Powązka-Płóciennik przy udziale prokurator Małgorzaty Herter-Dziurzyńskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2021 roku sprawy z wniosku D. W. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną szkodę i krzywdę wynikłe z niesłusznego zatrzymania w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie sygn. akt IV K 625/19 I. wniosek D. W. o odszkodowanie i zadośćuczynienie oddala; I. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radczyni prawnej A. O. kwotę 240 (dwustu czterdziestu) złotych tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie D. W. z urzędu; II. kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 69/20 WNIOSKODAWCA D. W. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 10 000 złotych 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 50 000 złotych 3. Inne Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 1. 8 sierpnia 2018 r. o godzinie 19.25 D. W. został zatrzymany w związku z podejrzeniem kradzieży kosmetyków i urządzeń elektronicznych. Następnego dnia po odebraniu wyjaśnień o godzinie 15.50 został zwolniony. protokół zatrzyma-nia akta IV K 625/19 k. 23 2. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli z 25 lutego 2020 r. w sprawie IV K 625/19 D. W. został uniewinniony od dwóch zarzutów z art. 278 § 1 k.k. Wyrok uprawomocnił się 26 października 1946 roku. wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli akta IV K 625/19 k. 384 3. 2 listopada 2020 r. D. W. złożył w administracji Aresztu Śledczego w W. - S. wniosek o zadośćuczynienie i odszkodowanie wniosek k. 6-7 4. D. W. nie złożył wcześniej wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie, ponieważ był przekonany, że powinien to zrobić po zakończeniu się postepowania karnego. Żadne wyjątkowe okoliczności nie umożliwiły mu dokonania tej czynności w terminie roku od dnia zwolnienia. zeznania D. W. k. 38 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty ocena DOWODów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.,2.,3. dokumenty, które stały się ujawnione bez odczytywania Sąd nie neguje prawdziwości dokumentów. Są to dokumenty oficjalne, urzędowe, niekwestionowane przez żadną ze stron. 4. zeznania D. W. Sąd uznał za całkowicie wiarygodne zeznania D. W. . Są one spójne, logiczne. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 5.1. Kwota główna Odsetki 5.1.1 0 złotych Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 5.2. Kwota główna Odsetki 5.2.1 0 złotych Zwięźle o powodach podstawy prawnej Wniosek o zadośćuczynienie należało oddalić wobec skutecznego podniesienia przez prokuratora zarzutu przedawnienia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Zgodnie natomiast z przepisem art. 555 k.p.k. roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia. W przedmiotowej sprawie D. W. zwolniony został w dniu 9 sierpnia 2018 roku. Wniosek o zadośćuczynienie złożony został dopiero w dniu 2 listopada 2020 roku, czyli po upływie 15 miesięcy od końca okresu przedawnienia. Nie ma zatem żadnej wątpliwości, że wniosek o zadośćuczynienie w przedmiotowej sprawie złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 555 k.p.k. Okoliczność przedawnienia roszczenia podniesiona została przez prokuratora. Obowiązkiem sądu było zbadanie, czy zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sprzeczność taka wystąpiłaby w razie ustalenia, że wnioskodawca uchybił terminowi wskazanemu w art. 555 k.p.k. z przyczyn od siebie niezawinionych. W tym zakresie sąd w całości podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2017-10-12 w sprawie o sygn. akt II AKa 129/17 /Opubl: www.orzeczenia.ms.gov.pl/, zgodnie z którym „Do rangi wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminowi określonemu w przepisie art. 555 k.p.k. można zaliczyć: długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, długotrwały pobyt za granicą połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem, a zatem okoliczności całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy.” Jak wynika z zeznań D. W. , w stosunku do jego osoby nie zachodziły wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 555 k.p.k. było usprawiedliwione. Wnioskodawca w swoich zeznaniach wskazał jedynie, że złożył wniosek o odszkodowanie po zakończeniu postepowania karnego przeciwko niemu. W ocenie sądu, fakt ten - de lege lata - nie może zostać uznany za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi wynikającemu z treści art. 555 k.p.k. W tym zakresie sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 2011-11-22, sygn. akt II AKa 230/11 /Opubl: www.orzeczenia.ms.gov.pl/, zgodnie z którym „To, że wnioskodawca nie posiada wykształcenia prawniczego, nie orientuje się w trudnych kwestiach związanych z tą dziedziną wiedzy i nie jest osobą wyrobioną intelektualnie, nie oznacza jeszcze, iż stanowi to o sprzecznym z zasadami współżycia społecznego podniesionym zarzucie przedawnienia w dochodzeniu odszkodowania, w sytuacji pełnej swobody realizowania swych uprawnień chociażby za pośrednictwem osób świadczących pomoc prawną i długiego okresu zaniechania powyższego.” W ocenie sądu w niniejszej sprawie, uwzględnienie podniesionego przez prokuratora zarzutu przedawnienia nie stało w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. D. W. nie wskazał żadnych obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiłyby mu wystąpienie z wnioskiem w terminie z art. 555 k.p.k. Inne 5.3. Zwięźle o powodach podstawy prawnej ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 6.1. Kwota główna wniosek oddalono Odsetki Zadośćuczynienie 6.2. Kwota główna wniosek oddalono Odsetki Inne Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Zasądzono wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Orzekając o kosztach postępowania sąd miał na uwadze, iż stosownie do art. 554 § 4 k.p.k. koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa. PODPIS

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę