XII Ko 49/23

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2024-02-15
SAOSKarneodpowiedzialność karnaŚredniaokręgowy
zatrzymanieodszkodowaniezadośćuczynienieniesłuszne zatrzymaniematactwo procesowekodeks postępowania karnegosąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za zatrzymanie, uznając je za niewątpliwie niesłuszne, mimo wcześniejszego postanowienia sądu niższej instancji o jego niezasadności.

Wnioskodawczyni domagała się odszkodowania i zadośćuczynienia za zatrzymanie, które zostało uznane za niezasadne przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy, rozpatrując wniosek o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, nie podzielił oceny sądu niższej instancji. Stwierdził, że mimo braku obawy niestawiennictwa, istniała uzasadniona obawa matactwa procesowego ze względu na charakter sprawy i współdziałanie z innymi podejrzanymi, co wykluczyło możliwość przyznania odszkodowania.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek M. G. (1) o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Wnioskodawczyni domagała się łącznej kwoty 30 000 złotych, wskazując na poniesione koszty przejazdu, utracone wynagrodzenie oraz koszty pomocy psychologicznej. Kluczowym elementem sprawy była ocena zasadności zatrzymania, które zostało uznane za niezasadne przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia. Sąd Okręgowy jednak nie podzielił tej oceny, uznając, że zatrzymanie nie miało charakteru „niewątpliwie niesłusznego” w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. Sąd argumentował, że chociaż nie było obawy niestawiennictwa wnioskodawczyni, to istniała uzasadniona obawa matactwa procesowego, wynikająca ze specyfiki sprawy, jej wieloosobowości oraz współdziałania z innymi podejrzanymi. W związku z tym, że podstawowa przesłanka przyznania odszkodowania nie została spełniona, sąd oddalił wniosek, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zatrzymanie nie zostało uznane za niewątpliwie niesłuszne, pomimo wcześniejszej oceny sądu niższej instancji o jego niezasadności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że mimo braku obawy niestawiennictwa, istniała uzasadniona obawa matactwa procesowego ze względu na charakter sprawy, jej wieloosobowość i współdziałanie z innymi podejrzanymi, co wykluczało uznanie zatrzymania za niewątpliwie niesłuszne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. G. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za odszkodowanie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Należy ustalić, czy zatrzymanie miało charakter niewątpliwie niesłuszny, a także czy z uwagi na takie zatrzymanie wnioskodawca poniósł szkodę lub doznał krzywdy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 554 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa.

k.p.k. art. 246

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu oceny zasadności, legalności i prawidłowości zatrzymania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej obawy matactwa procesowego ze względu na charakter sprawy, jej wieloosobowość i współdziałanie z innymi podejrzanymi.

Odrzucone argumenty

Zatrzymanie było niezasadne (argument wnioskodawczyni oparty na postanowieniu Sądu Rejonowego). Brak obawy niestawiennictwa na przesłuchanie.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób jednak twierdzić, że nie zachodziła obawa ustalania wspólnej nieprawdziwej wersji zdarzeń z innymi osobami podejrzanymi czy podejrzewanymi w sprawie. Obawa matactwa procesowego nie powstaje dopiero z chwilą dokonania przez oskarżonego jakiś czynności utrudniających postępowanie. Może wynikać ze specyfiki sprawy, jej wieloosobowości, obawy przed surową karą.

Skład orzekający

Katarzyna Stasiów

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki „niewątpliwie niesłusznego zatrzymania” w kontekście obawy matactwa procesowego, nawet przy braku obawy niestawiennictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem w postępowaniu karnym i odszkodowaniem za nie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd niższej instancji może ocenić zatrzymanie inaczej niż sąd wyższej instancji, co jest istotne dla zrozumienia niuansów prawa karnego procesowego i odpowiedzialności państwa.

Czy zatrzymanie było niesłuszne, jeśli sąd niższej instancji tak orzekł, a wyższej nie?

Dane finansowe

WPS: 762,42 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XII Ko 49/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 15 lutego 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów Protokolant: Paulina Powązka-Płóciennik przy udziale prokuratora Renaty Zielińskiej oraz przedstawiciela Skarbu Państwa – Prokuratury Regionalnej w W. po rozpoznaniu 7 grudnia 2023 roku i 15 lutego 2024 roku sprawy z wniosku M. G. (1) przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. i art. 554 § 4 k.p.k. I. wniosek oddala; II. kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 49/23 WNIOSKODAWCA M. G. (1) ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 69 złotych+243,42 złotych+450 złotych = 762,42 zł nie 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 30 000 zł -762,42 zł = 29 237,58 zł nie 3. Inne Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 1. 20 czerwca 2022 r. prokurator zatrudniony w Prokuraturze Regionalnej w W. wydał postanowienie o przestawieniu M. G. (1) zarzutów. 22 czerwca 2022 r. o godzinie 06.40 M. G. (1) została zatrzymana celem przesłuchania w charakterze podejrzanej i podjęcia decyzji co do rodzaju środków zapobiegawczych. Następnego dnia po przesłuchaniu i zastosowaniu środków zapobiegawczych podejrzana o godzinie 11.11 została zwolniona. 1 grudnia 2023 r. zarzuty postawione wnioskodawczyni zostały zmienione. dokumen-ty z akt RP (...) zeznania M. G. (1) k. 28, 47-48, 67-71 2. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawa Śródmieścia z 20 października 2022 r. w sprawie II Kp 2086/22 uznano powyższe zatrzymanie za niezasadne. k. 6 3. 21 czerwca 2023 r. pełnomocnik M. G. (1) nadał wniosek o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Zawnioskował o łączną kwotę 30 000 złotych tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania. wniosek k. 1-4 4. M. G. (1) : - wracając do domu po zwolnieniu zapłaciła za przejazd pociągiem 69 złotych, - wobec nieświadczenia pracy przez dwa dni utraciła 243,42 złotych wynagrodzenia za pracę, - w dniach 5 lutego 2023 r., 10 lutego 2023 r. i 3 marca 2023 r. korzystała z pomocy psychologa, za co uiściła 3 x 150 złotych czyli 450 złotych. k. 44-46, 58-62 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty ocena DOWODów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.,2.,3. dokumenty, które stały się ujawnione bez odczytywania Sąd nie neguje prawdziwości dokumentów. Są to dokumenty oficjalne, urzędowe, niekwestionowane przez żadną ze stron. 4. zeznania M. G. (2) Sąd uznał za całkowicie wiarygodne zeznania wnioskodawczyni. Są one spójne, logiczne, korespondują z dowodami nieosobowymi. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 5.1. Kwota główna Odsetki 5.1.1 art. 552 § 4 k.p.k. Nie Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 5.2. Kwota główna Odsetki 5.2.1 art. 552 § 4 k.p.k. nie Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Aby możliwe było zatem przyznanie osobie zatrzymanej w toku prowadzonego postępowania karnego zadośćuczynienia, należy ustalić, czy zatrzymanie miało charakter niewątpliwie niesłuszny, a także czy z uwagi na takie zatrzymanie wnioskodawca poniósł szkodę lub doznał krzywdy. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie pierwsza z tych przesłanek nie została spełniona. W związku z zatrzymaniem M. G. (1) w przedmiocie oceny zasadności, legalności i prawidłowości jej zatrzymania, w trybie wynikającym z art. 246 k.p.k. , orzekł Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia, który postanowieniem z 20 października 2022 roku uznał, że zatrzymanie było niezasadne. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tej oceny, a tym bardziej nie uznał niewątpliwej niesłuszności zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. Rzeczywiście nie zachodziła obawa, że podejrzana nie stawi się na przesłuchanie. Odnośnie tej przesłanki możliwe było podjęcie próby wezwania M. G. (1) i dopiero w razie jej nieusprawiedliwionego niestawiennictwa rozważenie zastosowania środków przymusu. Nie sposób jednak twierdzić, że nie zachodziła obawa ustalania wspólnej nieprawdziwej wersji zdarzeń z innymi osobami podejrzanymi czy podejrzewanymi w sprawie. M. G. (1) jest podejrzana o współdziałanie z innymi osobami działającymi w grupie przestępczej. Prokurator miał prawo uznać, że przedstawienie tej podejrzanej zarzutów, odebranie od niej wyjaśnień bez wcześniejszego uprzedzania jej o terminie tych czynności, zapobiegnie ustalaniu treści wyjaśnień z innymi osobami np. I. K. ściśle współdziałającą z M. G. (1) i zatrzymaną przez prokuraturę tego samego dnia. Obawa matactwa procesowego nie powstaje dopiero z chwilą dokonania przez oskarżonego jakiś czynności utrudniających postępowanie. Może wynikać ze specyfiki sprawy, jej wieloosobowości, obawy przed surową karą. W niniejszej sprawie zasadne było ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa matactwa. Inne 5.3. Zwięźle o powodach podstawy prawnej ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 6.1. Kwota główna nie Odsetki nie Zadośćuczynienie 6.2. Kwota główna nie Odsetki nie Inne Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Orzekając o kosztach postępowania, sąd miał na uwadze, iż stosownie do art. 554 § 4 k.p.k. koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI