XII KO 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek M. A. o zadośćuczynienie za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców w okresie od 28 marca 2019 r. do 19 lipca 2019 r. Wnioskodawca domagał się 116 000 zł. Skarb Państwa wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy odrzucił ten zarzut, interpretując art. 407 ust. 2 Ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 555 kpk. Sąd uznał, że roczny termin przedawnienia roszczeń z tytułu niesłusznego umieszczenia w strzeżonym ośrodku biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne, w związku z którym umieszczenie nastąpiło. W tym przypadku było to prawomocne umorzenie postępowania o zobowiązanie do powrotu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu 22 listopada 2024 r. Wniosek złożony 10 grudnia 2024 r. był zatem złożony w terminie. Sąd ustalił, że umieszczenie wnioskodawcy w ośrodku było niesłuszne, ponieważ ostatecznie ustalono, że przebywał on w Polsce legalnie. Sąd zasądził 36 000 zł zadośćuczynienia, uznając pierwotną kwotę za wygórowaną. Kwota ta miała rekompensować krzywdę wynikłą z niesłusznego umieszczenia, biorąc pod uwagę wiek wnioskodawcy, czas pobytu w ośrodku (114 dni), łagodniejsze rygory strzeżonego ośrodka w porównaniu do aresztu, możliwość korzystania z zajęć i kontaktów, brak przemocy ze strony funkcjonariuszy oraz zapewnioną opiekę psychologiczną. W pozostałym zakresie wniosek oddalono. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców oraz kryteria ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców i odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie Ustawy o cudzoziemcach i przepisów kpk.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców przedawnia się w terminie roku od uprawomocnienia się postanowienia o umieszczeniu, czy od daty prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego dotyczącego zobowiązania do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu niesłusznego umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców przedawnia się w terminie rocznym od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne, w związku z którym umieszczenie nastąpiło.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 407 ust. 2 Ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 555 kpk nakazuje stosowanie przepisów kpk dotyczących odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie. Termin przedawnienia roczny biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne, a nie od postanowienia o umieszczeniu w ośrodku.
Czy umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców, które nastąpiło w związku z postępowaniem o zobowiązanie do powrotu, które zostało ostatecznie umorzone jako bezprzedmiotowe, jest niesłuszne w rozumieniu art. 407 ust. 1 Ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców jest niesłuszne, jeśli postępowanie administracyjne, które stanowiło podstawę do jego umieszczenia, zostało ostatecznie umorzone jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania o zobowiązanie do powrotu jako bezprzedmiotowe oznacza, że odpadła podstawa do umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku, co czyni to umieszczenie niesłusznym i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Jaka jest odpowiednia wysokość zadośćuczynienia za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiednią kwotą zadośćuczynienia rekompensującą krzywdę wynikłą z niesłusznego umieszczenia w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców jest 36 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd uwzględnił wiek wnioskodawcy, czas pobytu w ośrodku, łagodniejsze rygory, możliwość korzystania z zajęć, brak przemocy, opiekę psychologiczną oraz pogorszenie stanu psychicznego, uznając kwotę 36 000 zł za adekwatną do doznanej krzywdy, a wyższą za nadmierną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratura Okręgowa w Warszawie | organ_państwowy | prokurator |
| Instytut (...) | instytucja | organizacja społeczna |
Przepisy (27)
Główne
u.o.c. art. 407 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Cudzoziemcowi przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie oraz zadośćuczynienie w przypadku niesłusznego zatrzymania lub niesłusznego umieszczenia go w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców.
u.o.c. art. 407 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Postępowania w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie prowadzi się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie.
k.p.k. art. 555
Kodeks postępowania karnego
Roszczenia przewidziane w rozdziale 58 kpk przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w przypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a w razie zatrzymania - od daty zwolnienia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia powstaje również w związku z zastosowaniem środka zabezpieczającego w warunkach określonych w § 1 i 2, a także w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosi 6 lat.
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie powinno być odpowiednie.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.
u.o.s.g. art. 11 § 1
Ustawa o Straży Granicznej
Podstawa prawna zatrzymania.
k.p.k. art. 244 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna zatrzymania.
k.k. art. 264 § 2
Kodeks karny
Czyn pomocnictwa w nielegalnym przekroczeniu granicy.
u.o.c. art. 310 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
u.o.c. art. 401 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa orzeczenia o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.
u.o.c. art. 398 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa orzeczenia o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.
u.o.c. art. 398a § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa orzeczenia o umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.
u.o.u.c. art. 89 § 2
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.
u.o.u.c. art. 87 § 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.
u.o.c. art. 406 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa postanowienia o zwolnieniu cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka.
u.o.c. art. 400 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa postanowienia o zwolnieniu cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka.
u.z.u.o.c. art. 10 § 1
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach i niektórych innych ustaw
Podstawa prawna uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
u.o.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu.
u.o.c. art. 318 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu.
u.o.c. art. 315 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu.
u.o.c. art. 319 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu.
u.o.c. art. 321
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa prawna uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
u.o.u.c. art. 55a § 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości potwierdza tożsamość cudzoziemca i uprawnia do pobytu do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.
u.o.c. art. 299
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wszczęcia postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie nie uległo przedawnieniu, gdyż termin roczny biegnie od prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego. • Umieszczenie w strzeżonym ośrodku było niesłuszne z uwagi na ostateczne umorzenie postępowania o zobowiązanie do powrotu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie przedawniło się z uwagi na upływ roku od uprawomocnienia się postanowienia o umieszczeniu w strzeżonym ośrodku. • Wysokość żądanego zadośćuczynienia jest zawyżona.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie odszkodowawcze wywiedzione we wniosku przedawniło się. • Stanowisko to Sąd Okręgowy w całości odrzuca. • Ustalenie, że wnioskodawca w marcu 2019 roku przebywał w Polsce legalnie czyniło bezprzedmiotowym postępowanie o zobowiązanie go do powrotu. • Odpowiednią sumą zadośćuczynienia rekompensującą krzywdę wynikłą z niesłusznego umieszczenia w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców będzie kwota 36.000,00 zł.
Skład orzekający
Piotr Maksymowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców oraz kryteria ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców i odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie Ustawy o cudzoziemcach i przepisów kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności państwa za pozbawienie wolności cudzoziemca, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na wymiar ludzki i kwestie prawne związane z ochroną granic i prawami osób przebywających na terytorium RP.
“Czy pobyt w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców zawsze jest legalny? Sąd Okręgowy rozstrzyga o milionowym odszkodowaniu.”
Dane finansowe
WPS: 116 000 PLN
zadośćuczynienie: 36 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.