XII Ga 808/24

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2025-01-08
SAOSGospodarczelikwidacja spółekWysokaokręgowy
likwidacjaspółka z o.o.KRSrękojmiawady budynkówochrona wierzycielipostępowanie likwidacyjnesąd rejestrowy

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację spółki w likwidacji, uznając, że prawidłowe zakończenie likwidacji wymaga uwzględnienia specyfiki działalności spółki i zabezpieczenia interesów wierzycieli, zwłaszcza w kontekście rękojmi za wady budynków.

Spółka w likwidacji wniosła o wykreślenie z KRS, twierdząc, że zakończyła wszystkie czynności likwidacyjne i zaspokoiła wierzycieli. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, wskazując na ujawnione wady budynków sprzedanych przez spółkę i brak zabezpieczenia roszczeń nabywców z tytułu rękojmi. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że procedura likwidacyjna musi uwzględniać specyfikę działalności (budowlanej) i chronić interesy wierzycieli, nawet jeśli ich roszczenia nie są jeszcze wymagalne.

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację wnioskodawcy, spółki z o.o. w likwidacji, od postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego wniosek o wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że likwidator nie zrealizował wszystkich niezbędnych czynności, wskazując na pisma wierzycieli dotyczące wad budynków sprzedanych przez spółkę i brak zabezpieczenia ich roszczeń z tytułu rękojmi. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację. Sąd podkreślił, że prawidłowość postępowania likwidacyjnego musi być oceniana z uwzględnieniem przedmiotu działalności spółki, zwłaszcza w przypadku działalności budowlanej, gdzie konsekwencje gospodarcze są rozłożone w czasie. Ochrona interesów wierzycieli, w tym tych z roszczeniami z tytułu rękojmi, ma prymat nad zasadą zupełności rejestru. Sąd odrzucił argumentację apelacji, że zgłoszenie wad nie stanowi przeszkody do wykreślenia, wskazując, że spółka powinna była zabezpieczyć te roszczenia, np. poprzez złożenie środków do depozytu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może zostać wykreślona, jeśli nie zostaną należycie zabezpieczone uzasadnione interesy wierzycieli, zwłaszcza w kontekście specyfiki działalności (np. budowlanej) i potencjalnych roszczeń z tytułu rękojmi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawidłowość postępowania likwidacyjnego musi uwzględniać przedmiot działalności spółki i chronić interesy wierzycieli. W przypadku spółki budowlanej, gdzie wady mogą ujawnić się po pewnym czasie, konieczne jest zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi, nawet jeśli nie są jeszcze wymagalne, aby zapobiec sytuacji, w której wierzyciele zostaną pozbawieni ochrony po wykreśleniu spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( w likwidacji )spółkawnioskodawca
wierzycieleinnewierzyciel
A. K.osoba_fizycznawierzyciel
M. K.osoba_fizycznawierzyciel
Wspólnotyinnewierzyciel

Przepisy (7)

Główne

k.s.h. art. 288 § 1

Kodeks spółek handlowych

Po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego i zakończeniu likwidacji, likwidator powinien ogłosić sprawozdanie, złożyć je sądowi rejestrowemu i zgłosić wniosek o wykreślenie spółki.

k.s.h. art. 282 § 1

Kodeks spółek handlowych

Likwidatorzy powinni zakończyć bieżące interesy spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki.

u. KRS art. 23

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Sąd rejestrowy bada prawidłowość przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego.

Pomocnicze

k.s.h. art. 285

Kodeks spółek handlowych

Likwidatorzy powinni zabezpieczyć wierzycieli, których wierzytelności nie są jeszcze wymagalne lub których zabezpieczenie nie jest wystarczające, np. poprzez złożenie odpowiednich sum do depozytu sądowego.

k.c. art. 556

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowań nieuregulowanych w ustawach szczególnych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie likwidacyjne musi uwzględniać specyfikę działalności spółki (budowlanej) i chronić interesy wierzycieli, zwłaszcza z tytułu rękojmi. Likwidator ma obowiązek zabezpieczyć wierzycieli, których roszczenia nie są wymagalne. Sąd rejestrowy ma obowiązek badania prawidłowości postępowania likwidacyjnego.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie wad budynków przez nabywców nie stanowi przeszkody do wykreślenia spółki z rejestru. Likwidacja spółki nie musi trwać do wygaśnięcia odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Spółka nieposiadająca majątku może zostać wykreślona, nawet jeśli istnieją niezaspokojone zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

Prymat zawsze należy dać zasadzie ochrony interesów wierzycieli. Zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego jest nikłe w porównaniu do skutków przedwczesnego wykreślenia spółki dla niezaspokojonych wierzycieli. Prawidłowość wykonania czynności likwidacyjnych musi być oceniana również z uwzględnieniem przedmiotu działalności spółki.

Skład orzekający

Janusz Beim

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków likwidatora spółki budowlanej w zakresie zabezpieczenia wierzycieli, zwłaszcza z tytułu rękojmi, oraz zakres kognicji sądu rejestrowego w ocenie prawidłowości likwidacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółek budowlanych i ujawniania się wad po zakończeniu działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne przeprowadzenie likwidacji spółki, szczególnie w branży budowlanej, gdzie problemy z jakością mogą ujawnić się z opóźnieniem, a sąd staje w obronie praw nabywców nieruchomości.

Spółka w likwidacji chciała zniknąć z rejestru, ale sąd przypomniał o wadach budynków i prawach nabywców.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XII Ga 808/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Krakowie XII Wydział Gospodarczy - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Beim Protokolant: osobiście po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( w likwidacji ) w K. o wykreślenie z KRS na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 19 września 2024 sygn. akt KR XI Ns-Rej. KRS (...) postanawia: apelację oddalić SSO Janusz Beim Sygn. XII Ga 808/24 UZASADNIENIE POSTANOWIENIA Z DNIA 8 STYCZNIA 2025 r. W postępowaniu z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (w likwidacji), postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie oddalił wniosek o wykreślenie wskazanej spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał na treść wniosku i treść oświadczenia likwidatora z dnia 15 marca 2024 r. z których wynikało , że wobec likwidowanej spółki nie toczą się żadne postepowania sądowe, administracyjne lub egzekucyjne, wszyscy wierzyciele spółki zostali zaspokojeni i nie są znane likwidatorowi inne , niezaspokojone wierzytelności. W swoich rozważaniach prawnych sąd powołał się na treść art. 288 § 1 ksh , zgodnie z którą, po zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników sprawozdania finansowego na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu i zabezpieczeniu wierzycieli (sprawozdanie likwidacyjne ) i po zakończeniu likwidacji , likwidatorzy powinni ogłosić w siedzibie spółki to sprawozdanie i złożyć je sądowi rejestrowemu z jednoczesnym zgłoszeniem wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. W ocenie sądu likwidator nie zrealizował wszystkich czynności likwidacyjnych, które są niezbędne aby wykreślić spółkę z rejestru sądowego. Wskazał przy tym sąd na treść szeregu pism kierowanych do sądu rejestrowego przez wierzycieli likwidowanej spółki , a związanych z ujawnianiem się wad budynków sprzedanych przez likwidowaną spółkę. Wskazał przy tym sąd pierwszej instancji na treść pisma (...) przy ul. (...) w K. oraz innych (...) a także pism A. K. i M. K. , którzy nabyli lokal od likwidowanej spółki. Budynki, których dotyczą pisma (...) i w/w wskazanych osób fizycznych wznosiła likwidowana spółka - wnioskodawca. Z treści powyższych pism wynika , że Wspólnoty zgłaszają szereg wad w budynkach, a nadto ujawniają się kolejne wady. Z treści wskazanych pism wynika, że wady nie zostały usunięte. Podkreślił sąd , że sprzedane przez likwidowaną spółkę domy ( jako przedmiot transakcji ) nadal podlegają ochronie z tytułu rękojmi. W ocenie sądu pierwszej instancji nabywcy nieruchomości ( z uwagi na utratę bytu prawnego likwidowanej spółki bez pozostawienia następców ) nie mogą zostać pozbawieni ochrony. Podkreślił sąd ,że z treści pism wynika min. że wady zgłaszane były jeszcze w latach 2022 – 2023, a więc przed podjęciem uchwały o podziale majątku między wspólników. W końcowej części uzasadnienia sąd pierwszej instancji stwierdził , że w istocie ujawnił się spór związany z roszczeniami nabywców nieruchomości o usuniecie wad budynków . Zatem likwidująca się spółka powinna była skorzystać np. z instytucji złożenia odpowiednich sum do depozytu sądowego na podstawie upoważnienie zawartego w art. 285 ksh . Z uwagi na zaistnienie powyższych okoliczności i brak zabezpieczenia wierzycieli, wniosek o wykreślenie spółki został oddalony. Wnioskodawca w apelacji od powyższego postanowienia zarzucił; - naruszenie art. 282 § 1 w zw. z art. 288 § 1 ksh w zw. z art. 23 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r o Krajowym Rejestrze Sądowym ( dalej; ustawa o KRS) poprzez błędne stwierdzenie ,że złożenie wniosku było przedwczesne, a to z uwagi na trwającą odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady budynków (lokali ) oraz ,że likwidacja spółki nie została rzetelnie przeprowadzona bowiem nie zakończono bieżących interesów i nie wypełniono zobowiązań , podczas gdy likwidator podejmował w tym kierunku działania , złożył w dniu 14 marca 2024 r. sprawozdanie likwidacyjne, wobec spółki nie toczą się postępowania sądowe, zatem wyczerpano dyspozycje art. 282 § 1 ksh , nadto likwidowana spółka nie posiada żadnego majątku, nie ma zatem możliwości zaspokojenia hipotetycznych wierzycieli - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że likwidacja spółki będzie prowadzić do pozbawienia ewentualnych wierzycieli uprawnień wynikających z rękojmi , podczas gdy nie powstały skonkretyzowane roszczenia uprawnionych z tytułu rękojmi, a zgłoszenie wad wybudowanych przez spółkę nieruchomości nie stanowi przeszkody do uwzględnienia wniosku , w szczególności w sytuacji, gdy likwidowana spółka nie posiada żadnego majątku; wadliwe przyjęcie , że zabezpieczenie wierzycieli stanowi warunek wykreślenia, podczas gdy sama okoliczność ,że zgłoszono usterki nie świadczy o rzeczywistym istnieniu jakichkolwiek zobowiązań , a nadto możliwe jest wykreślenie z rejestru w sytuacji , gdy likwidowana spółka nie ma majątku pozwalającego na wypełnienie wszystkich zobowiązań i pozostaną one niezaspokojone; wadliwe przyjęcie ,że likwidator nie zrealizował wszystkich czynności likwidacyjnych, bowiem nie zabezpieczył ewentualnych roszczeń wierzycieli, podczas gdy likwidator dokonał wszystkich czynności określonych w art. 282 § 1ksh niezbędnych do uznania , że spółka zakończyła swoją działalność i powinna zostać wykreślona z rejestru sądowego Podnosząc powyższe zarzuty strona apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania i wykreślenie spółki z rejestru. W uzasadnieniu swojej apelacji wnioskodawca w szczególności stwierdził ,że warunki określone w art. 282 § 1 ksh zostały spełnione. Podkreśliła likwidowana spółka ,że wierzyciele nigdy nie dochodzili swoich roszczeń w drodze sądowej, a samo zgłoszenie usterek nie świadczy o rzeczywistym istnieniu zobowiązań. Wnioskodawca zarzucił ,że nie można zgodzić się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji , z którego wynika min. że likwidacja spółki kapitałowej powinna trwać np. do wygaśnięcia odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Nadto wnioskodawca zarzucił ,że nawet przy przyjęciu ,że zgłaszane roszczenia byłyby zasadne , to likwidowana spółka i tak nie miałby możliwości zaspokojenia z uwagi na brak majątku. Wnioskodawca ponownie odwołał się do treści regulacji zawartych w art. 282 oraz art. 286 ksh i wskazał przy tym na szereg orzeczeń Sądu Najwyższego. W uzasadnieniach wskazanych orzeczeń zamieszczone są min. tezy ,że likwidacja spółki zostaje zakończona z chwilą podziału majątku, a zaspokojenie wierzycieli nie jest warunkiem zakończenia likwidacji. We wskazanych orzeczeniach Sąd Najwyższy podkreślił ,że w rejestrze nie powinny istnieć wpisy dotyczące tzw. martwych podmiotów. W ocenie wnioskodawcy takie stanowisko jest trafne i wniosek podlegał uwzględnieniu. Wnioskodawca odwołał się także do stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r sygn. V CSK 204/10 , w którym zawarto min stwierdzenie , że „ fakt istnienia uprawnień z rękojmi nie jest tożsamy z powstaniem długu, bowiem dla jego powstania koniczne jest wystąpienie zdarzenia powodującego ten dług” ( w uzasadnieniu apelacji wadliwie użyto sformułowania” porównującego ten dług „ ). Zatem apelacja, w ocenie wnioskodawcy jest zasadna. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja jest nieuzasadniona. W żadnym wypadku sąd pierwszej instancji nie dokonał wadliwych ustaleń, a w ślad za tym nie popełnił błędów, które zarzuca wnioskodawca w swojej apelacji. Nie naruszył wskazanych w apelacji norm prawa materialnego. Postanowienie sądu pierwszej instancji , jakkolwiek lakonicznie uzasadnione , jest w pełni prawidłowe. Niewątpliwie zakres kognicji sądu rejestrowego jest ograniczony ( por. art. 23 ustawy o KRS ), to nie budzi wątpliwości , że wskazana regulacja daje temu sądowi pełne podstawy do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego. Jeżeli sąd rejestrowy poweźmie jakikolwiek informacje ( np. od innych podmiotów lub z urzędu) , że procedura likwidacyjna nie była prawidłowo przeprowadzona, ma obowiązek sprawdzenia tej okoliczności ( por. np. stanowisko prezentowane w ; J. Namitkiewicz; Kodeks spółek handlowych . Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z komentarzem i skorowidzem rzeczowym. Wyd. Grand Gamma . 1994 r. s. 325; M. Allerhand, Kodeks handlowy. Księga pierwsza. Komentarz. Wyd. Elinex s.c. Warszawa 1991 r. s. 330 i nast. por. też; S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja; Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art. 151 -300, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002 r. s. 741 i nast. por. też stanowisko prezentowane w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. III CZP 122/09 i cytowane tam orzecznictwo, uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008 r. sygn. II CSK 186/08). Powyższe poglądy, odnoszące się do zakresu kognicji sądu rejestrowego, zachowują swoją pełną aktualność. Należy mieć na uwadze, że prawidłowość wykonania czynności likwidacyjnych musi być oceniana również z uwzględnieniem przedmiotu działalności spółki ( na co słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 lipca 2024 r. ) , a w ślad za tym, musi uwzględniać ciążące na spółce określone zobowiązania wobec otoczenia gospodarczego. Powyższe determinuje sposób wykonania wszystkich czynności likwidacyjnych w rozumieniu art. 282 ksh i ocenę prawidłowości tych czynności przez sąd rejestrowy. Nie trzeba przedstawiać szczegółowej argumentacji aby stwierdzić, że inaczej przedstawia się sytuacja spółki, która zakończyła np. bieżące interesy związane z prowadzoną działalnością handlową, a inaczej w przypadku zakończenia działalności o charakterze inwestycyjnym, produkcyjnym, budowlanym, górniczym itp. rodzącym daleko idące konsekwencje gospodarcze, które to konsekwencje są rozłożone w czasie. Jedynie dla porządku należy przywołać niekwestionowane poglądy prezentowane w doktrynie , że samo postępowanie likwidacyjne może trwać długo, czasem kilka lat, a jest to związane min. z faktem należytego zakończenia bieżących interesów likwidowanej spółki ( por. np. J. Namitkiewicz , j. w. ). Ochrona słusznych interesów wierzycieli musi uwzględniać taki stan rzeczy. Niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ustawodawca mówiąc w art. 282 ksh o zakończeniu bieżących interesów spółki , a w art. 285 ksh , mówiąc o zabezpieczeniu wierzycieli ( w tym tych, których wierzytelności nie są jeszcze wymagalne), kieruje się przede wszystkim uzasadnionym interesem wierzycieli spółki. Podobny charakter ma oczywiście regulacja zawarta w art. 286 i 287 ksh . Zatem ocena prawidłowości procesu likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może sprowadzać się do badania jedynie aspektu formalnego tj. prawidłowości zgłoszenia wniosku o wykreślenie i przedłożenia zatwierdzonego przez zgromadzenie wspólników sprawozdania likwidacyjnego, ale musi też uwzględniać konsekwencje wykreślenia spółki w kontekście zabezpieczenia słusznych interesów wierzycieli takiej spółki. Z samego faktu, że dochodzenie potencjalnych wierzytelności jest rozłożone w czasie wynika, że spółka decydując się na ustrojową likwidację musi podjąć adekwatne kroki, aby w myśl zasady wynikającej z art. 285 ksh interesy wierzycieli, których wierzytelności nie są jeszcze wymagalne , a którzy są przecież likwidowanej spółce znani, odpowiednio zabezpieczyć. Jeżeli natura działalności gospodarczej powoduje konieczność rozłożenia w czasie procesu zakończenia bieżących interesów spółki , to sposób wykonania czynności likwidacyjnych musi być do tej specyfiki adekwatny i ( jeżeli zachodzi taka konieczność ) odpowiednio dłuższy. W niniejszym postępowaniu wnioskodawca stoi na stanowisku, że można wykreślić spółkę (inwestora budowlanego) bez zrealizowania jakichkolwiek działań zabezpieczających, bez uwzględnienia specyfiki przedmiotu działalności i konsekwencji wykreślenia z rejestru. Wnioskodawca prezentuje takie stanowisko w sytuacji , w której sam przyznaje , że wobec likwidowanej spółki zgłaszają swoje roszczenia nabywcy nieruchomości ( budynków , lokali ) z tytułu wad ujawnionych w lokalach zakupionych od tej spółki. Wnioskodawca uzasadniając swój wniosek o wykreślenie z rejestru ( uzasadniając zarzuty zawarte w apelacji ) powołuje się na konkretne stanowiska prezentowane w judykaturze ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r. sygn. II CSK 240/07 , z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. I CKN 752/99, z dnia 5 grudnia 2003 r. sygn. IV CK 256/02, z dnia 18 października 2006 r. sygn. II CSK 136/06). Abstrahując od faktu, że wskazane orzeczenia nie są dla sądu orzekającego w tym postępowaniu wiążące, to uszło uwadze wnioskodawcy, że każdocześnie Sąd Najwyższy odnosił się do konkretnego stanu faktycznego. Jedynie tytułem przykładu należy wskazać ,że przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie pod sygn. II CSK 240/07 była sytuacja spółki , wobec której została ogłoszona upadłość ( wierzyciele mieli więc możliwość zgłaszania wierzytelności itp. ), a następnie postępowanie upadłościowe zostało umorzone z uwagi na brak majątku. Wskazane przez wnioskodawcę orzeczenia Sądu Najwyższego praktycznie zawsze nawiązują do stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu postanowienia wydanego w dniu 18 grudnia 1996 r. w sprawie pod sygn. I CKN 20/96. Abstrahując od faktu, że uzasadnienie stanowiska zawartego w tym postanowieniu jest bardzo zwięzłe, ( a odwołanie się do ówczesnych regulacji zawartych w prawie spółdzielczym , dotyczących wykreślenia z rejestru bez przeprowadzenia postępowania upadłościowego lub do zasad zaspakajania wierzycieli w postepowaniu upadłościowym nie wydaje się wystarczające), to również w tym przypadku likwidator , wobec istnienia niezaspokojonych zobowiązań wniósł o ogłoszenie upadłości likwidowanej spółki. Wniosek ten został oczywiście oddalony , a to z uwagi na brak majątku na pokrycie kosztów postepowania upadłościowego. Warto też zaznaczyć , że w uzasadnieniach wskazanych orzeczeń Sądu Najwyższego brakuje pogłębionego odniesienia do przedmiotu działalności spółki postawionej w stan likwidacji , nie ma pogłębionej analizy skutków wykreślenia spółki z rejestru na praktyczną możliwość realizacji uprawnień niezaspokojonych wierzycieli ( jedynie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. I CKN 752/99 zaznaczono , że może wchodzić w grę zasada wynikająca z art. 298 kh , obecnie art. 299 ksh ) . Jednak powyższa konstatacja Sądu Najwyższego nie wydaje się być wystarczająca dla rozwiązania wszystkich zagrożeń wynikających ze skutków przedwczesnego wykreślenia spółki z rejestru. Takim zabezpieczeniem nie jest też regulacja zawarta w art. 293 ksh i art. 299/1 ksh . Nadto wskazane stanowiska Sądu Najwyższego i ich uzasadnienia nie dają przekonującego argumentu , że jedna z czynności likwidacyjnych ( tj. spieniężenie majątku likwidowanej spółki ) ma charakter priorytetowy, a pozostałe czynności – tj. zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności , wypełnienie zobowiązań ( w tym zaspokojenie lub zabezpieczenie wierzycieli – por. art. 285 ksh ) są w istocie czynnościami wtórnymi , niejako uzależnionymi od efektów procesu spieniężania samego majątku. Niewątpliwie z treści uzasadnień wskazanych orzeczeń wynika, że Sąd Najwyższy miał na uwadze , iż zgodnie z zasadą zupełności i prawdziwości rejestru sądowego , nie powinny w nim być uwidocznione spółki , które nie prowadzą żadnej działalności, nie mają majątku i są tzw. martwymi podmiotami gospodarczymi ( vide; uzasadnienia wskazanych wyżej postanowień Sądu Najwyższego ). Wydaje się , że w istocie jedynie ten argument miał decydujące znaczenie dla powyższego stanowiska. Nie można jednak zapominać , że np. kodeks spółek handlowych nie zwiera przepisu nakazującego podjęcie praktycznej działalności gospodarczej po uzyskaniu wpisu spółki do rejestru sądowego. Trudno też bronić stanowiska , że spółka, jakkolwiek nie mająca majątku ale będąca dłużnikiem, na której ciążą określone zobowiązania umowne lub inne (np. podatkowe), jest spółką „martwą „. Należy też podkreślić , że wskazywane w uzasadnieniu apelacji orzeczenia Sądu Najwyższego zapadły przed wprowadzeniem do ustawy o KRS regulacji przewidującej tzw. rozwiązanie spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego ( por. art. 25a i nast. ustawy o KRS ). Zbędnym jest dokonywanie na użytek niniejszego uzasadnienia szerszej analizy tej specyficznej procedury likwidacyjnej. Dość powiedzieć , że ustawodawca wyraźnie wskazuje na konieczność odpowiedniego zabezpieczenia uzasadnionych interesów wierzycieli ( por. np. art. 25d ust 3, art. 25 e ). Uwzględniając jednak kolizję tej zasady ( tj. zasady zupełności i prawdziwości rejestru ) z zasadą ochrony słusznych interesów wierzycieli ( ocenianych w każdym konkretnym wypadku ), w ocenie Sądu Okręgowego w tym składzie , prymat zawsze należy dać zasadzie ochrony interesów wierzycieli. Z samego faktu , że w rejestrze sądowym nadal widnieje spółka , która faktycznie nie prowadzi działalności , zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego jest nikłe. Natomiast z uwagi na konstytutywny charakter wykreślenia spółki po nierzetelnym przeprowadzeniu obligatoryjnej procedury likwidacji , skutki przedwczesnego wykreślenia, konsekwencje dla niezaspokojonych i niezabezpieczonych wierzycieli są diametralnie większe . Nie bez przyczyny przedstawiciele doktryny i judykatura zwracają uwagę na daleko idące następstwa związane z wykreśleniem spółki ( por. A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja , A. Sołtysiński, w; Komentarz j. w. por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. II PK 405/04). Problem nabiera szczególnego znaczenia we współczesnym obrocie gospodarczym , w którym wykorzystuje się nowoczesne formy prawne ( np. struktury typu holdingowego, konstrukcje tzw. spółek celowych , konstrukcje spółki „ córki „ itp.) na użytek podmiotowego wyodrębnienia określonego fragmentu aktywności gospodarczej inwestora ( działalność deweloperska może być tutaj emblematycznym przykładem ). Dlatego też w zakresie kognicji sądu rejestrowego oceniającego prawidłowość wykonania obligatoryjnej, ustrojowej procedury likwidacyjnej ( art. 270 – 290 ksh ) mieści się ocena rzetelności wykonania wszystkich czynności likwidacyjnych w rozumieniu art. 282 ksh z uwzględnieniem art. 285 ksh ). Sąd rejestrowy jest zobligowany do tej kontroli i do czuwania , aby do wykreślenia nie doszło przedwcześnie. Należy jeszcze dodać , że argument podniesiony w apelacji, a odwołujący się do treści uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. V CSK 204/10 ) jest oczywiście chybiony. Analiza uzasadnienia powyższego wyroku stanowi wręcz potwierdzenie prezentowanej wyżej tezy, zgodnie z którą ustrojowe postępowanie likwidacyjne ( min. czas jego trwania) musi uwzględniać przedmiot działalności likwidowanej spółki i obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia uzasadnionych interesów wierzycieli. Wyrwane z kontekstu całego uzasadnienia zdanie , prezentowane w końcowej części uzasadnienia apelacji niczego nie zmienia, w niczym nie potwierdza zasadności stanowiska strony apelującej. Pominął apelujący cały kontekst szerokich rozważań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku , a dotyczących wpływu ogłoszenia upadłości na los zobowiązań upadłego. Nadto w tym samym uzasadnieniu zamieszczone jest stwierdzenie , zgodnie z którym” dla pewnych stosunków zobowiązaniowych jest typowa sama gotowość dłużnika do świadczenia , zaś jego spełnienie zależy od wystąpienia zdarzenia , z którym zobowiązanie łączy obowiązek dłużnika – tak jest w wypadku umowy ubezpieczenia , gwarancji, czy poręczenia oraz w wypadku roszczeń z tytułu rękojmi „. Jest poza sporem ,że na skutek otwarcia likwidacji ustrojowej zobowiązanie pieniężne nie przekształca się w pieniężne ( vide; Komentarze jw.). W niniejszym stanie faktycznym wspólnoty mieszkaniowe jak i inne osoby ujawniły przed sądem rejestrowym okoliczności ( wystąpienie w okresie rękojmi wad zakupionych od likwidowanej spółki lokali ), które świadczą o tym ,że czynności likwidacyjne nie zostały przeprowadzone należycie. Zarzut wnioskodawcy przejawiający się w stwierdzeniu ,że czas likwidacji nie może być determinowany np. czasem wynikającym z odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest oczywiście chybiony z przyczyn już częściowo omówionych wcześniej. Nadto ustawodawca wskazuje na konieczność zabezpieczenia interesów wierzycieli ( art. 285 ksh ), a rzeczą likwidowanej spółki jest ewentualne wykorzystanie przewidzianych prawem form zabezpieczenia, adekwatnych do rodzaju wierzytelności, a to min. w celu przyspieszenia procedury ustrojowej likwidacji spółki. Reasumując, sąd pierwszej instancji nie poczynił wadliwych ustaleń faktycznych, nie naruszył norm prawa materialnego tj. art. 282 i 288 ksh w zw. z art. 23 ustawy o KRS. Dlatego też apelacja wnioskodawcy podlegała oddaleniu w całości ( art. 385 w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 7 ustawy o KRS). SSO Janusz Beim

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI