XII Ga 779/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) sp. z o.o. w C. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) sp. z o.o. w K. kwoty 2418,88 zł z odsetkami, wskazując na nieuregulowaną część faktury za wyprodukowane i sprzedane wyroby stalowe. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut wygaśnięcia wierzytelności powoda na skutek potrącenia z jego wierzytelnością z tytułu aktualizacji ceny blachy. Pozwany argumentował, że ceny wyrobów powinny być aktualizowane kwartalnie zgodnie z porozumieniem z 28 stycznia 2009 r., a powódka nie uwzględniła spadku cen stali, co doprowadziło do nadpłaty po stronie pozwanego. W związku z tym pozwany złożył oświadczenia o potrąceniu. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając zarzut potrącenia za niedopuszczalny w postępowaniu uproszczonym z uwagi na przekroczenie wartości przedmiotu sporu oraz brak wykazania wymagalności wierzytelności pozwanego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok. Uznał, że zarzut nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem jest dopuszczalny w postępowaniu uproszczonym i nie jest objęty zakazem z art. 505^4 § 2 kpc. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisy dotyczące potrącenia (art. 498 kc i 455 kc) mają charakter dyspozytywny i mogą być modyfikowane przez strony, co miało miejsce w niniejszej sprawie poprzez postanowienia ogólnych warunków korporacji. Stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wykazał istnienie wierzytelności pozwanego z tytułu aktualizacji cen blachy, która doprowadziła do umorzenia dochodzonego przez powoda roszczenia. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność zarzutu nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem w postępowaniu uproszczonym oraz możliwość umownego modyfikowania przepisów o potrąceniu.
Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i możliwości umownych modyfikacji przepisów prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed wytoczeniem powództwa jest dopuszczalny w postępowaniu uproszczonym, mimo zakazu zgłoszenia zarzutu potrącenia w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed wytoczeniem powództwa jest dopuszczalny w postępowaniu uproszczonym i nie jest objęty zakazem z art. 505^4 § 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 505^4 § 2 kpc zakazuje zgłoszenia procesowego zarzutu potrącenia, ale nie wyklucza podniesienia zarzutu nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem. Podkreślono, że przepisy dotyczące potrącenia są dyspozytywne i mogą być modyfikowane przez strony, a ścisła wykładnia przepisów procesowych ogranicza ich stosowanie.
Czy strony mogą umownie zmodyfikować przepisy dotyczące potrącenia, w tym dopuścić potrącenie wierzytelności niewymagalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strony mogą umownie modyfikować przepisy art. 498 kc i 455 kc w granicach art. 353^1 kc, co potwierdza możliwość potrącenia wierzytelności niewymagalnych, jeśli takie postanowienie umowne istnieje.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące potrącenia mają charakter dyspozytywny i mogą być zmieniane przez strony umowy. W niniejszej sprawie postanowienia ogólnych warunków korporacji przyznały pozwanemu prawo do dokonywania kompensat, w tym wierzytelności niewymagalnych, co było zgodne z zasadami swobody umów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) " spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. | spółka | powód |
| (...) spółce akcyjnej w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 505^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakazuje zgłoszenia procesowego zarzutu potrącenia, jeżeli roszczenie nadaje się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Sąd Okręgowy zinterpretował ten przepis jako niedopuszczający zarzutu potrącenia dokonanego w toku procesu, ale nie wykluczający zarzutu nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję potrącenia wierzytelności.
Pomocnicze
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Dotyczy momentu, od którego oświadczenie woli o potrąceniu wywołuje skutek prawny.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Dotyczy wstecznego działania potrącenia od chwili, w której stało się możliwe.
k.p.c. art. 493 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony.
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Określa granice swobody umów.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem jest dopuszczalny w postępowaniu uproszczonym. • Strony mogły umownie zmodyfikować przepisy dotyczące potrącenia, w tym dopuścić potrącenie wierzytelności niewymagalnych. • Potrącenie dokonane przez pozwanego doprowadziło do umorzenia wierzytelności dochodzonej przez powoda.
Odrzucone argumenty
Zarzut potrącenia jest niedopuszczalny w postępowaniu uproszczonym, gdy wierzytelność przekracza wartość przedmiotu sporu. • Pozwany nie wykazał wymagalności swojej wierzytelności do potrącenia.
Godne uwagi sformułowania
zarzut nieistnienia roszczenia na skutek potrącenia dokonanego przed wytoczeniem powództwa • przepisy art. 498 kc i art. 455 kc mają charakter dyspozytywny i strony mogą je modyfikować • ścisła wykładnia przepisów procesowych ogranicza ich stosowanie
Skład orzekający
Bożena Cincio-Podbiera
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zarzutu nieistnienia wierzytelności na skutek potrącenia dokonanego przed procesem w postępowaniu uproszczonym oraz możliwość umownego modyfikowania przepisów o potrąceniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i możliwości umownych modyfikacji przepisów prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii procesowej w postępowaniu uproszczonym, która ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców dokonujących potrąceń przed procesem. Wykładnia sądu drugiej instancji jest korzystna dla obrotu gospodarczego.
“Potrącenie przed procesem w postępowaniu uproszczonym - czy sąd może zignorować skutki potrącenia?”
Dane finansowe
WPS: 2418,88 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.