XII GA 641/15

Sprawa dotyczyła roszczenia Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) sp. z o.o. o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie ze stoiska handlowego, wynikającego z rzekomo skutecznego wypowiedzenia umowy najmu. Powódka twierdziła, że umowa najmu zawarta na czas określony do 2032 roku została wypowiedziana zgodnie z § 8 ust. 5 umowy, który przewidywał możliwość wypowiedzenia z dwumiesięcznym okresem. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zapis § 8 ust. 5 umowy, zezwalający na wypowiedzenie umowy zawartej na czas oznaczony bez wskazania przyczyn, jest nieważny jako sprzeczny z art. 673 § 3 k.c. i naturą stosunku najmu. Ponadto, powodowa spółka nie była właścicielem placu targowego, a jedynie jego dzierżawcą, co wykluczało zastosowanie przepisów o bezumownym korzystaniu z rzeczy (art. 224 i 225 k.c.). Sąd Rejonowy uznał również, że powodowa spółka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.) ani kontraktowej (art. 471 k.c.). W apelacji powodowa spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 233 k.p.c. (błędna ocena dowodów), art. 328 § 2 k.p.c. (brak podstawy prawnej), art. 6 k.c. (nieudowodnienie żądania), art. 673 k.c. (nieskuteczne wypowiedzenie), art. 353[1] k.c. (naruszenie swobody umów), art. 693 § 1 k.c. (nieuprawnienie dzierżawcy do naliczania opłat) oraz art. 65 § 2 k.c. (niezbadanie woli stron). Apelująca argumentowała, że strony mogły swobodnie modyfikować zapisy umowy, a zapis o możliwości wypowiedzenia stanowił wypadek uzasadniający rozwiązanie umowy w rozumieniu art. 673 § 3 k.c. Podkreślała również, że jako dzierżawca placu targowego jest uprawniona do poboru opłat. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako nieuzasadnioną. Potwierdził stanowisko Sądu Rejonowego, że klauzula umowna zezwalająca na wypowiedzenie umowy najmu zawartej na czas oznaczony bez wskazania przyczyny jest nieważna jako sprzeczna z art. 673 § 3 k.c. i naturą stosunku najmu. Sąd Okręgowy przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym samo zastrzeżenie możliwości wypowiedzenia umowy, bez wskazania jej przyczyny, nie kwalifikuje się jako wypadek wskazany w umowie w rozumieniu art. 673 § 3 k.c. Tego typu postanowienie jest nieważne na podstawie art. 58 k.c. w związku z art. 353[1] k.c. Sąd Okręgowy odniósł się również do argumentacji apelacji, wskazując, że nawet nowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszczające większą swobodę stron w tym zakresie, wymaga, aby umowa zawierała przynajmniej minimalne wymogi, takie jak wskazanie „ważnych przyczyn” lub konkretnych dat, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Pozostałe zarzuty apelacji uznano za bezpodstawne lub nie mające wpływu na rozstrzygnięcie.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający