XII Ga 64/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. M. pozwał Gminę Miejską K. o zapłatę 33 863,46 zł tytułem podwyższenia wynagrodzenia wynikającego z umowy o budowę zbiorczego punktu gromadzenia odpadów, w związku ze wzrostem podatku VAT z 22% do 23% od 1 stycznia 2011 roku. Powód argumentował, że zmiana stawki VAT stanowiła okoliczność nieprzewidywalną i że jego wynagrodzenie miało charakter kosztorysowy, co uzasadniało jego zmianę na podstawie art. 629 KC i art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając umowę za umowę o roboty budowlane i stosując art. 629 KC. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że umowa miała charakter mieszany, obejmujący roboty budowlane i dostawy wyposażenia, a wynagrodzenie miało charakter ryczałtowy, a nie czysto kosztorysowy. W związku z tym, zastosowanie art. 629 KC było wykluczone. Aby uzyskać zmianę wynagrodzenia w przypadku umowy o roboty budowlane, powód musiałby wykazać rażącą stratę zgodnie z art. 632 par. 2 KC (stosowanym przez analogię) lub art. 357[1] KC. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie sprostał wymogom dowodowym w zakresie wykazania rażącej straty, a wnioski dowodowe zostały wycofane. Ponadto, sąd uznał, że zmiana stawki VAT, choć nieprzewidziana, dotyczyłaby wszystkich oferentów w podobny sposób, co czyniło ją nieistotną w kontekście Prawa zamówień publicznych. Sąd podkreślił, że dla oceny stosunku prawnego znaczenie mają przepisy Kodeksu cywilnego, a umowa stron miała charakter mieszany, co wykluczało automatyczne zastosowanie art. 629 KC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru umów mieszanych w kontekście zamówień publicznych, zastosowanie art. 629 KC i art. 632 par. 2 KC, wymogi dowodowe w zakresie rażącej straty.
Dotyczy specyficznej sytuacji wzrostu VAT i charakteru umowy. Interpretacja przepisów Pzp i KC może ewoluować.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wzrost stawki podatku VAT stanowi podstawę do żądania zmiany wynagrodzenia w umowie o roboty budowlane o charakterze kosztorysowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa ma charakter mieszany z elementem ryczałtowym i nie wykazano rażącej straty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że umowa miała charakter mieszany z elementem ryczałtowym, co wyklucza zastosowanie art. 629 KC bez spełnienia przesłanek z art. 632 par. 2 KC. Powód nie wykazał rażącej straty.
Czy umowa o budowę zbiorczego punktu gromadzenia odpadów, obejmująca roboty budowlane i dostawy wyposażenia, ma charakter kosztorysowy czy ryczałtowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa ma charakter mieszany z elementem ryczałtowym, zwłaszcza w części dotyczącej dostaw.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie zostało określone jako kwota brutto nieprzekraczająca określonego pułapu, co wskazuje na element ryczałtowy. Kosztorys stanowił podstawę oferty, ale wiążące było wynagrodzenie ryczałtowe.
Czy zmiana stawki VAT, która dotyczy wszystkich uczestników rynku, może być uznana za nieprzewidywalną okoliczność uzasadniającą zmianę umowy w postępowaniu o zamówienie publiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana ta dotyczy wszystkich oferentów w podobny sposób i nie wpływa na krąg potencjalnych wykonawców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana stawki VAT byłaby taka sama dla wszystkich oferentów, co czyni ją nieistotną w kontekście Prawa zamówień publicznych.
Jakie są przesłanki zastosowania art. 632 par. 2 KC (lub art. 357[1] KC przez analogię) do umów o roboty budowlane w przypadku zmiany stosunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konieczne jest wykazanie rażącej straty, która jest nieprzewidywalna i wykracza poza zwykłe ryzyko kontraktowe.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nie wystarczy utrata zysku, lecz strata musi być rażąca i mieć wpływ na kondycję przedsiębiorstwa, co powód musiał udowodnić.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Gminie Miejskiej K. | instytucja | pozwana |
Przepisy (20)
Główne
p.z.p. art. 144 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakaz istotnych zmian umowy po jej zawarciu, z pewnymi wyjątkami.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 629
Kodeks cywilny
Dotyczy wynagrodzenia kosztorysowego, nie może być stosowany rozszerzająco do umów z elementem ryczałtowym.
k.c. art. 357[1]
Kodeks cywilny
Dotyczy nadzwyczajnej zmiany stosunków, wymaga wykazania rażącej straty.
k.c. art. 632 § 2
Kodeks cywilny
Może być stosowany w drodze analogii do umów o roboty budowlane, wymaga wykazania rażącej straty.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, sposób ustalenia wynagrodzenia pozostawiony stronom.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Interpretacja umowy.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży.
p.z.p. art. 2 § pkt. 5 d
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja robót budowlanych na potrzeby Pzp.
p.z.p. art. 2 § pkt. 8
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja umowy o zamówienie publiczne.
p.z.p. art. 6
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Kwalifikacja przedmiotu zamówienia.
u.p.t.u. art. 41 § 14 a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka VAT dla robót zakończonych w 2010 roku.
u.p.t.u.
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zmiana stawki VAT z 22% na 23%.
Ustawa z dnia 12 października 2012 roku o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych art. 4 § 2
Przepisy przejściowe dotyczące zmian w Pzp.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek ustalenia stanu faktycznego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa miała charakter mieszany z elementem ryczałtowym, a nie czysto kosztorysowym. • Powód nie wykazał rażącej straty, co jest konieczne do zmiany wynagrodzenia w przypadku umowy ryczałtowej lub umowy o roboty budowlane w kontekście zmiany stosunków. • Zmiana stawki VAT nie była nieprzewidywalna w rozumieniu prawa zamówień publicznych, gdyż dotyczyła wszystkich oferentów. • Kwalifikacja prawna umowy powinna być dokonana na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego, a nie tylko Prawa zamówień publicznych.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie miało charakter kosztorysowy. • Zmiana stawki VAT stanowiła nieprzewidywalną okoliczność uzasadniającą zmianę umowy na podstawie art. 629 KC. • Umowa była umową o roboty budowlane w całości.
Godne uwagi sformułowania
przypadającego powodowi wynagrodzenia nie można uznać za kosztorysowe. • Ostateczna wysokość wynagrodzenia kosztorysowego znana jest po wykonaniu /zazwyczaj/ obmiaru zrealizowanych prac i kosztorysu powykonawczego • Cena bowiem, jak powszechnie wiadomo, stanowi jeden z decydujących elementów wyboru wykonawcy. • W przypadku zamówień publicznych wynagrodzenie zawarte w ofercie ma charakter ostateczny. • nie jest konieczne wykazywanie rażącej straty po stronie wykonawcy robót. • Nieprzewidywalność zmiany stosunków winna być rozumiana jako przypadek wychodzący poza zakres zwykłego ryzyka kontraktowego • Nie wystarczy zatem powołać się na utratę części założonego zysku. • Wymogom dowodowym powód w tym zakresie nie sprostał.
Skład orzekający
Janusz Beim
przewodniczący-Sędzia
Agata Pierożyńska
Sędzia
Bożena Cincio-Podbiera
Sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru umów mieszanych w kontekście zamówień publicznych, zastosowanie art. 629 KC i art. 632 par. 2 KC, wymogi dowodowe w zakresie rażącej straty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wzrostu VAT i charakteru umowy. Interpretacja przepisów Pzp i KC może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wzrostu kosztów (VAT) i jego wpływu na umowy, zwłaszcza w kontekście zamówień publicznych. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów cywilnych i zamówieniowych.
“Czy wzrost VAT automatycznie podnosi cenę kontraktu? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy można żądać więcej.”
Dane finansowe
WPS: 33 863,46 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.