XII Ga 608/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację spółdzielni od postanowienia zobowiązującego ją do udostępnienia członkowi umowy dotyczącej prawa do lokalu, uznając, że spółdzielnia nie wykazała uzasadnionej obawy wyrządzenia szkody.
Wnioskodawca, członek spółdzielni, domagał się udostępnienia umowy ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego. Spółdzielnia odmówiła, powołując się na potencjalne naruszenie praw osób trzecich lub obawę wyrządzenia szkody spółdzielni. Sąd pierwszej instancji zobowiązał spółdzielnię do udostępnienia dokumentu. Spółdzielnia wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną wykładnię. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że spółdzielnia nie wykazała przesłanek uzasadniających odmowę udostępnienia dokumentu.
Sprawa dotyczyła wniosku członka spółdzielni o zobowiązanie spółdzielni do udostępnienia mu umowy ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego. Wnioskodawca nabył lokal w 2007 roku i twierdził, że spółdzielnia odmówiła mu udostępnienia dokumentu. Jako podstawę prawną wskazał przepisy ustawy Prawo Spółdzielcze. Spółdzielnia wniosła o oddalenie wniosku, argumentując, że żądany dokument dotyczy ustanowienia prawa na rzecz innego członka spółdzielni, a nie osoby trzeciej, co wyłącza uprawnienie sądu do uwzględnienia wniosku. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, zobowiązując spółdzielnię do udostępnienia umowy i zasądzając koszty. Sąd pierwszej instancji oparł się na art. 8¹ ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego III CZP 21/13, uznając poprzedniego właściciela lokalu za osobę trzecią w rozumieniu przepisów. Podkreślono, że spółdzielnia nie wykazała obaw o wykorzystanie informacji w celach sprzecznych z interesem spółdzielni. Spółdzielnia wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 18 § 3 Prawa Spółdzielczego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że nie wykazała obawy wyrządzenia szkody. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że spółdzielnia nie wykazała uzasadnionej obawy naruszenia praw osób trzecich ani obawy wykorzystania informacji w celach sprzecznych z interesem spółdzielni, co zgodnie z art. 18 § 3 Prawa Spółdzielczego stanowi podstawę do odmowy wglądu. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na spółdzielni, a nie na wnioskodawcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielnia ma obowiązek udostępnić umowę, chyba że wykaże uzasadnioną obawę naruszenia praw osób trzecich lub wyrządzenia znacznej szkody spółdzielni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających odmowę udostępnienia dokumentu (naruszenie praw osób trzecich, obawa wyrządzenia szkody) spoczywa na spółdzielni. Spółdzielnia nie wykazała tych okoliczności, opierając się jedynie na przypuszczeniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawca
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki akcyjnej w P. | spółka | wnioskodawca |
| (...) w N. S. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
p.s. art. 18 § § 3
Ustawa Prawo Spółdzielcze
Spółdzielnia może odmówić członkowi wglądu do umów zwieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę.
u.s.m. art. 8 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Członek spółdzielni ma prawo wglądu do umów zawieranych przez spółdzielnię z osobami trzecimi.
Pomocnicze
p.s. art. 18 § § 2 pkt 3
Ustawa Prawo Spółdzielcze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielnia nie wykazała uzasadnionej obawy naruszenia praw osób trzecich. Spółdzielnia nie wykazała uzasadnionej obawy wykorzystania informacji w celach sprzecznych z interesem spółdzielni. Spółdzielnia nie wykazała, że wykorzystanie informacji grozi wyrządzeniem znacznej szkody spółdzielni. Ciężar dowodu w zakresie uzasadniającym odmowę udostępnienia dokumentów spoczywa na spółdzielni.
Odrzucone argumenty
Wniosek dotyczy dokumentu ustanowienia prawa na rzecz innego członka spółdzielni, co wyłącza uprawnienie sądu do uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca nie uzasadnił potrzeby uzyskania dokumentu. Argumentacja wnioskodawcy (potrzeba porządkowania dokumentacji) nie jest przekonująca. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że uzyskane informacje nie będą wykorzystywane w sposób zagrażający spółdzielni.
Godne uwagi sformułowania
To na spółdzielnię nakłada obowiązek wykazania, że zagrożenie, o którym mowa we wskazanej normie, istnieje. Uczestnik niniejszego postępowania żadnej z takich okoliczności w toku postępowania przed sądem rejestrowym nie wykazał, co słusznie stwierdził ten sąd. To spółdzielnia chcąc uzasadnić i wykazać konieczność odmowy wglądu do określonych dokumentów, musi zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu sądowym (art. 6 kc) udowodnić zaistnienie zagrożenia praw osób trzecich, zaistnienie uzasadnionej obawy wykorzystania uzyskanych informacji w celach sprzecznych z prawem oraz wykazać, że takie wykorzystanie grozi spółdzielni wyrządzeniem znacznej szkody.
Skład orzekający
Agata Pierożyńska
przewodniczący
Janusz Beim
sprawozdawca
Bożena Cincio-Podbiera
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnianie obowiązku spółdzielni do udostępniania dokumentów członkom oraz rozkładu ciężaru dowodu w przypadku odmowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członka spółdzielni i jego prawa do wglądu w dokumenty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa członków spółdzielni do informacji i podkreśla obowiązki spółdzielni w tym zakresie, co jest istotne dla wielu osób związanych ze spółdzielniami mieszkaniowymi.
“Czy spółdzielnia może ukrywać dokumenty przed członkami? Sąd Okręgowy wyjaśnia obowiązki i ciężar dowodu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XII Ga 608/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Krakowie XII Wydział Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący- Sędzia: SO Agata Pierożyńska Sędzia: SO Janusz Beim (spr.) Sędzia: SO Bożena Cincio-Podbiera Protokolant: sekr.sądowy Rafał Czopek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z wniosku (...) spółki akcyjnej w P. przy uczestnictwie (...) w N. S. o zobowiązanie do udostępnienia umowy na skutek apelacji wniesionej przez uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt KR XII Ns Rej. KRS 958/16/741 postanawia: I. oddalić apelację; II. zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. XII Ga 608/16 UZASADNIENIE Wnioskodawca; (...) spółka akcyjna w P. wniósł o zobowiązanie uczestnika (...) w N. S. do udostepnienia wnioskodawcy umowy ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w N. S. przy ul. (...) , objętego księgą wieczystą (...) , poprzez przesłanie wnioskodawcy kopii umowy. Wnioskodawca uzasadnił wniosek tym, że do przedmiotowego lokalu przysługuje mu spółdzielcze prawo, bowiem nabył przedmiotowy lokal w roku 2007. Wnioskodawca podał, że zwracał się do uczestnika o udostępnienie dokumentu, ale uczestnik nie wyraził na to zgody. Jako podstawę wniosku wskazał regulację art. 18 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 ustawy prawo spółdzielcze . Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku zarzucając, że wniosek dotyczy dokumentu tj. ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na rzecz innego członka spółdzielni. Zatem przedmiotem żądania nie jest dokument dotyczący osoby trzeciej, dlatego sąd nie jest uprawniony do uwzględnienia takiego wniosku. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa –Śródmieścia w Krakowie w punkcie I zobowiązał (...) w N. S. do udostępnienia wnioskodawcy umowy ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego w N. S. przy ul. (...) , a w punkcie II zasądził na rzecz wnioskodawcy koszty postępowania w wysokości 660 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd I instancji wskazał na stanowiska stron prezentowane we wniosku i odpowiedzi na wniosek. Podkreślił sąd, że bezspornym w sprawie jest, że wnioskodawca jest członkiem (...) w N. S. oraz fakt, że wnioskodawca nabył w roku 2007 lokal użytkowy, którego dotyczy wniosek. W swoich rozważaniach prawnych sąd wskazał na regulację art. 8 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jak również na treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie III CZP 21/13. W ocenie sądu I instancji, poprzednik prawny wnioskodawcy, były właściciel przedmiotowego lokalu użytkowego, w chwili rozpoznawania niniejszego wniosku jest osoba trzecią w rozumieniu wskazanej regulacji art. 8 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd I instancji podkreślił, że uczestnik nie wykazał, aby udzielenie takiej informacji, o jaką zwrócił się wnioskodawca, mogło budzić obawy, że wnioskodawca wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi uczestnikowi szkodę ( art. 18 § 3 prawa spółdzielczego ). O kosztach postępowania sąd orzekł stosownie do zasady wynikającej z treści art. 520 § 2 kpc . Uczestnik w apelacji od postanowienia zarzucił; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 18 § 3 Ustawy z dnia 16 września 1982 Prawo Spółdzielcze , polegające na błędnej wykładni i błędnym uznaniu, że (...) w N. S. nie wykazała, że (...) S.A wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę. Podnosząc powyższy zarzut uczestnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku w całości . Uzasadniając swoje stanowisko zawarte w apelacji uczestnik w szczególności podkreślił, że w jego ocenie sąd I instancji wadliwie przyjął, że nie wykazano okoliczności o których mowa w art. 18 § 3 prawa spółdzielczego . Podkreślił uczestnik, że wnioskodawca zwracając się o udzielenie przedmiotowego dokumentu, w ogóle nie uzasadniał takiej potrzeby. To w ocenie uczestnika nasuwało wątpliwości co do zamiarów wnioskodawcy. Również argumentacja podana we wniosku (potrzeba porządkowania dokumentacji prawnej lokalu) nie jest w ocenie uczestnika przekonująca. W ocenie uczestnika, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że uzyskane informacje nie będą wykorzystywane w sposób zagrażający spółdzielni. Nadto uczestnik zarzucił, że z treści aktu notarialnego umowy nabycia przedmiotowego lokalu wynika, że wnioskodawca dysponuje dokumentem, o wydanie którego wnosi. Uczestniczka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie należnych kosztów postępowania. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja jest nieuzasadniona. Sąd I instancji w żadnej mierze nie naruszył wskazanej w apelacji normy art. 18 § 3 prawa spółdzielczego . Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, spółdzielnia może odmówić członkowi wglądu do umów zwieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę. Wbrew stanowisku prezentowanemu w apelacji, członek spółdzielni nie ma obowiązku uzasadniania swojego wniosku o udzielenie informacji zgodnie z zasadą wynikającą z treści art. 8 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Natomiast odmowa udzielenia informacji z powołaniem się na regulacje art. 18 § 3 prawa spółdzielczego , nakłada na spółdzielnię obowiązek wykazania, że zagrożenie, o którym mowa we wskazanej normie, istnieje. Uczestnik niniejszego postępowania żadnej z takich okoliczności w toku postępowania przed sądem rejestrowym nie wykazał, co słusznie stwierdził ten sąd. Nawet w apelacji uczestnik poprzestaje jedynie na przypuszczeniach i domysłach, a nie wskazuje na żaden konkret. To, że uczestnik nie wie dlaczego wnioskodawca wnosi o udzielenie umowy zawartej z poprzednikiem prawnym, nie jest tożsame z wykazaniem przesłanek uprawniających do odmowy udzielenia żądanej informacji. W ocenie Sądu Okręgowego, spółdzielca domagający się udzielenia informacji w sposób określony w art. 8 1 ust 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie ma obowiązku wykazywania, że nie zachodzą przeszkody o jakich mowa w art. 18 § 3 prawa spółdzielczego . To spółdzielnia chcąc uzasadnić i wykazać konieczność odmowy wglądu do określonych dokumentów, musi zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu sądowym ( art. 6 kc ) udowodnić zaistnienie zagrożenia praw osób trzecich, zaistnienie uzasadnionej obawy wykorzystania uzyskanych informacji w celach sprzecznych z prawem oraz wykazać, że takie wykorzystanie grozi spółdzielni wyrządzeniem znacznej szkody. Żadnej z powyższych okoliczności uczestnik nie wykazał. Zatem apelacja uczestnika jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu i dlatego orzeczono jak w pkt. I postanowienia ( art. 385 w zw. z art. 13 § 2 kpc ). O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą wynikającą z treści art. 520 § 2 kpc (pkt II postanowienia). SSO Agata Pierożyńska SSO Janusz Beim SSO Bożena Cincio-Podbiera Ref. I inst. SSR D. Rzuchowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI