XII Ga 449/14

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2014-10-21
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
apelacjaocena dowodówart. 233 k.p.c.ciężar dowoduubezpieczeniewypowiedzenie umowypostępowanie gospodarczekoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację strony powodowej, uznając ją za bezzasadną i zasądził od niej koszty postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej.

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację strony powodowej (...) SA w W. od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę. Sąd uznał, że apelacja nie podważyła prawidłowości rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, a zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów), nie były zasadne. Sąd podkreślił, że strona powodowa nie udowodniła swojego stanowiska i nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie skuteczności wypowiedzenia umowy ubezpieczenia.

Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację strony powodowej (...) SA w W. od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd uznał, że zarzuty podniesione w apelacji, w szczególności dotyczące naruszenia prawa materialnego i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), nie mogły podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy przywołał liczne orzeczenia Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, podkreślając, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie odmiennej oceny dowodów. Sąd Okręgowy stwierdził, że strona powodowa nie udowodniła swojego stanowiska w sposób pozwalający na uwzględnienie powództwa, nie sprostała obowiązkowi wyjaśnienia okoliczności sprawy i wskazania dowodów zgodnie z art. 3 i 232 k.p.c. Podkreślono również wyższą staranność wymaganą od przedsiębiorców w stosunkach gospodarczych. Sąd uznał, że strona pozwana skutecznie wykazała nadanie pisma wypowiadającego umowę ubezpieczenia w ustawowym terminie, a strona powodowa nie przedstawiła kontr dowodu, co przerzucało na nią ciężar dowodu zgodnie z art. 6 k.c. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a strona powodowa została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nie powinien zmieniać ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, jeśli ocena dowodów była dokonana zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nawet jeśli strona skarżąca prezentuje odmienną ocenę.

Uzasadnienie

Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest wystarczające przekonanie strony o innej doniosłości dowodów. Sąd ocenia dowody według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału, uwzględniając reguły logicznego myślenia. Jeśli wnioski są logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, ocena sądu nie narusza swobodnej oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) SA w W.spółkapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów. Skuteczne podważenie wymaga wykazania naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu. W przypadku wykazania przez stronę pozwaną nadania pisma wypowiadającego umowę w terminie, ciężar dowodu w zakresie skuteczności doręczenia lub jego braku spoczywa na stronie powodowej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

u.u.o. art. 18

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych

Dotyczy wypowiedzenia umowy ubezpieczenia.

Pomocnicze

k.c. art. 355 § § 2

Kodeks cywilny

Należyta staranność przedsiębiorcy. Wymaga ona zwiększonych umiejętności, wiedzy, skrupulatności i zdolności przewidywania, w tym znajomości prawa.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy przez strony.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek stron wskazania dowodów na stwierdzenie faktów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie pisma wypowiadającego umowę ubezpieczenia w terminie. Strona powodowa nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania nieskuteczności wypowiedzenia umowy. Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była zgodna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy ubezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

Zarzuty naruszenia prawa materialnego podnoszone przez stronę powodową są w tym wypadku ściśle związane w istocie z oceną procesu weryfikacji okoliczności faktycznych miarodajnych dla końcowego rozstrzygnięcia oraz dowodów w kontekście art. 233 § 1 k.p.c. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Strona powodowa w niniejszym procesie nie udowodniła swojego stanowiska w sposób, który pozwoliłby na objęcie jej ochroną prawną skutkującą uwzględnieniem powództwa. Wyższa przeto staranność jaka wymagana jest w stosunkach gospodarczych przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności ( art.355 § 2 k.c. ) znajduje swoje przełożenie na reguły proceduralne.

Skład orzekający

Agata Pierożyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 1 k.p.c. w kontekście oceny dowodów i ciężaru dowodu w sprawach gospodarczych, zwłaszcza dotyczących wypowiedzenia umów ubezpieczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym oceny dowodów i ciężaru dowodu. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać jego zastosowanie do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie zawiera szczegółowe omówienie zasad oceny dowodów i ciężaru dowodu, co jest cenne dla prawników procesowych. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jego atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Jak skutecznie podważyć ocenę dowodów przez sąd? Kluczowe zasady z orzecznictwa.

0

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XII Ga 449/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – SSO Agata Pierożyńska protokolant - osobiście po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) SA w W. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział V Gospodarczy w dniu 9 kwietnia 2014 r. w sprawie do sygn. akt V GC 3011/13/S I. oddala apelację ; II. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 300,00 zł (trzysta złotych). Sygn.akt XII Ga 449/14 Uzasadnienie wyroku z dnia 21 października 2014 r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja podlega oddaleniu. Zarzuty w niej podniesione nie mogą podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego podnoszone przez stronę powodową są w tym wypadku ściśle związane w istocie z oceną procesu weryfikacji okoliczności faktycznych miarodajnych dla końcowego rozstrzygnięcia oraz dowodów w kontekście art. 233 § 1 k.p.c. Ocena Sądu Rejonowego poczyniona w niniejszej sprawie, zgodna jest z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2008 r. I ACa 953/07 Lex nr 466440, skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął to sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a nadto winna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 655). Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2012 r. I ACa 568/12). Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności strona winna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 września 2012 r. I ACa 445/12). Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie 17 maja 2012 r. I ACa 31/12). Sąd pierwszej instancji ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych. Reguła ta, współokreślająca granice swobodnej oceny dowodów, nie będzie zachowana wtedy, gdy wnioski wyprowadzone przez Sąd przy ocenie dowodów nie układają się w logiczną całość zgodną z doświadczeniem życiowym, lecz pozostają ze sobą w sprzeczności, a także, gdy nie istnieje logiczne powiązanie wniosków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 r. I ACa 285/12). Same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c. , nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r. I UK 347/11). Tak procedował Sąd w niniejszej sprawie, stąd odmienny pogląd wyrażony w apelacji nie jest zasadny ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r. II UK 154/09). Argumentacja pozostaje aktualna w zakresie zarzutu naruszenia art. 18 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) oraz art. 61 k.c. w zw. z art.22 ustawy w kontekście dokonywanej oceny skuteczności wypowiedzenia dotychczasowej umowy ubezpieczenia przez stronę pozwaną. W ocenie Sądu Okręgowego apelujący w niniejszej sprawie w żaden sposób nie podważył w apelacji korelujących z dowodami zebranymi w sprawie ustaleń faktycznych Sądu I instancji, który w sposób logiczny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich przesłanek wysnuł swe wnioski oraz na jakich dowodach się oparł, co stanowi podstawę do przyjęcia tych ustaleń przez Sąd Okręgowy za własne. Sąd Okręgowy nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości wysnutych wniosków, albowiem prawidłową jest ocena Sądu I instancji zamykająca się stwierdzeniem, że strona powodowa w niniejszym procesie nie udowodniła swojego stanowiska w sposób, który pozwoliłby na objęcie jej ochroną prawną skutkującą uwzględnieniem powództwa. Zgodnie z wyrażonymi w art. 3 k.p.c. oraz 232 k.p.c. zasadami to na stronach ciąży obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wskazania dowodów na stwierdzenie faktów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. W niniejszym postępowaniu strona powodowa nie uczyniła zadość wskazanym wyżej powinnościom. Należy zatem uznać, iż nie zdołała skutecznie obronić prezentowanego stanowiska procesowego poprzez podniesienie zasadnych i podlegających uwzględnieniu twierdzeń i zarzutów, a tym samym , by udowodniła zasadność swojego stanowiska w taki sposób, którego wynikiem mogło być uwzględnienie żądania pozwu. Postępowanie niniejsze jest postępowaniem sformalizowanym dedykowanym wyłącznie określonym podmiotom. Wyższa przeto staranność jaka wymagana jest w stosunkach gospodarczych przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności ( art.355 § 2 k.c. ) znajduje swoje przełożenie na reguły proceduralne. Należyta staranność przedsiębiorcy określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uzasadnia bowiem zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa i następstw z niego wynikających ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 08 marca 2006 r. I ACa 1018/09). Strona powodowa w replice na sprzeciw podniosła wprost, że pismo datowane na dzień 24 stycznia 2012 r. zostało jej doręczone, ale doręczenie to nastąpiło w terminie uniemożliwiającym potraktowanie go jako wypowiadającego umowę ubezpieczenia. Skoro strona pozwana przedstawiła dowód ukierunkowany na doręczenie pisma wypowiadającego stosownie do dyspozycji art. 18 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lutego 2012 r. poprzez przedstawienie dowodu nadania listu poleconego w dniu 25 stycznia 2012 r. , tj. z górą 5 miesięcy przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, to tym samym ciężar przedstawienia kontr dowodu tej okoliczności został przerzucony na stronę powodową zgodnie z art. 6 k.c. Strona powodowa ciężarowi temu nie sprostała albowiem nie jest wystarczające samo gołosłowne twierdzenie, iż pismo wpłynęło w terminie uniemożliwiającym potraktowanie go jako wypowiedzenie dotychczasowej umowy . Należałoby bowiem przyjąć, że pismo musiałoby wpłynąć dopiero począwszy od dnia 9 lipca 2012 r. , co przy skutecznym udowodnieniu nadania pisma listem poleconym w dniu 25 stycznia 2012 r. byłoby oczywiście tezą nie do obrony. Na marginesie należy zwrócić uwagę, iż do końca procesu strona powodowa nie okazała polisy z dnia 9 lipca 2012 r., z której to polisy wywodziła obowiązek strony pozwanej zapłaty składki. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na zasadzie art. 385 k.p.c. o kosztach orzekając zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. s.ref. SSR A. Pelc-Bartosz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI