XII Ga 382/13

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2013-11-20
SAOSGospodarczeprawo upadłościoweŚredniaokręgowy
depozyt sądowysyndyk masy upadłościumowawynagrodzenieskuteczność umowypokwitowanieapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zezwalając na złożenie do depozytu sądowego zaległych i przyszłych rat wynagrodzenia z uwagi na spór o skuteczność umowy i odmowę pokwitowania przez syndyka masy upadłości.

Wnioskodawca domagał się zezwolenia na złożenie do depozytu sądowego zaległych i przyszłych rat wynagrodzenia, kwestionując skuteczność umowy z upadłą spółką i wskazując na odmowę pokwitowania przez syndyka. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając brak przesłanek. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił postanowienie, zezwalając na złożenie środków do depozytu, uznając, że odmowa pokwitowania przez syndyka z powodu sporu o skuteczność umowy stanowi uzasadnioną podstawę do złożenia świadczenia do depozytu.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty 70.000 zł tytułem zaległych rat wynagrodzenia oraz przyszłych rat, wynikających z umowy z dnia 28 grudnia 2011 r. z spółką, która następnie ogłosiła upadłość. Wnioskodawca wskazywał, że syndyk kwestionuje skuteczność umowy i odmawia wydania pokwitowania, nie podając jednocześnie numeru rachunku do wpłaty. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że nie zachodzą ustawowe przesłanki do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu, w szczególności brak wiedzy o wierzycielu czy jego siedzibie, a spór o skuteczność umowy nie jest wystarczającą podstawą. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uznał ją za uzasadnioną. Sąd odwoławczy podkreślił, że odmowa wydania pokwitowania przez wierzyciela, zwłaszcza gdy kwestionuje on tytuł do świadczenia, stanowi podstawę do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego zgodnie z art. 463 k.c. w zw. z art. 467 k.c. W związku z tym, że syndyk kwestionował skuteczność umowy i odmawiał pokwitowania, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zezwalając na złożenie do depozytu sądowego zarówno zaległych, jak i przyszłych rat wynagrodzenia, a także zasądzając koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa pokwitowania przez wierzyciela z powodu kwestionowania tytułu do świadczenia stanowi uzasadnioną podstawę do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że odmowa pokwitowania przez syndyka, wynikająca z kwestionowania skuteczności umowy, spełnia przesłankę z art. 463 k.c. w zw. z art. 467 k.c., uprawniającą dłużnika do złożenia świadczenia do depozytu sądowego. Spór o skuteczność umowy uniemożliwia otrzymanie pokwitowania, co uzasadnia skorzystanie z depozytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkawnioskodawca
Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K.inneuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 467

Kodeks cywilny

Wskazuje na okoliczności dotyczące osoby wierzyciela, w których dłużnik jest uprawniony do złożenia przedmiotu do depozytu sądowego (np. brak wiedzy o wierzycielu, brak pokwitowania).

k.c. art. 463

Kodeks cywilny

Odnosi się do sytuacji, gdy wierzyciel odmawia wydania pokwitowania, a dłużnik nie spełnił jeszcze świadczenia. Sąd Okręgowy rozszerzył zastosowanie tej zasady na sytuację, gdy dłużnik spełnił świadczenie, a wierzyciel odmawia pokwitowania z powodu sporu o tytuł prawny.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wydania orzeczenia reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 693¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie bada prawdziwości twierdzeń wniosku, a jedynie ocenia, czy złożenie do depozytu jest prawnie uzasadnione.

k.c. art. 466

Kodeks cywilny

Pokwitowanie stanowi dowód wykonania świadczenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wydania pokwitowania przez syndyka z powodu sporu o skuteczność umowy stanowi uzasadnioną podstawę do złożenia świadczenia do depozytu sądowego. Spór o skuteczność umowy uniemożliwia otrzymanie pokwitowania i uzasadnia złożenie przyszłych rat do depozytu.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia wnioskodawcy nie uzasadniają zezwolenia na złożenie do depozytu przedmiotu świadczenia (stanowisko Sądu Rejonowego). Nie zachodzą ustawowe przesłanki złożenia przedmiotu do depozytu sądowego w postaci braku wiedzy o wierzycielu, jego siedzibie lub ograniczenia podmiotowości prawnej wierzyciela (stanowisko Sądu Rejonowego).

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości spełnienia świadczenia przez dłużnika z powodu okoliczności dotyczących osoby wierzyciela treść pokwitowania, by mogła przynieść oczekiwany skutek, nie może być zbyt ogólna czy też abstrakcyjna.

Skład orzekający

Janusz Beim

przewodniczący

Agata Pierożyńska

sędzia

Marta Kowalska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności złożenia świadczenia do depozytu sądowego w sytuacji sporu o skuteczność umowy i odmowy pokwitowania przez syndyka masy upadłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między dłużnikiem a syndykiem masy upadłości w kontekście umowy zawartej przed upadłością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o depozycie sądowym w skomplikowanych sytuacjach związanych z upadłością i sporami kontraktowymi, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.

Kiedy syndyk odmawia pokwitowania? Sąd Okręgowy wskazuje drogę do depozytu sądowego.

Dane finansowe

WPS: 70 000 PLN

zaległe raty wynagrodzenia: 70 000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 237 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 160 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XII Ga 382/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2013r Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia: SO Janusz Beim Sędzia: SO Agata Pierożyńska Sędzia: SR del. Marta Kowalska Protokolant: st. protokolant sądowy Rafał Bielski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013r w Krakowie na rozprawie sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przy uczestnictwie Syndyka masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 1 lutego 2013r sygn. akt IV GNs 8/12/S postanawia: I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nadaje mu brzmienie: „1. zezwolić wnioskodawcy (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na złożenie do depozytu sądowego kwoty 70.000,00 zł (siedemdziesiąt tysięcy złotych) tytułem zaległych rat wynagrodzenia za miesiące od marca do września 2012r na podstawie umowy zawartej pomiędzy wnioskodawcą a spółką (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. w dniu 28 grudnia 2011r Repertorium A nr 16534/2011; 2. zezwolić wnioskodawcy (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na składanie rat wynagrodzenia wymagalnych w przyszłości począwszy od raty wynagrodzenia za miesiąc październik 2012r na podstawie umowy zawartej pomiędzy wnioskodawcą a spółką (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. w dniu 28 grudnia 2011r Repertorium A nr 16534/2011; 3. zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 237,00 zł (dwieście trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.”; II. zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawcy koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 160,00 zł (sto sześćdziesiąt złotych). Sygn.akt XII Ga 382/13 Uzasadnienie postanowienia z dnia 20 listopada 2013 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. złożyła wniosek o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty 70.000 zł tj. kwoty stanowiącej sumę zaległych rat wynagrodzenia za miesiące od marca do września 2012 r. z tytułu zawartej pomiędzy wnioskodawcą a (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. umowy przeniesienia praw i obowiązków z dnia 28 grudnia 2011 r. oraz o zezwolenie na składanie do depozytu sądowego wymagalnych w przyszłości rat wynagrodzenia z tego tytułu przy zasądzeniu od uczestnika kosztów postępowania oraz kosztów złożenia do depozytu kwot objętych wnioskiem. Wnioskodawca wskazał, że syndyk kwestionuje skuteczność zawartej umowy, nie wskazano rachunku , na który wynagrodzenie mogłoby być uiszczone, jak również syndyk odmawia wydania pokwitowania wobec niewystawiania faktur z tytułu kolejnych rat wynagrodzenia. W odpowiedzi na wniosek uczestnik wniósł o oddalenie wniosku w całości za przyznaniem kosztów procesu. Syndyk wskazał, że odmawia wystawiania faktur wobec uznawania umowy za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości. Masie upadłości przysługuje odszkodowanie od wnioskodawcy z tytułu przejęcia tych praw i uniemożliwienia korzystania z tych praw na zasadach obowiązujących upadłą spółkę do dnia 31 grudnia 2011 r. Numer rachunku bankowego jest wnioskodawcy znany, albowiem na ten sam numer dokonywane były inne wpłaty. Nadto wpłacone ewentualnie na znany rachunek bankowy przez wnioskodawcę kwoty zostaną zaliczone na poczet wynagrodzenia z tytułu umowy lub na poczet odszkodowania w zależności od wyniku toczącego się postępowania sadowego o uznanie umowy za bezskuteczna w stosunku do masy upadłości. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział IV Gospodarczy oddalił wniosek. Sąd zważył, że twierdzenia wnioskującego nie uzasadniają zezwolenia na złożenie do depozytu przedmiotu świadczenia, a tym samym na uwzględnienie wniosku. Zgodnie z art. 693 1 k.p.c. w postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sadowego sąd nie bada prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, ograniczając się do oceny, czy według przytoczonych okoliczności złożenie do depozytu jest prawnie uzasadnione. W świetle art. 467 k.c. nie zachodzą ustawowe przesłanki złożenia wskazanego przedmiotu do depozytu sadowego w postaci braku wiedzy, kto jest wierzycielem ani też nieznajomości jego siedziby, czy ograniczenia podmiotowości prawnej wierzyciela, bezsporna jest także identyfikacja wierzyciela. Wierzyciel nie podał także innych okoliczności obciążających wierzyciela a uniemożliwiających mu spełnienie świadczenia. Okoliczności takiej nie stanowi powstały pomiędzy stronami spór w przedmiocie skuteczności umowy, albowiem wnioskujący nie wskazał, by syndyk z tej przyczyny odmawiał przyjęcia świadczenia. Brak jest również podstaw do przyjęcia, by wierzyciel odmawiał wnioskującemu pokwitowania albowiem powoływana odmowa wystawienia faktur, ponieważ dłużnik wie w jakiej wysokości i terminie ma spełnić świadczenie, zatem nie jest to warunkowane wystawieniem faktury. Postanowienie zostało zaskarżone apelacją (mylnie nazwaną zażaleniem) przez wnioskodawcę domagającego się uwzględnienia wniosku poprzez zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego wymagalnych już rat wynagrodzenia oraz rat wymagalnych w przyszłości zgodnie z wnioskiem za przyznaniem kosztów postępowania oraz kosztów złożenia wymienionych kwot do depozytu. Wnioskodawca zarzucił naruszenie dyspozycji art. 693 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że na podstawie okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę nie zachodzi przyczyna uzasadniająca złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. W odpowiedzi na apelację uczestnik wniósł o jej oddalenie za przyznaniem kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest uzasadniona, co prowadzi do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Stosownie do dyspozycji art. 466 k.c. pokwitowanie stanowi dowód wykonania świadczenia. Pokwitowanie to oświadczenie woli wierzyciela lub upoważnionej przez niego osoby, wydane do rąk dłużnika, zawierające poświadczenie, że dłużnik świadczenie spełnił oraz wskazujące dług, na poczet którego świadczenie zostało spełnione. Również orzecznictwo przyjmuje, że z treści pokwitowania wynikać winno potwierdzenie spełnienia świadczenia przez dłużnika oraz wskazanie długu, na poczet którego świadczenie to zostało spełnione (wyrok SN z dnia 20 listopada 2007 r., II PK 81/2007). Wskazuje się, że treść pokwitowania, by mogła przynieść oczekiwany skutek, nie może być zbyt ogólna czy też abstrakcyjna. W treści pokwitowania znaleźć się winno potwierdzenie faktu spełnienia świadczenia w całości lub w określonej części, oznaczenie osoby wierzyciela i dłużnika, wskazanie tytułu zadłużenia, określenie daty i miejsca przyjęcia świadczenia (A.Rzetecka-Gil komentarz do art. 462 k.c.). Znajdujący się na k. 37 akt sprawy dokument prywatny nie może być potraktowany jako pokwitowanie w rozumieniu art. 462 k.c. w zw. z art. 466 k.c. Wierzyciel bowiem w tym wypadku kwestionuje tytuł do regulowania kolejnych świadczeń częściowych twierdząc, że umowa jest w stosunku do masy upadłości bezskuteczna. Dokument ten jest w związku z tym jedynie potwierdzeniem przyjęcia kwoty 5.000 zł, która – zgodnie z oświadczeniem syndyka – zostanie zaliczona na poczet odszkodowania bądź ewentualnie na poczet rat wynagrodzenia, o ile Sąd przesądzi, iż umowa jest skuteczna. Z samych twierdzeń tak wniosku jak i odpowiedzi na wniosek wynika, iż spełniona została przesłanka odmowy pokwitowania z art. 463 k.c. Nadto przepis art. 467 k.c. wskazuje na okoliczności, których przyczyną jest osoba wierzyciela, w których dłużnik jest uprawniony do złożenia przedmiotu do depozytu sądowego. Ustawa wskazuje na otwartą formułę, jaką jest brak możliwości spełnienia świadczenia przez dłużnika z powodu okoliczności dotyczących osoby wierzyciela. W grupie przyczyn, które uprawniają dłużnika do opisywanego zachowania, wskazać tytułem przykładu można: zwłokę wierzyciela, niewydanie pokwitowania lub dokumentu, sprzeciw jednego z wierzycieli uprawnionych do świadczenia niepodzielnego. Przepis art. 463 k.c. odnosi się tylko do sytuacji, gdy wierzyciel odmawia wydania pokwitowania, a dłużnik nie spełnił jeszcze świadczenia. W sytuacji gdy dłużnik świadczenie spełnił, a wierzyciel odmawia wydania pokwitowania, dłużnikowi pozostaje jedynie droga sądowa w dochodzeniu do pokwitowania i egzekucja (Z.Gawlik Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III). Wobec spełnienia przesłanki odmowy pokwitowania spełnienia konkretnego świadczenia z konkretnego tytułu, wierzyciel uprawniony był do domagania się zezwolenia na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu. Wobec zaistnienia sporu co do skuteczności zawartej umowy, spełnione zostały przesłanki do udzielenia zezwolenia na składanie do depozytu również rat wymagalnych w przyszłości, albowiem oczywistym jest, iż do momentu rozstrzygnięcia sporu co do umowy, dłużnik nie otrzyma pokwitowania. Taka ocena zaszłości pomiędzy uczestnikami dokonana przez Sąd Okręgowy znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniu reformatoryjnym zgodnie z punktem I sentencji postanowienia z dnia 20 listopada 2013 r. Uwzględnienie zarzutów apelacyjnych wnioskodawcy odnosi również skutek w zakresie wyrzeczenia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji , tj. w odniesieniu do punktu 3 postanowienia przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sprawy zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. Wniosek o przyznanie kosztów złożenia do depozytu nie został uwzględniony zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd orzeka bowiem o kosztach poniesionych, nie zaś kosztach, które być może w przyszłości wnioskodawca poniesie, o ile przedmiot świadczenia zostanie faktycznie złożony do depozytu sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. , o kosztach orzekając stosownie do art. art. 520 § 2 k.p.c. S.Ref. SSR S. K. - K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI