XII Ga 358/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając legitymację czynną powoda do dochodzenia odszkodowania mimo cesji wierzytelności, uznając, że zgoda cesjonariuszy na dochodzenie roszczeń przez powoda przesądza o jego uprawnieniu.
Powód dochodził od pozwanego różnicy między wypłaconym odszkodowaniem a rzeczywistą wartością szkody. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że powód posiadał legitymację czynną mimo cesji wierzytelności, gdyż cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez powoda. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie art. 233 § 1 kpc, kwestionując legitymację czynną powoda. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że powód, jako strona umowy ubezpieczenia, zachował legitymację do dochodzenia odszkodowania, a ciężar wykazania jej utraty spoczywał na pozwanym.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę różnicy między wypłaconym odszkodowaniem a rzeczywistą wartością szkody, wynikającej z umowy ubezpieczenia majątkowego przedsiębiorstw. Sąd Rejonowy w Tarnowie wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrok uwzględniający powództwo w całości. Sąd Rejonowy ustalił, że strona powodowa dokonała cesji wierzytelności, ale obydwa podmioty, na które przelano wierzytelności, wyraziły zgodę na dochodzenie przez powoda roszczeń odszkodowawczych, co przesądziło o jego legitymacji czynnej. Sąd Rejonowy uznał również, że szkoda przekroczyła wypłacone odszkodowanie. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenie legitymacji czynnej powoda, argumentując, że prawa z polisy zostały przelane na inne podmioty. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet po cesji wierzytelności, strona powodowa, jako ubezpieczony, zachowała materialną legitymację do dochodzenia odszkodowania, zwłaszcza gdy cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez powoda. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że dopuszczalne są umowy powierniczego przelewu wierzytelności, a ciężar wykazania utraty legitymacji procesowej przez powoda spoczywał na pozwanym, który tego nie udowodnił. W konsekwencji apelacja została uznana za bezzasadną i oddalona. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, strona powodowa zachowuje legitymację czynną do dochodzenia odszkodowania, jeśli cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że strona powodowa, jako ubezpieczony, zachowała materialną legitymację do dochodzenia odszkodowania mimo zawarcia umowy cesji wierzytelności, ponieważ obydwa podmioty, na które przelano wierzytelności, wyraziły zgodę na dochodzenie przez powoda roszczeń. Ciężar wykazania utraty legitymacji procesowej spoczywał na stronie pozwanej, która nie udowodniła, że umowa cesji obejmowała także przelew praw procesowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
| (...) Spółce Akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, przejawiające się w błędnym ustaleniu legitymacji czynnej powoda.
k.c. art. 509 § § 2
Kodeks cywilny
Wraz z wierzytelnością przechodzą na jej nabywcę wszelkie związane z nią prawa.
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie do uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym, gdy sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu.
Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm. art. 12 § § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona powodowa, jako ubezpieczony, zachowała materialną legitymację do dochodzenia odszkodowania mimo cesji wierzytelności, ponieważ cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez powoda. Ciężar wykazania utraty legitymacji procesowej przez stronę powodową obciążał stronę pozwaną, która nie udowodniła, że umowa cesji obejmowała także przelew praw procesowych.
Odrzucone argumenty
Strona pozwana argumentowała, że powód utracił legitymację czynną do dochodzenia roszczeń, ponieważ przelał wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej na podmioty trzecie.
Godne uwagi sformułowania
powszechną praktyką jest zawieranie umów powierniczego przelewu wierzytelności wynikających z polisy ubezpieczenia mienia na bank Dopuszczalność tak skonstruowanych umów cesji została jednoznacznie zaakceptowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Strona powodowa pomimo zawartej umowy cesji wierzytelności pozostawała jednak dalej stroną umowy ubezpieczenia, co zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem przesądza kwestię jej materialnej legitymacji do dochodzenia odszkodowania.
Skład orzekający
Janusz Beim
przewodniczący-sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie legitymacji czynnej powoda w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia mimo cesji wierzytelności, gdy cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez pierwotnego wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie roszczeń przez cedenta. Interpretacja może być odmienna w przypadku braku takiej zgody lub gdy umowa cesji wyraźnie obejmuje prawa procesowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w kontekście cesji wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Czy cesja polisy ubezpieczeniowej pozbawia Cię prawa do odszkodowania? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 1444,7 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 90 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt XII Ga 358/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Janusz Beim Protokolant: osobiście po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt V GC 495/13 I. oddala apelację; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt XII Ga 358/14 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Sp. z o.o. w W. wniosła o zasądzenie od strony pozwanej, (...) S.A. w W. kwoty 1 444,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 października 2012 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wskazała, że dochodzona kwota stanowi różnicę pomiędzy wypłaconym w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowaniem a rzeczywistą wartością szkody poniesionej na skutek zdarzenia ubezpieczeniowego, objętego umową ubezpieczenia majątkowego przedsiębiorstw. W dniu 20 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, orzekając zgodnie z żądaniem pozwu (sygn. akt V GNc 1444/13). W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz zakwestionowała swoją odpowiedzialność w zakresie dochodzonej kwoty. Nadto zarzuciła, że powodowa spółka nie była legitymowana do wytoczenia powództwa, gdyż przelała prawa z polisy ubezpieczeniowej na podmiot trzeci, tj. (...) S.A. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa wskazała, że otrzymała od cesjonariusza pisemną zgodę do dochodzenia praw z polisy ubezpieczeniowej na swoją rzecz. W dniu 15 kwietnia 2014 r. dniu Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział V Gospodarczy wydał wyrok, w którym uwzględnił powództwo w całości. Sąd Rejonowy ustalił, że strona powodowa dokonała cesji wierzytelności z tytułu polisy ubezpieczeniowej na rzecz (...) S.A. w W. oraz na rzecz (...) w W. . Obydwa podmioty wyraziły zgodę na dochodzenie przez stronę powodową roszczeń odszkodowawczych, przez co była ona legitymowana do wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie. Nadto Sąd Rejonowy ustalił, że wartość poniesionej przez stronę powodową szkody przekroczyła wartość wypłaconego odszkodowania o kwotę dochodzoną w niniejszym postępowaniu i w konsekwencji uwzględnił powództwo. Strona pozwana wniosła apelację, w której zaskarżyła wydany wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia zabranego materiału dowodowego przejawiający się ustaleniem, iż powodowi przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia roszczeń objętych postępowaniem, podczas gdy prawa z umowy ubezpieczenia majątkowego przedsiębiorstw, z którego powód wywodzi swoje roszczenia, zostały przelane na rzecz (...) S.A. oraz (...) S.A., a oświadczenia woli cesjonariuszy odpowiednio z dnia 6 maja 2013 r. oraz 26 kwietnia 2013 r. nie przesądzają o istnieniu legitymacji czynnej po stronie powoda. Wobec powyższego strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu za obie instancje. W odpowiedzi na apelację storna powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Niniejsza sprawa jest rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym i do uzasadnienia wyroku Sądu Odwoławczego stosuje się art. 505 13 § 2 kpc , zgodnie z którym, jeżeli Sąd Odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Jedyny zarzut apelacji został sformułowany jako zarzut obrazy prawa procesowego, a to art. 233 § 1 kpc i błędne przyjęcie, że stronie powodowej przysługiwała legitymacja czynna w niniejszej sprawie. Legitymacja procesowa oznacza materialnoprawne uprawnienie strony do występowania w konkretnym procesie i wynika ze stosunku prawnego łączącego strony procesowe. W rzeczywistości podniesiony przez skarżącego zarzut ten dotyczy więc prawidłowości dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny prawnej w kontekście art. 509 § 2 kc , zgodnie z którym wraz z wierzytelnością przechodzą na jej nabywcę wszelkie związane z nią prawa. Należy zauważyć, że powszechną praktyką jest zawieranie umów powierniczego przelewu wierzytelności wynikających z polisy ubezpieczenia mienia na bank, w sytuacji gdy bank ten udziela kredytu na sfinansowanie mienia objętego ubezpieczeniem. Dopuszczalność tak skonstruowanych umów cesji została jednoznacznie zaakceptowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Okolicznością bezsporną było to, że strona powodowa zawarła ze stroną pozwaną umowę ubezpieczenia majątkowego przedsiębiorstw a wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej przelała na dwa podmioty, będące bankami. Strona powodowa pomimo zawartej umowy cesji wierzytelności pozostawała jednak dalej stroną umowy ubezpieczenia, co zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem przesądza kwestię jej materialnej legitymacji do dochodzenia odszkodowania. Brak jest bowiem usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, iż na skutek przelewu wierzytelności z umowy ubezpieczenia, strona powodowa utraciła tę legitymację (wyr. SN z 9 września 2010 r., I CSK 358/09, LEX nr 786664 ). Ciężar wykazania utraty legitymacji przez stronę powodową obciążał stronę pozwaną, a ta nie udowodniła, że umowa cesji obejmowała także przelew praw procesowych z polisy ubezpieczeniowej. Przeciwnie, załączone do pozwu dokumenty wskazują, że obydwaj cesjonariusze wyrazili zgodę na dochodzenie odszkodowania przez powodową spółkę. W konsekwencji zarzut apelacji należało uznać za chybiony. Wobec powyższego apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc . O kosztach procesu w instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 391 § 1 kpc w zw. z art. 98 kpc oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w zw z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając od strony powodowej jako przegrywającej sprawę na rzecz pozwanej kwotę 90 zł, stanowiącą zwrot kosztów zastępstwa procesowego. SSR M. Kryplewska-Baran