XII Ga 246/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka z o.o. spółka komandytowa, dochodziła od pozwanego ubezpieczyciela zapłaty odszkodowania za utracone zyski w kwocie 48 366,06 zł, wynikające ze strat poniesionych w wyniku zalania hostelu spowodowanego oderwaniem się kranu. Działalność została wstrzymana do połowy września 2011 roku. Powódka argumentowała, że oderwany kran stanowił część instalacji wodnej, a tym samym część budynku w rozumieniu art. 434 kc, co rodzi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka po stronie posiadacza nieruchomości (wspólnoty mieszkaniowej), ubezpieczonej u pozwanego. Pozwany ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując zastosowanie art. 434 kc i wskazując na ewentualną odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 kc). Podnosił również, że umowa ubezpieczenia wyłączała odpowiedzialność za utracone korzyści, a także powoływał się na art. 429 kc (przeniesienie odpowiedzialności na zarządcę). Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części dotyczącej utraconych korzyści (47 293,41 zł), uznając kran za część budowli w rozumieniu art. 434 kc i odrzucając argumenty pozwanego. Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację pozwanego, oddalił ją. Sąd uznał, że oderwanie się kranu stanowiło oderwanie części budowli w rozumieniu art. 434 kc, co skutkuje odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Podkreślono, że orzecznictwo szeroko interpretuje pojęcie „części budowli”, obejmując również elementy trwale z nią związane, ale niebędące częściami składowymi w ścisłym tego słowa znaczeniu. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące wyłączenia odpowiedzialności za utracone korzyści, wskazując na niewłaściwe ogólne warunki ubezpieczenia przedstawione przez pozwanego oraz brak dowodów na zawinione uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z właściwych warunków w pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 434 kc w kontekście szkód spowodowanych przez oderwanie się elementów instalacji budowlanych oraz zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela za utracone korzyści.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zalania spowodowanego oderwaniem się kranu i interpretacji konkretnych klauzul ubezpieczeniowych. Szerokość interpretacji art. 434 kc może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oderwanie się kranu od instalacji wodnej stanowi "oderwanie części budowli" w rozumieniu art. 434 kc, rodząc odpowiedzialność posiadacza nieruchomości na zasadzie ryzyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oderwanie się kranu od instalacji wodnej stanowi "oderwanie części budowli" w rozumieniu art. 434 kc, co skutkuje odpowiedzialnością posiadacza nieruchomości na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kran, jako trwale połączony z instalacją wodną, stanowił część budowli w szerszym rozumieniu tego pojęcia, stosowanym w orzecznictwie dla potrzeb art. 434 kc. Oderwanie się kranu prowadziło do pozbawienia rzeczy funkcjonalności i stanowiło istotną zmianę.
Czy umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela za utracone korzyści, jeśli szkoda powstała w wyniku zalania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione przez pozwanego ogólne warunki ubezpieczenia nie wyłączały odpowiedzialności za utracone korzyści w okolicznościach tej sprawy, a pozwany nie wykazał, że do umowy miały zastosowanie inne warunki wyłączające taką odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwany nie przedłożył właściwych ogólnych warunków ubezpieczenia (z daty zawarcia umowy) i że te, które przedłożył, nie zawierały wyłączenia odpowiedzialności za utracone korzyści. Ponadto, pozwany nie wykazał, że miał możliwość przedstawienia dowodu z właściwych warunków w pierwszej instancji.
Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z nowych dokumentów (ogólnych warunków ubezpieczenia) na wniosek strony, która zawiniła ich nieprzedstawienie w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie dopuścił dowodu z nowych dokumentów, ponieważ strona pozwana zawiniła ich nieprzedstawienie w pierwszej instancji i nie wykazała istnienia przyczyn uzasadniających dopuszczenie dowodu na podstawie art. 381 kpc.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym strona, która uniemożliwiła przeprowadzenie dowodu w pierwszej instancji z przyczyn zawinionych, nie może skutecznie wnosić o dopuszczenie tego dowodu w postępowaniu apelacyjnym, chyba że wykaże istnienie uzasadnionych przyczyn.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | powód |
| (...) spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Odnosi się do odpowiedzialności posiadacza budowli za szkody powstałe w wyniku jej zniszczenia lub oderwania się jej części. Sąd interpretuje pojęcie "części budowli" szeroko, obejmując również elementy trwale z nią związane, ale niebędące częściami składowymi w ścisłym znaczeniu.
Pomocnicze
k.c. art. 47 § 2
Kodeks cywilny
Definicja części składowej rzeczy, która nie może być od niej odłączona bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości lub przedmiotu odłączonego.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Ogólna zasada odpowiedzialności deliktowej na zasadzie winy.
k.c. art. 822 § 4
Kodeks cywilny
Uprawnienie poszkodowanego do dochodzenia odszkodowania bezpośrednio od ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość dopuszczenia nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
u.w.l. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali
Definicja części wspólnych nieruchomości.
u.w.l. art. 17
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali
Odpowiedzialność wspólnoty mieszkaniowej za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oderwanie kranu stanowi oderwanie części budowli w rozumieniu art. 434 kc. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje utracone korzyści, jeśli umowa nie stanowi inaczej. • Pozwany nie wykazał, że do umowy miały zastosowanie warunki wyłączające odpowiedzialność za utracone korzyści. • Pozwany zawinił nieprzedstawienie właściwych dowodów w pierwszej instancji, co uniemożliwia ich dopuszczenie w apelacji.
Odrzucone argumenty
Oderwanie kranu nie jest "oderwaniem części budowli" w rozumieniu art. 434 kc. • Umowa ubezpieczenia wyłącza odpowiedzialność za utracone korzyści. • Należy dopuścić dowód z nowych ogólnych warunków ubezpieczenia w postępowaniu apelacyjnym z powodu pomyłki.
Godne uwagi sformułowania
kran stanowił część instalacji wodnej czyli część budynku w rozumieniu art. 434 kc • oderwany kran stanowił część instalacji wodnej • oderwanie się kranu zawiera się w pojęciu „ oderwania części budowli” w rozumieniu art. 434 kc • kran pozostawał w wystarczająco mocnym, trwałym, mechanicznym związku z obiektem • strona, które z przyczyn zawinionych uniemożliwiła przeprowadzenie dowodu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym , nie może skutecznie w postępowaniu apelacyjnym podnosić zarzutu nieprzeprowadzenia tego dowodu
Skład orzekający
Bożena Cincio-Podbiera
przewodniczący-sprawozdawca
Agata Pierożyńska
sędzia
Beata Kozłowska-Sławęcka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 434 kc w kontekście szkód spowodowanych przez oderwanie się elementów instalacji budowlanych oraz zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela za utracone korzyści."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zalania spowodowanego oderwaniem się kranu i interpretacji konkretnych klauzul ubezpieczeniowych. Szerokość interpretacji art. 434 kc może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zalania i odpowiedzialności ubezpieczyciela, a kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy oderwanie się kranu kwalifikuje się jako "oderwanie części budowli" w rozumieniu kodeksu cywilnego, co ma znaczenie dla zasady odpowiedzialności.
“Czy oderwany kran to "część budowli"? Sąd Okręgowy rozstrzyga o odpowiedzialności ubezpieczyciela za zalanie.”
Dane finansowe
WPS: 48 366,06 PLN
odszkodowanie za utracone zyski: 47 293,41 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.