Orzeczenie · 2016-04-14

XII CA 43/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2016-04-14
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyobowiązek alimentacyjnydziadkowierodzinaniedostatekusprawiedliwione potrzebysytuacja materialnastan zdrowia

Sprawa dotyczyła żądania zasądzenia alimentów od dziadków ojczystych, W. i W. A., na rzecz ich małoletnich wnuków, K. i G. A. Powodowie, reprezentowani przez matkę, domagali się alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie od każdego z pozwanych za okres od kwietnia 2010 do marca 2012 roku, a następnie po 100 zł miesięcznie od kwietnia 2012 roku, wskazując na niewystarczające łożenie przez ojca dzieci, Z. A., który wyjechał za granicę. Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo, uznając, że potrzeby powodów są zaspokojone przez matkę, która zarabia około 2500-3700 zł netto miesięcznie, a dziadkowie, osoby w podeszłym wieku i schorowane, z emeryturami około 1200-1500 zł, sami ponoszą znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, co mogłoby doprowadzić ich do niedostatku. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację powodów, uznał ją za zasadną jedynie w części dotyczącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zwiększając należne wynagrodzenie adwokata z urzędu. W pozostałej części apelacja została uznana za bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego co do sytuacji materialnej i zdrowotnej stron, podkreślając, że obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny i powstaje tylko wtedy, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb dzieci, a same dzieci nie znajdują się w niedostatku. Sąd uznał, że matka powodów jest w stanie zaspokoić ich potrzeby, a dziadkowie, ze względu na swój wiek, stan zdrowia i niskie dochody, mogliby popaść w niedostatek, gdyby zostali obciążeni dodatkowymi alimentami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zasad subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków oraz kryteriów oceny niedostatku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; interpretacja przepisów k.r.o. w kontekście alimentów od dalszych krewnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dziadkowie zobowiązani są do alimentowania wnuków, gdy matka jest w stanie zaspokoić ich usprawiedliwione potrzeby, a ojciec nie wywiązuje się w pełni z obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny i powstaje tylko w sytuacji, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb dzieci, a same dzieci znajdują się w niedostatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że matka powodów, osiągając dochody pozwalające na zaspokojenie ich potrzeb, jest w stanie samodzielnie wypełnić obowiązek alimentacyjny. Ponadto, dziadkowie, będąc osobami starszymi i schorowanymi, z niskimi dochodami, sami mogliby znaleźć się w niedostatku, gdyby zostali obciążeni dodatkowymi alimentami.

Jakie są kryteria ustalenia niedostatku w kontekście obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niedostatek oznacza brak możliwości zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb na podstawowym egzystencjalnym poziomie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że niedostatek nie oznacza braku możliwości korzystania z dóbr luksusowych (jak kino, teatr, drogi telefon), ale brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wyżywienie, odzież, mieszkanie.

Czy niewystarczające wywiązywanie się ojca z obowiązku alimentacyjnego automatycznie rodzi obowiązek alimentacyjny dziadków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje dopiero po wykazaniu, że drugi rodzic (matka) nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb dziecka, a samo dziecko znajduje się w niedostatku.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w pierwszej kolejności odpowiedzialność spoczywa na rodzicach. Dopiero gdy matka, mimo wykorzystania wszystkich możliwości, nie jest w stanie sprostać obowiązkom, wchodzi w grę subsydiarny obowiązek dalszych krewnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji w części dotyczącej alimentów, zmiana w zakresie kosztów pomocy prawnej.
Strona wygrywająca
Pozwani (W. A. i W. A.) w części dotyczącej alimentów.

Strony

NazwaTypRola
I. A. (1)osoba_fizycznamatka małoletnich powodów
K. A.osoba_fizycznapowód
G. A.osoba_fizycznapowód
W. A.osoba_fizycznadziadek ojczysty
W. A.osoba_fizycznababka ojczysta
Z. A.osoba_fizycznaojciec powodów
D. J.osoba_fizycznasiostra Z. A.
S. K.osoba_fizycznaojciec I. A. (1)

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.r.o. art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek dostarczania środków utrzymania obciąża krewnych w linii prostej.

k.r.o. art. 133 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Poza małoletnimi dziećmi, uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

k.r.o. art. 132

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić potrzeb dzieci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Matka powodów jest w stanie zaspokoić ich usprawiedliwione potrzeby. • Pozwani (dziadkowie) są osobami starszymi i schorowanymi, z niskimi dochodami, co mogłoby doprowadzić ich do niedostatku w przypadku obciążenia alimentami. • Obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny.

Odrzucone argumenty

Niewystarczające łożenie przez ojca powodów uzasadnia zasądzenie alimentów od dziadków. • Potrzeby powodów nie są w pełni zaspokojone, co świadczy o niedostatku.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek alimentacyjny dziadków nie polega na przerzuceniu na nich niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci • mogą oni bowiem być zobowiązani jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają ich możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również ich usprawiedliwionych potrzeb • obowiązek osób zobowiązanych do alimentów w dalszej kolejności względem dziecka powstaje bowiem dopiero wówczas, gdy drugi rodzic nie jest w stanie – w całości lub w części – sprostać obowiązkom względem dzieci i z tego powodu mogłyby się one znaleźć w niedostatku

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków oraz kryteriów oceny niedostatku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; interpretacja przepisów k.r.o. w kontekście alimentów od dalszych krewnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność sytuacji rodzinnych i finansowych, gdzie obowiązek alimentacyjny rozciąga się na dalszych krewnych, a sąd musi ważyć potrzeby dzieci z możliwościami finansowymi i zdrowotnymi dziadków.

Czy dziadkowie zawsze muszą płacić alimenty, gdy rodzice zawodzą? Sąd wyjaśnia granice obowiązku.

0

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst