XII CA 43/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zasądzenia alimentów od dziadków ojczystych, W. i W. A., na rzecz ich małoletnich wnuków, K. i G. A. Powodowie, reprezentowani przez matkę, domagali się alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie od każdego z pozwanych za okres od kwietnia 2010 do marca 2012 roku, a następnie po 100 zł miesięcznie od kwietnia 2012 roku, wskazując na niewystarczające łożenie przez ojca dzieci, Z. A., który wyjechał za granicę. Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo, uznając, że potrzeby powodów są zaspokojone przez matkę, która zarabia około 2500-3700 zł netto miesięcznie, a dziadkowie, osoby w podeszłym wieku i schorowane, z emeryturami około 1200-1500 zł, sami ponoszą znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, co mogłoby doprowadzić ich do niedostatku. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację powodów, uznał ją za zasadną jedynie w części dotyczącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zwiększając należne wynagrodzenie adwokata z urzędu. W pozostałej części apelacja została uznana za bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego co do sytuacji materialnej i zdrowotnej stron, podkreślając, że obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny i powstaje tylko wtedy, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb dzieci, a same dzieci nie znajdują się w niedostatku. Sąd uznał, że matka powodów jest w stanie zaspokoić ich potrzeby, a dziadkowie, ze względu na swój wiek, stan zdrowia i niskie dochody, mogliby popaść w niedostatek, gdyby zostali obciążeni dodatkowymi alimentami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zasad subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków oraz kryteriów oceny niedostatku.
Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; interpretacja przepisów k.r.o. w kontekście alimentów od dalszych krewnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dziadkowie zobowiązani są do alimentowania wnuków, gdy matka jest w stanie zaspokoić ich usprawiedliwione potrzeby, a ojciec nie wywiązuje się w pełni z obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny i powstaje tylko w sytuacji, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb dzieci, a same dzieci znajdują się w niedostatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że matka powodów, osiągając dochody pozwalające na zaspokojenie ich potrzeb, jest w stanie samodzielnie wypełnić obowiązek alimentacyjny. Ponadto, dziadkowie, będąc osobami starszymi i schorowanymi, z niskimi dochodami, sami mogliby znaleźć się w niedostatku, gdyby zostali obciążeni dodatkowymi alimentami.
Jakie są kryteria ustalenia niedostatku w kontekście obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niedostatek oznacza brak możliwości zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb na podstawowym egzystencjalnym poziomie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że niedostatek nie oznacza braku możliwości korzystania z dóbr luksusowych (jak kino, teatr, drogi telefon), ale brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wyżywienie, odzież, mieszkanie.
Czy niewystarczające wywiązywanie się ojca z obowiązku alimentacyjnego automatycznie rodzi obowiązek alimentacyjny dziadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje dopiero po wykazaniu, że drugi rodzic (matka) nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb dziecka, a samo dziecko znajduje się w niedostatku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w pierwszej kolejności odpowiedzialność spoczywa na rodzicach. Dopiero gdy matka, mimo wykorzystania wszystkich możliwości, nie jest w stanie sprostać obowiązkom, wchodzi w grę subsydiarny obowiązek dalszych krewnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. A. (1) | osoba_fizyczna | matka małoletnich powodów |
| K. A. | osoba_fizyczna | powód |
| G. A. | osoba_fizyczna | powód |
| W. A. | osoba_fizyczna | dziadek ojczysty |
| W. A. | osoba_fizyczna | babka ojczysta |
| Z. A. | osoba_fizyczna | ojciec powodów |
| D. J. | osoba_fizyczna | siostra Z. A. |
| S. K. | osoba_fizyczna | ojciec I. A. (1) |
Przepisy (3)
Pomocnicze
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek dostarczania środków utrzymania obciąża krewnych w linii prostej.
k.r.o. art. 133 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Poza małoletnimi dziećmi, uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje, gdy rodzice nie są w stanie zaspokoić potrzeb dzieci.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Matka powodów jest w stanie zaspokoić ich usprawiedliwione potrzeby. • Pozwani (dziadkowie) są osobami starszymi i schorowanymi, z niskimi dochodami, co mogłoby doprowadzić ich do niedostatku w przypadku obciążenia alimentami. • Obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny.
Odrzucone argumenty
Niewystarczające łożenie przez ojca powodów uzasadnia zasądzenie alimentów od dziadków. • Potrzeby powodów nie są w pełni zaspokojone, co świadczy o niedostatku.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek alimentacyjny dziadków nie polega na przerzuceniu na nich niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci • mogą oni bowiem być zobowiązani jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają ich możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również ich usprawiedliwionych potrzeb • obowiązek osób zobowiązanych do alimentów w dalszej kolejności względem dziecka powstaje bowiem dopiero wówczas, gdy drugi rodzic nie jest w stanie – w całości lub w części – sprostać obowiązkom względem dzieci i z tego powodu mogłyby się one znaleźć w niedostatku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków oraz kryteriów oceny niedostatku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron; interpretacja przepisów k.r.o. w kontekście alimentów od dalszych krewnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność sytuacji rodzinnych i finansowych, gdzie obowiązek alimentacyjny rozciąga się na dalszych krewnych, a sąd musi ważyć potrzeby dzieci z możliwościami finansowymi i zdrowotnymi dziadków.
“Czy dziadkowie zawsze muszą płacić alimenty, gdy rodzice zawodzą? Sąd wyjaśnia granice obowiązku.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.