XII C 778/19

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2019-12-19
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokaokręgowy
pomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokataodszkodowanieSkarb Państwaniezgodność z prawemkoszty zastępstwa procesowegoart. 417¹ k.c.

Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 3240 zł tytułem odszkodowania za niepełne wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Powód, adwokat P. B., domagał się od Skarbu Państwa zapłaty różnicy między należnym mu wynagrodzeniem za pomoc prawną z urzędu (4428 zł brutto) a kwotą faktycznie wypłaconą (442,80 zł). Sąd Okręgowy w K. wcześniej przyznał mu jedynie 442,80 zł, uznając, że nie podjął on wystarczających czynności. Sąd w niniejszej sprawie uznał jednak, że adwokat wykazał się należytą starannością, sporządzając trafne pisma procesowe i przeprowadzając konferencję z mandantem. W konsekwencji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda 3240 zł odszkodowania.

Powód, adwokat P. B., wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w K. o zapłatę kwoty 3985,20 zł tytułem odszkodowania. Kwota ta stanowiła różnicę między pełnym wynagrodzeniem za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie P. W. przeciwko Spółdzielni mieszkaniowej (...) w T. (4428 zł brutto) a kwotą 442,80 zł, którą Sąd Okręgowy w K. przyznał mu prawomocnym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że przyznana kwota była nieprawidłowa i stanowiła szkodę dla powoda, ponieważ adwokat podjął szereg czynności procesowych, w tym zapoznał się z aktami sprawy, przeprowadził konferencję z mandantem, dokonał oceny prawnej i sporządził zwięzłe pismo procesowe z trafnymi wnioskami o umorzenie postępowania po uzyskaniu satysfakcjonującej klienta ugody. Sąd uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego w K. było niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. W związku z tym zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wyrokowania. W pozostałej części powództwo oddalono. Rozstrzygając o kosztach, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda 729 zł tytułem zwrotu 81% kosztów zastępstwa procesowego, a strony nie obciążono kosztami sądowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą, jeśli postanowienie sądu jest niezgodne z prawem i skutkuje szkodą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego w K. przyznające adwokatowi jedynie 442,80 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu było niezgodne z prawem, ponieważ adwokat podjął szereg czynności procesowych i prawidłowo ocenił sprawę. Skutkiem tego postanowienia była szkoda w majątku powoda, co uzasadnia zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części powództwa i oddalenie w pozostałej części

Strona wygrywająca

P. B. (powód) w 81%

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 417 § 1 § 2

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. § 8 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia adwokata za pomoc prawną z urzędu.

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Definicja szkody jako uszczerbku w dobrach prawnych.

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

Określenie daty wymagalności świadczenia, gdy jego wysokość mogła być ustalona dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. § 4 § ust. 1, 2 pkt 3, ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określenie zasad ustalania opłaty za pomoc prawną, w tym możliwości jej podwyższenia.

Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 art. § 2 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adwokat podjął czynności procesowe wskazujące na jego zaangażowanie i prawidłową ocenę prawną. Postanowienie Sądu Okręgowego w K. przyznające zaniżone wynagrodzenie było niezgodne z prawem. Szkoda powoda wynika bezpośrednio z niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej.

Odrzucone argumenty

Brak legitymacji czynnej powoda (zarzut oddalony). Brak podstaw do przyznania pełnego wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu z uwagi na cofnięcie pozwu.

Godne uwagi sformułowania

Prawomocne postanowienie z dnia 10 kwietnia 2018 r. jest, w tym zakresie, niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417¹ §2 k.c. Skutkowało to uszczerbkiem w mieniu powoda w rozumieniu art. 361 k.c. Pismo procesowe jest krótkie i zwięzłe, bez zbędnych wywodów i opisów. Jest to jego zaletą , a nie wadą i świadczy o przemyśleniu okoliczności sprawy.

Skład orzekający

Ewa Hoffa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wynikłą z niezgodnego z prawem orzeczenia sądu dotyczącego wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z prawem postanowienia sądu przyznającego wynagrodzenie adwokatowi z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet prawnicy mogą dochodzić odszkodowania od państwa za błędy sądów, co jest interesujące z perspektywy wymiaru sprawiedliwości i praw jednostki.

Adwokat wygrał z państwem o zaległe wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu – sąd uznał wcześniejsze orzeczenie za niezgodne z prawem.

Dane finansowe

WPS: 3985,2 PLN

odszkodowanie: 3240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 729 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt XII C 778/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 19 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Hoffa Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Krystyna Wojciechowska-Trawka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa P. B. / PESEL: (...) / przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w K. /NIP: (...) o zapłatę I. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3240 zł /trzy tysiące dwieście czterdzieści złotych/ z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty. II. W pozostałej części powództwo oddala. III. Nie obciąża stron kosztami sądowymi, kosztami pozasądowymi obciąża powoda w 19/100 części, a pozwanego w 81/100 części i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 729 zł /siedemset dwadzieścia dziewięć złotych/. /-/ E. Hoffa XII C 778/19/3 UZASADNIENIE Powód, P. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 3985 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 9 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty, oraz o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.3/. Pozwany, Skarb Państwa- Prezes Sądu Okręgowego w K. , reprezentowany przez Prokuratorię Generalną R. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.75 i 76/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód prowadził i prowadzi Kancelarię Adwokacką przy ul. (...) w T. /bezsporne/. W pozwie z dnia 8 listopada 2017 r. niejaki P. W. domagał się zasądzenia na jego rzecz przez Spółdzielnię mieszkaniową (...) w T. kwoty 55.000 zł, a jednocześnie złożył wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu /k.2 akt I C (...) Sądu Rejonowego w T. /. Uwzględniając wnioski P. W. Sąd ten zwolnił go od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. /k.8 tych akt/. Decyzją z dnia 1 grudnia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła powoda pełnomocnikiem z urzędu dla P. W. , a Sąd Rejonowy w T. zawiadomił go o tym 12 stycznia 2018 r. /k.16- z.p.o./. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, a następnie po konferencji z P. W. powód ustalił, że pozwana Spółdzielnia zapłaciła mandantowi satysfakcjonującą go kwotę. Złożył więc pismo procesowe z dnia 17 stycznia 2018 r. w którym cofnął pozew bez zrzeczenia się roszczenia, wniósł o umorzenie postępowania i zażądał zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu pisma zapewnił, że P. W. nie uiścił na jego rzecz żadnej części wynagrodzenia /k.18/. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w T. umorzył postępowanie i oddalił wniosek adw. P. B. o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ocenił, że pełnomocnik z urzędu nie podjął jakichkolwiek czynności , które skutkowałyby zaspokojeniem przez pozwanego roszczenia powoda i złożył tylko wniosek o umorzenie postępowania z informacją o cofnięciu pozwu /k.19 w/w akt- postanowienie z uzasadnieniem/. Sąd Okręgowy w K. zmienił to postanowienie w ten sposób, że przyznał od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w T. adwokatowi P. B. kwotę 442,80 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że zasądzona kwota stanowi 1/10 kwoty 4.428 zł /k.44 i 45 w/w akt/ i Sąd Okręgowy dostosował ją do nakładu pracy pełnomocnika. Jako podstawę prawną takiej oceny Sąd Okręgowy wskazał §8 pkt 6 w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu /k.45/. Kwotę 442,80 zł powodowi wypłacono /k.50 w/w akt- potwierdzenie wypłaty dokonanej 15 czerwca 2019 r./. W niniejszym postępowaniu powód wniósł o zapłatę różnicy między kwotą 4428 zł brutto /3600 zł+ 23% VAT, czyli 828 zł/, a wypłaconą mu kwotą 442,80 zł, czyli o odszkodowanie w kwocie 3985, 20 zł. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów, których autentyczności strony nie kwestionowały. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda /k.88 i 88v/, bowiem nie są one sprzeczne z treścią dokumentów przyjętych za podstawę ustaleń, a treść w/w pisma procesowego z dnia 17 stycznia 2018 r. /k.18 akt załączonych/ wskazuje, że powód rzeczywiście zapoznał się z dokumentami dotyczącymi sprawy i ustalił z mandantem istotne okoliczności, oraz dokonał prawidłowej oceny prawnej. Ze względu na wyjaśnienie okoliczności sprawy sąd ograniczył przesłuchanie stron do przesłuchania powoda. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z §8 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu /Dz. U. z 2016 r. poz. 1714/ powodowi należało się wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu w kwocie 3600 zł z doliczeniem podatku VAT w wysokości 23% tej kwoty, czyli 828 zł /3600x0,23=828/. Było i jest bezsporne, że mandant powodowi nie zapłacił żadnej części tego wynagrodzenia. Na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 kwietnia 2018 r. powodowi wypłacono 442,80 zł, tak więc wskazana w niniejszym pozwie kwota była kwotą, która nie wpłynęła na konto kancelarii adwokackiej powoda umniejszając jej przychód. Skutkowało to uszczerbkiem w mieniu powoda w rozumieniu art. 361 k.c. § 4 ust. 1 wyżej wskazanego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu na który powołał się, między innymi, Sąd Okręgowy w K. jako na elementy podstawy prawnej postanowienia z 10 kwietnia 2018 r,. stanowi, że opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2- 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. § 4 ust.2 tego Rozporządzenia stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nie przekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 następuje z uwzględnieniem okoliczności wymienionych w punktach 1-4 tego przepisu. Z § 4 ust. 2 pkt. 3 Rozporządzenia nie wynika więc, że Sąd Okręgowy w K. mógł wynagrodzenie podwyższyć do 150% stawki podstawowej jeśli wkład adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie był znaczący. , ale nie mógł go obniżyć w ustalonej przez siebie części Prawomocne postanowienie z dnia 10 kwietnia 2018 r. jest, w tym zakresie, niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417 1 §2 k.c. i na tej podstawie prawnej powodowi należy się odszkodowanie, ponieważ skutkiem wydania tego orzeczenia jest uszczerbek w majątku powoda, czyli szkoda. Nietrafny jest zarzut braku legitymacji czynnej powoda, bowiem powód wystąpił z powództwem we własnym imieniu i to powoda dotyczy punkt 1 postanowienia z dnia 10 kwietnia 2018 r. Powód wprawdzie nie był stroną postępowania w sprawie (...) Sądu Rejonowego w T. ale był pełnomocnikiem strony z urzędu. P. W. nie wypłacił powodowi /wówczas swemu pełnomocnikowi z urzędu/, żadnej części należnego mu wynagrodzenia wobec czego powodowi, wynagrodzenie powinno zostać wypłacone ze środków Skarbu Państwa. Gdyby powód nie udzielił żadnej pomocy prawnej P. W. nie podjął czynności w sprawie wówczas odmowa wypłaty wynagrodzenia byłaby zasadna. Powód, jak wykazano powyżej, zapoznał się ze stanem postępowania, przeprowadził konferencję z mandantem w swojej kancelarii, dokonał oceny prawnej i sporządził prawidłowe pismo procesowe z trafnymi wnioskami. Pismo procesowe jest krótkie i zwięzłe, bez zbędnych wywodów i opisów. Jest to jego zaletą , a nie wadą i świadczy o przemyśleniu okoliczności sprawy. Powodowi wypłacono 360 zł tytułem wynagrodzenia i 82,80 zł tytułem zwrotu podatku VAT od wypłaconej kwoty, łącznie 442,80 zł. Od kwoty 3240 zł należnej jeszcze powodowi jako odszkodowanie /3600- 360=3240/ powód nie ma obowiązku płacenia podatku VAT. Ponieważ ustalenie odszkodowania i jego wysokości mogło nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie sąd ocenił, że świadczenie stało się wymagalne od daty wyrokowania i to na podstawie art. 363§2 k.c. Zgodnie z art. 481 §1 i 2 4 k.c. odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono więc od dnia 19 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty. Powód wygrał sprawę w 81%, a przegrał w 19%. Koszty zastępstwa procesowego powoda wynoszą 900 zł /§ 2 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm./ z czego 19% wynosi 171 zł. Tytułem zwrotu 81% kosztów zastępstwa procesowego zasądzono więc od pozwanego na rzecz powoda kwotę 729 zł /900- 171/. Ze względu na okoliczności sprawy sąd nie obciążył stron kosztami sądowymi wobec czego powodowi zostanie zwrócona opłata od pozwu w kwocie 200 zł /k.21- dowód wpłaty/. /-/ E. Hoffa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI