XII C 774/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. T. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa-Powiatowego Inspektora Budowlanego w K. kwoty 20.068 zł odszkodowania wraz z odsetkami, tytułem szkody wyrządzonej przez wadliwie wszczętą i prowadzoną egzekucję administracyjną. Szkodę miał spowodować poprzednik prawny powoda, który nie był stroną decyzji administracyjnej, a mimo to wobec niego prowadzono egzekucję. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Podstawę prawną powództwa mógł stanowić art. 168b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odsyłający do przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417 i n. k.c.). Sąd odrzucił zarzut braku legitymacji czynnej powoda, wskazując na ważność umowy cesji wierzytelności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zastosowanie ma art. 417 k.c. (szkoda wyrządzona niezgodnym z prawem działaniem) czy art. 417¹ § 2 k.c. (szkoda wyrządzona wydaniem prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji). Sąd uznał, że podstawę faktyczną powództwa stanowiło wadliwe prowadzenie egzekucji, co kwalifikuje się pod art. 417 k.c. Szkodę w rozumieniu prawa cywilnego powstała z chwilą zajęcia środków na koncie bankowym poprzednika prawnego powoda w dniu 2 grudnia 2011 roku. Roszczenie o naprawienie tej szkody ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednak nie dłużej niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (art. 442¹ § 1 k.c.). Sąd ustalił, że termin przedawnienia upłynął z dniem 2 grudnia 2014 roku, a żadne czynności podjęte przez powoda lub jego poprzednika prawnego nie przerwały ani nie zawiesiły biegu przedawnienia. W związku z tym, powództwo zostało oddalone. Koszty postępowania zostały przyznane radcy prawnemu z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie momentu powstania szkody i początku biegu terminu przedawnienia w sprawach o odszkodowanie za wadliwie prowadzoną egzekucję administracyjną, a także brak konieczności uzyskania prejudykatu do dochodzenia takich roszczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez niezgodnie z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej jest przedawnione, jeśli szkoda powstała w wyniku zajęcia środków z rachunku bankowego poprzednika prawnego powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest przedawnione.
Uzasadnienie
Szkoda powstała z chwilą zajęcia środków na koncie bankowym w dniu 2 grudnia 2011 roku. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, co nastąpiło w tym dniu. Termin przedawnienia upłynął z dniem 2 grudnia 2014 roku, a żadne czynności podjęte przez powoda lub jego poprzednika prawnego nie przerwały ani nie zawiesiły biegu przedawnienia.
Czy powód posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na podstawie umowy cesji wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada legitymację czynną.
Uzasadnienie
Umowa cesji wierzytelności, mimo nieprecyzyjnej redakcji, w sposób jasny wskazała wierzytelność w wysokości 20.087 zł wynikającą z 'niewłaściwej egzekucji'. Powód dochodzi roszczenia cywilnoprawnego, które znajduje odzwierciedlenie w prawie cywilnym materialnym.
Czy do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem prowadzenie egzekucji administracyjnej konieczne jest uzyskanie prejudykatu w postaci decyzji stwierdzającej nieważność wadliwej decyzji administracyjnej lub postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzyskanie prejudykatu nie jest konieczne.
Uzasadnienie
Przepis art. 417¹ § 2 k.c. dotyczy szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji i wymaga stwierdzenia ich niezgodności z prawem. Jednakże, w przypadku szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem egzekucji administracyjnej (art. 417 k.c.), nie jest konieczne uzyskanie żadnego prejudykatu, w szczególności decyzji stwierdzającej nieważność, ponieważ przepisy u.p.e.a. i k.c. nie wskazują takiego warunku. Sąd powszechny może sam stwierdzić przesłankowo, że egzekucja była prowadzona w oparciu o wadliwą decyzję administracyjną.
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w postępowaniu egzekucyjnym może być podstawą do zastosowania art. 417¹ § 2 k.c. dotyczącego szkody wyrządzonej wydaniem decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 417¹ § 2 k.c. nie ma zastosowania do postanowień administracyjnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 417¹ § 2 k.c. stanowi wprost o 'decyzji administracyjnej', nie zaś o innych władczych rozstrzygnięciach organów administracyjnych (egzekucyjnych), a użyte sformułowanie 'orzeczenie' dotyczy orzeczeń sądów. Przepisy o egzekucji administracyjnej wprowadzają domniemanie formy orzekania przez organy egzekucyjne w formie postanowień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. T. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Powiatowy Inspektor Budowlany w K. | organ_państwowy | pozwany |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. | spółka | poprzednik prawny powoda |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
u.p.e.a. art. 168b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązany może dochodzić od odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego.
Pomocnicze
k.c. art. 417¹ § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem pozwu.
u.p.e.a. art. 3 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości albo jako wykonanie decyzji wydanej przez organ wyższego stopnia nieprawomocnie, albo gdy została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo w stosunku do osoby niebędącej stroną w sprawie.
u.r.p. art. 22³ § 2
Ustawa o radcach prawnych
Przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 8 § pkt 5
Określa stawki minimalne za czynności radcy prawnego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu z uwagi na upływ trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. • Szkoda powstała w dniu 2 grudnia 2011 roku, a powództwo zostało wniesione po upływie terminu przedawnienia. • Działania podjęte przez poprzednika prawnego powoda nie przerwały ani nie zawiesiły biegu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Powód dochodził odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wadliwie wszczętą i prowadzoną egzekucję administracyjną. • Powód posiadał legitymację czynną na podstawie umowy cesji wierzytelności. • Do dochodzenia odszkodowania nie było konieczne uzyskanie prejudykatu w postaci decyzji stwierdzającej nieważność wadliwej decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Szkoda w rozumieniu prawa cywilnego powstała po stronie zobowiązanego w dniu 2 grudnia 2011 roku (z chwilą dokonania zajęcia środków) i wówczas zobowiązany mógł dochodzić swoich roszczeń nie tylko na drodze administracyjnego toku instancji (...), ale również w drodze zarzutów uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. • Sąd powszechny orzekając w sprawie o odszkodowanie (...) może sam stwierdzić przesłankowo, że egzekucja ta była prowadzona 'w oparciu' o wadliwą decyzję administracyjną, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Nie jest potrzebny do tego żaden prejudykat. • Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Łukasz Kozłowski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania szkody i początku biegu terminu przedawnienia w sprawach o odszkodowanie za wadliwie prowadzoną egzekucję administracyjną, a także brak konieczności uzyskania prejudykatu do dochodzenia takich roszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i obywateli. Kluczowe jest tu zagadnienie przedawnienia roszczeń.
“Skarb Państwa zapłaci za błędy w egzekucji? Sąd rozstrzyga o przedawnieniu roszczenia.”
Dane finansowe
WPS: 20 068 PLN
Sektor
budowlane
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.