XII C 71/15

Sygn. akt: XII C 71/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Kieć Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Rusinek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 roku w Gliwicach sprawy z powództwa Ł. N. przeciwko J. N. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli 1) oddala powództwo; 2) odstępuje od obciążania powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. SSO Andrzej Kieć Sygn. akt XII C 71/15 UZASADNIENIE do wyroku z dnia 26 stycznia 2016 roku Powódka Ł. N. pozwem wniesionym dnia 2 kwietnia 2015r. wniosła przeciwko pozwanej J. N. o nakazanie pozwanej złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest przeniesienie ½ udziału w nieruchomości, zlokalizowanej przy ul. (...) w T. , w związku z odwołaniem darowizny. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu. Na uzasadnienie swego żądania powódka podała, że w dniu 9.12.1994r pomiędzy nią synem A. N. i jego żoną J. N. została zawarta umowa darowizny nieruchomości obejmującej działkę nr (...) o pow. 1.149 m. kw., zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w T. przy ul. (...) , dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w T. księga wieczysta Kw nr (...) . Po śmierci obdarowanego syna, zwróciła się o pomoc finansową do synowej-pozwanej, w wysokości 1000 zł miesięcznie a ta uchyliła się od pomocy. W związku z tym, pismem z dnia 16 grudnia 2014r. odwołała darowiznę i wezwała do powrotnego przeniesienia prawa własności nieruchomości. Pozwana nie odniosła się do tego wezwania, więc pozew stał się konieczny. Pozwana J. N. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Podniosła, iż pozwana nie posiada legitymacji biernej w sprawie albowiem w dniu 30 marca 2015r. darowała swój udział w spornej nieruchomości swemu synowi M. N. . Ponadto podniosła, iż brak było merytorycznych podstaw do skutecznego odwołania darowizny (w szczególności brak rażącej niewdzięczności), a nadto roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 9.12.1994r pomiędzy powódka a synem A. N. i jego żoną J. N. została zawarta umowa darowizny nieruchomości obejmująca działkę nr (...) o pow. 1.149 m. kw., zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w T. przy ul. (...) , dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w T. księga wieczysta Kw nr (...) , na mocy której nieruchomość weszła do wspólności ustawowej obdarowanych małżonków. Dla powódki w umowie wpisano służebność mieszkania. Po śmierci w dniu 29.06.2014r. obdarowanego syna, powódka pismami z dnia 14.08.2014r. i z dnia 10.10.2014r. zwróciła się do synowej-pozwanej o dostarczanie środków utrzymania w wysokości 1000 zł miesięcznie a ta odpowiedziała, iż powódka nie popadła w niedostatek; utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalno-rentowych w wysokości przekraczających minimum egzystencji a nadto powódka nie ponosi żadnych kosztów związanych z mieszkaniem gdyż korzysta z bezpłatnej służebności mieszkania. Powódka, w związku z tym, pismem z dnia 16 grudnia 2014r. oświadczyła, że odwołuje darowiznę i wezwała pozwaną do powrotnego przeniesienia prawa własności nieruchomości. Spadkobiercami A. N. zostali synowie A. N. i K. N. po ½ części. W dniu 30 marca 2015r. pozwana umową notarialną darowała swój udział w spornej nieruchomości swemu synowi M. N. . W prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. księdze wieczystej Kw nr (...) , jako właściciele widnieją obecnie M. N. syn A. i J. w ¾ częściach i K. N. syn A. i J. w 1/4 części. dowody z: - odpisu z księgi wieczystej nr (...) (k. 12.), - aktu notarialnego z 9 grudnia 1994r. (k. 13-15), - odpisu aktu zgonu A. N. (k. 16), - pisma powódki z 14.08.2014r. i 10.10.2014r. (k. 17- 20), - pisma pozwanej z 3.09.2014r. (k. 21-22) - oświadczenia powódki z 16.12.2014r. wraz z dowodem doręczenia (k. 23-26), - umowy darowizny z 13.03.2015r. (k. 53-56), - wydruku z księgi wieczystej nr (...) (k.57-61) Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o powołane powyżej dowody. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów gdyż ich prawdziwość nie została zaprzeczona. Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe stron, w tym dotyczące świadków oraz przesłuchania stron, uznając, iż stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony, przeprowadzenie kolejnych dowodów spowodowałoby jedynie zbędną zwłokę w postępowaniu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo było niezasadne. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, w dniu 30 marca 2015r. pozwana umową notarialną darowała swój udział wynoszący ½ części w spornej nieruchomości swemu synowi M. N. . Powódka, znając ten fakt – przynajmniej z toku postępowania – nadal domagała się nakazania pozwanej złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest przeniesienie ½ udziału w nieruchomości, zlokalizowanej przy ul. (...) w T. , w związku z odwołaniem darowizny. W tej sytuacji należało uznać, iż roszczenie powódki jest niezasadne, chociażby z powodu braku legitymacji biernej po stronie pozwanej. Pozwana, nie będąc współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, nie może złożyć oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia swego prawa do tejże nieruchomości, jak również orzeczenie sądu nie może zastąpić tego rodzaju oświadczenia powódki. W związku z faktem, iż powódka zbyła swój udział w przedmiotowej nieruchomości, ewentualne roszczenia powódki – w przypadku wykazania skutecznego odwołania darowizny – mogłoby dotyczyć innych roszczeń aniżeli żądane w pozwie np. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Zaznaczyć przy tym należy, iż nie każda niewdzięczność może prowadzić do możliwości skutecznego odwołania darowizny w świetle art. 898 kc – taka możliwość istnieje jedynie w przypadku zaistnienia rażącej niewdzięczności. Mając wszystko powyższe na uwadze orzeczono jak sentencji. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o sprawdzenie wartości przedmiotu sporu. Sąd ten zarzut oddalił albowiem nie został w żaden sposób wykazany. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc . Sąd nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, mając na uwadze charakter sprawy (w tym szeroko rozumiane stosunki rodzinne między stronami), jak również biorąc pod uwagę wiek powódki ( ur. (...) ) i jej niskie dochody. SSO Andrzej Kieć