XII C 47/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie udzielenia zabezpieczenia powództwa o unieważnienie umowy darowizny, uznając brak uprawdopodobnienia roszczenia.
Powódka domagała się unieważnienia umowy darowizny, twierdząc, że pozwany darczyńca cierpiał na afazję i paraliż, przez co nie rozumiał znaczenia swojej czynności. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie, uznając brak uprawdopodobnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując na zaświadczenia lekarskie potwierdzające świadomość darczyńcy w chwili zawierania umowy oraz fakt sporządzenia aktu notarialnego, co świadczy o dopełnieniu przez notariusza czynności weryfikujących zdolność do czynności prawnych.
Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego, który oddalił jej wniosek o udzielenie zabezpieczenia powództwa o unieważnienie umowy darowizny. Powódka argumentowała, że pozwany darczyńca, cierpiący na afazję mieszaną i paraliż prawostronny, nie rozumiał znaczenia zawieranej umowy darowizny. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, opierając się na zaświadczeniach lekarskich wskazujących, że pozwany zawarł umowę w stanie pełnego rozeznania. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne. Podkreślono, że powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia, przedstawiając dokumentację medyczną sprzed sześciu lat. Z drugiej strony, strona przeciwna przedstawiła zaświadczenia od czterech lekarzy, w tym neurologów, które wskazywały, że w okresie poprzedzającym zawarcie umowy stan psychiczny pozwanego nie wyłączał jego świadomości, a jedynie funkcję nadawczą mowy. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego, co wiąże się z obowiązkiem notariusza do weryfikacji zdolności stron do czynności prawnych. Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie było podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, gdyż powódka nie wykazała, że w chwili zawierania umowy pozwany był w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione przez powódkę dokumenty nie były wystarczające do uprawdopodobnienia roszczenia, zwłaszcza w świetle zaświadczeń lekarskich strony przeciwnej i faktu sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia, ponieważ przedstawiła dokumentację medyczną sprzed lat, podczas gdy strona przeciwna przedstawiła aktualne zaświadczenia lekarskie wskazujące na świadomość darczyńcy w chwili zawierania umowy. Dodatkowo, fakt sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego, przy dopełnieniu przez notariusza czynności weryfikujących zdolność do czynności prawnych, przemawiał przeciwko udzieleniu zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| L. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
Prawo o notariacie art. 86
Ustawa Prawo o notariacie
Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych. W rozpatrywanej sprawie notariusz przedsięwziął akty staranności w celu ustalenia stanu psychicznego powoda.
Pomocnicze
k.p.c. art. 395
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona przeciwna załączyła zaświadczenia lekarskie od czterech różnych lekarzy, w tym dwóch neurologów, z których wynika, że u pacjenta w okresie bezpośrednio poprzedzającym zawarcie umowy darowizny nie zaobserwowano takich zmian w stanie psychicznym, które wyłączyłyby jego świadomość. Umowa została sporządzona w formie aktu notarialnego, a notariusz przedsięwziął akty staranności w celu ustalenia stanu psychicznego darczyńcy, co zgodnie z art. 86 Prawa o notariacie oznacza brak wątpliwości co do jego zdolności do czynności prawnych. Powódka nie uprawdopodobniła, że w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy momencie, tj. w chwili zawierania kwestionowanej umowy, pozwany był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie narusza art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, że stwierdzenia lekarzy, iż pozwany mógł dysponować swoim majątkiem są wystarczające do uznania, że roszczenie powódki nie jest dostatecznie uprawdopodobnione.
Godne uwagi sformułowania
nie rozumiał znaczenia swoich słów i podejmowanych czynności w stanie pełnego rozeznania znaczenia czynności prawnej i jej skutku nie zaobserwowano takich zmian w stanie psychicznym, które wyłączyłyby jego świadomość w pełni rozumiał on mowę, miał upośledzoną jedynie funkcję nadawczą notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych nie było podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia nie uprawdopodobniła bowiem, że w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy momencie, tj. w chwili zawierania kwestionowanej umowy, pozwany był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.
Skład orzekający
Ewa Staniszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Nowicki
sędzia
Maciej Agaciński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawdopodobnienia roszczenia w celu udzielenia zabezpieczenia, oceny zdolności do czynności prawnych przy zawieraniu umów, znaczenia aktu notarialnego i roli notariusza w weryfikacji stanu psychicznego stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej (wniosek o zabezpieczenie). Ocena zdolności do czynności prawnych jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest właściwe udokumentowanie stanu zdrowia psychicznego przy zawieraniu umów, zwłaszcza darowizny, oraz jak sąd ocenia dowody w kontekście wniosku o zabezpieczenie.
“Czy choroba psychiczna unieważnia umowę darowizny? Sąd wyjaśnia, kiedy zabezpieczenie jest możliwe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Staniszewska (spr.) Sędziowie: SA Jacek Nowicki del. SO Maciej Agaciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2013 r. sprawy z powództwa M. J. (1) przeciwko L. J. i M. J. (2) o unieważnienie umowy darowizny na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Lesznie z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt XII C 47/13 postanawia: oddalić zażalenie. J.Nowicki E.Staniszewska M.Agaciński UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia powództwa, uprzednio uchylając w trybie art. 395 k.p.c. orzeczenie wniosek ten uwzględniające. W uzasadnieniu wskazał, że powódka domaga się unieważnienia umowy darowizny jaką pozwany dokonał na rzecz pozwanej w dniu 20 listopada 2012 r. podnosząc, że cierpi on na afazję mieszaną i paraliż prawostronny i na skutek tych chorób nie rozumie wypowiadanych słów i znaczenia podejmowanych czynności prawnych. Pozwany, załączając stosowne zaświadczenia lekarskie z listopada 2012 r. wykazał jednak, że zawarł umowę darowizny w dniu 20 listopada 2012 r. w stanie pełnego rozeznania znaczenia czynności prawnej i jej skutku. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. W zażaleniu na to postanowienie powódka zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, że stwierdzenia lekarzy, iż pozwany mógł dysponować swoim majątkiem są wystarczające do uznania, że roszczenie powódki nie jest dostatecznie uprawdopodobnione. W konsekwencji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenia jej zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem i zasądzenie od pozwanych solidarnie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie można podzielić stanowiska powódki, że uprawdopodobniła ona swoje żądanie. Na jego poparcie skarżąca dołączyła dokumentację szpitalną i historię choroby pozwanego z 2006 r. (k. 10-12, 70-81), z której w jej ocenie płynie wniosek, że darczyńca zawierając sporną umowę sześć lat później, tj. 20 listopada 2012 r., nie rozumiał znaczenia swoich słów i podejmowanych czynności. Tymczasem już z samego pozwu wynika, że pomimo przebytego udaru i związanych z tym skutków dla zdrowia pozwanego, w 2008 r. zawarł on związek małżeński z pozwaną. Strona przeciwna załączyła przy tym zaświadczenia lekarskie pochodzące od czterech różnych lekarzy, w tym dwóch neurologów, z których wynika, że u pacjenta w okresie bezpośrednio poprzedzającym zawarcie umowy darowizny nie zaobserwowano takich zmian w stanie psychicznym, które wyłączyłyby jego świadomość (k. 45), w pełni rozumiał on mowę, miał upośledzoną jedynie funkcję nadawczą (k.47). Ponadto nie można pominąć, że kwestionowana prze powódkę umowa została sporządzona w formie aktu notarialnego, a zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2002 r., nr 42, poz. 369) notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych. W rozpatrywanej sprawie notariusz przedsięwziął zaś akty staranności w celu ustalenia stanu psychicznego powoda. Wszystkie te okoliczności sprawiają, że nie było podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Na obecnym etapie postępowania w ocenie Sądu Apelacyjnego powódka nie uprawdopodobniła bowiem, że w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy momencie, tj. w chwili zawierania kwestionowanej umowy, pozwany był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Powyższe skutkowało więc oddaleniem zażalenia na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. J.Nowicki E.Staniszewska M.Agaciński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI