XII C 2471/12

I A Cz 107/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Futro po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. O. przeciwko Z. R. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek zażalenia powódki na zarządzenie Przewodniczącej w Sądzie Okręgowym w Poznaniu z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt XII C 2471/12 oddala zażalenie. Jan Futro UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Przewodnicząca wezwała powódkę o opłatę od pozwu w kwocie po 7119 zł. W uzasadnieniu wskazała, że Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce ustalił wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie, uwzględniając wartość egzekwowanego roszczenia (z uwzględnieniem odsetek i kosztów postępowania). Przyjmując tę wartość, wysokość opłaty należało wyliczyć w oparciu o przepis art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz.594 ze zm.). Na zarządzenie to zażalenie wniosła powódka zarzucając mu naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o koszach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 20 k.p.c. w zw. z art. 25 § 1 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. poprzez wezwanie powódki do uiszczenia opłaty od pozwu ustalonej w oparciu o wartość przedmiotu sporu, którą w sposób błędny Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział II Cywilny na mocy postanowienia z dnia 20 listopada 2012 roku ustalił na kwotę 148 725,73 zł; W konsekwencji wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia i ustalenie wymiaru opłaty od pozwu na kwotę 318 zł i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział II Cywilny jako właściwy miejscowo i rzeczowo ewentualnie o uchylenie zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącej i przekazanie niniejszej sprawy ponownie do rozpoznania przez Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział II Cywilny, celem zweryfikowania ustalonej przez ten sąd wartości przedmiotu sporu i ponownego ustalenia wymiaru opłaty od pozwu na kwotę 318 zł. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość wartości przedmiotu sporu została przez powódkę określona na kwotę 6 356 zł. Zarzucając, że Sąd Rejonowy wadliwie określił wartość przedmiotu sporu wskazał, iż stosownie do treści art. 20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Roszczenia te o charakterze ubocznym nie są wliczane do wartości przedmiotu sporu, jeżeli są dochodzone razem z roszczeniem głównym. Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Niewątpliwie podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniesionego zażalenia ma treść postanowienia Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 20 listopada 2012 r. ustalającego wartość przedmiotu sporu. Ta wartość bowiem wyznacza wysokość opłaty od pozwu. Kontrolując w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. wskazać trzeba, że wartość przedmiotu sporu, którą co do zasady określają strony, powinna odpowiadać obiektywnym kryteriom wskazanym w przepisach k.p.c. , a przede wszystkim uwzględniać, co jest przedmiotem roszczenia i jak, w odniesieniu do tego roszczenia, powinna być określona ta wartość. Sąd jest związany jedynie obiektywnie prawidłowo określoną wartością przedmiotu sporu wyliczoną według wskazanych wyżej zasad. Oczywistym jest też, że zgodnie z art. 20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Jednakże powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego ( art. 840 k.p.c. ) jest sposobem obrony merytorycznej przed prowadzoną egzekucją, pozwalającym na pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeżeli prowadzenie egzekucji na podstawie tego tytułu narusza prawa podmiotowe dłużnika wynikające z prawa materialnego. Zmierza ono do odmiennego, niż to wynika z tytułu wykonawczego, ukształtowania prawa. Jest to zatem powództwo niezależne od podstawy roszczenia i rozstrzygnięcia objętego tytułem wykonawczym, zmierza, bowiem do pozbawienia wykonalności tego tytułu nie dlatego, że tytuł egzekucyjny nie odpowiadał prawu w dacie jego powstania (wydania orzeczenia), lecz dlatego, że bądź nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności, bądź też nastąpiły - po powstaniu tytułu - zdarzenia, które wyłączają dopuszczalność egzekucji. W związku z tym wysokość opłaty od pozwu w przypadku powództwa z art. 840 k.p.c. określa nie wartość przedmiotu sporu, którego rozstrzygnięcie znalazło wyraz w danym tytule wykonawczym, lecz ta wartość przedmiotu sporu, którą stosownie do art. 19 § 2 k.p.c. poda dłużnik i która będzie przez to podstawą do określenia wysokości opłaty stosunkowej względnie, którą sąd mając na względzie powyższe skoryguje w trybie art. 25 k.p.c. Dokonując tej korekty sąd bada rzeczywistą wartość roszczenia powódki, na która – w niniejszym przypadku - składają się egzekwowane na podstawie zakwestionowanego tytułu wykonawczego kwoty. Tak więc stwierdzić trzeba, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu a Sąd Okręgowy konsekwentnie zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o koszach sądowych w sprawach cywilnych ustalił wartość opłaty na kwotę 7 437 zł i uwzględniając uiszczoną kwotę 318 zł, wezwał powódkę o uiszczenie pozostałej części opłaty. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu. Jan Futro