XII C 233/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. C. wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości zawartej między jego dłużniczką G. S. a jej córką K. W. w dniu 28 grudnia 2012 roku. Darowizna dotyczyła nieruchomości o łącznej wartości 250 000 zł. Powód dochodził zaspokojenia swojej wierzytelności w kwocie 143 668,79 zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 października 2013 roku (sygn. akt X GC 376/13). Postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużniczce okazało się bezskuteczne. Pozwana K. W. twierdziła, że darowizna była obiecana jej wcześniej, w 2010 roku, a opóźnienie wynikało z przyczyn rodzinnych. Zaprzeczyła również, aby wiedziała o sytuacji finansowej rodziców i o tym, że darowizna miała na celu pokrzywdzenie wierzyciela. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał powództwo za uzasadnione. Stwierdził, że czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, która skutkuje uzyskaniem korzyści majątkowej przez osobę trzecią bezpłatnie, może być uznana za bezskuteczną nawet wtedy, gdy osoba trzecia nie wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 528 KC). Sąd ustalił, że darowizna nastąpiła po powstaniu wierzytelności powoda, a dłużniczka stała się niewypłacalna lub jej niewypłacalność wzrosła. Nawet jeśli pozwana nie wiedziała o długach matki, a darowizna była wcześniej obiecana, nie chroni to jej przed skutkami bezskuteczności czynności prawnej wobec wierzyciela. W konsekwencji sąd uznał umowę darowizny za bezskuteczną w stosunku do powoda i zasądził od pozwanej na jego rzecz koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 i 528 KC), zwłaszcza w kontekście darowizn i sytuacji, gdy obdarowany nie miał wiedzy o złej sytuacji finansowej dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji darowizny nieruchomości przez niewypłacalnego dłużnika. Kluczowe jest ustalenie, czy czynność była bezpłatna i czy doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa darowizny nieruchomości dokonana przez dłużnika, który stał się niewypłacalny, może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, nawet jeśli obdarowany nie wiedział o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może być uznana za bezskuteczną na podstawie art. 528 KC, jeśli dłużnik działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, nawet bez jej wiedzy o świadomości dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 528 KC, który stanowi, że czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli z korzyścią majątkową osoby trzeciej bezpłatnie jest bezskuteczna, nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o działaniu dłużnika. Wystarczające jest wykazanie, że dłużnik stał się niewypłacalny lub jego niewypłacalność wzrosła wskutek czynności, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.
Czy wcześniejsze obietnice dokonania darowizny lub trudna sytuacja rodzinna darczyńcy zwalniają obdarowanego od odpowiedzialności za bezskuteczność czynności prawnej wobec wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mają znaczenia dla ochrony praw wierzycieli, jeśli czynność prawna dłużnika prowadzi do pokrzywdzenia wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fakt wcześniejszego obiecania darowizny lub trudne okoliczności rodzinne darczyńcy nie są wystarczające do ochrony obdarowanego, gdy czynność prawna dłużnika prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli. Prawo wierzyciela do ochrony jego interesów jest nadrzędne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. C. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
| G. S. | osoba_fizyczna | darczyńca |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 527 § § 1-2
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, jeśli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny, albo stan jego niewypłacalności się pogłębił.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
O kosztach procesu orzeka się stosownie do jego wyniku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużniczka dokonała darowizny nieruchomości, co spowodowało jej niewypłacalność lub pogłębiło stan niewypłacalności. • Darowizna była czynnością prawną dokonaną bezpłatnie. • Powód wykazał swoją wierzytelność. • Art. 528 KC pozwala na uznanie czynności za bezskuteczną nawet bez wiedzy obdarowanego o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Darowizna była obiecana wcześniej (w 2010 r.) i opóźniona z przyczyn rodzinnych. • Pozwana nie wiedziała o sytuacji finansowej rodziców i nie miała świadomości, że darowizna ma na celu pokrzywdzenie wierzyciela. • Rodzice pozwanej mieli inne zobowiązania, ale nie traktowali darowizny jako formy ucieczki z majątkiem.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli • dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu • uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie • chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć • wierzyciel ma prawo chronić swoje interesy
Skład orzekający
Andrzej Kieć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 i 528 KC), zwłaszcza w kontekście darowizn i sytuacji, gdy obdarowany nie miał wiedzy o złej sytuacji finansowej dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji darowizny nieruchomości przez niewypłacalnego dłużnika. Kluczowe jest ustalenie, czy czynność była bezpłatna i czy doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wierzyciel może odzyskać swoje pieniądze, nawet jeśli dłużnik próbował ukryć majątek poprzez darowiznę. Podkreśla znaczenie ochrony wierzycieli i zasady, że bezpłatne przysporzenie majątkowe od niewypłacalnego dłużnika może być cofnięte.
“Czy można stracić darowany majątek, jeśli rodzic miał długi? Sąd odpowiada: TAK!”
Dane finansowe
WPS: 143 668,79 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 801 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.