XII C 2125/13

Sygnatura akt XII C 2125/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ P. , dnia 10 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSO Ewa Hoffa Protokolant:Starszy sekretarz sądowy K. T. po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. w Poznaniu sprawy z powództwa I. P. / PESEL: (...) / przeciwko Bank (...) S.A. , Oddział w P. /KRS: (...) o zapłatę I. Zasądza od pozwanego na rzecz powódki następujące kwoty: 1/ 318.822 zł /trzysta osiemnaście tysięcy osiemset dwadzieścia dwa złote i osiemnaście groszy/ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, 2/ 2883,73 EUR /dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt trzy euro i 73 eurocenty/ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, 3/ 103,31 USD /sto trzy dolary USA i trzydzieści jeden centów/ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, II. W pozostałej części postępowanie umarza. III. Kosztami postępowania obciąża powódkę w 11/100 części, a pozwanego w 89/100 części i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 24.765 zł /dwadzieścia cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt pięć złotych/. /-/ E. H. Sygn akt XII C 2125/13/3 UZASADNIENIE Powódka, I. P. , wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 356.249,01 zł, 3.134,55 euro i 103,31 dolarów USA z odsetkami ustawowymi od dnia 3 lipca 2013 r. do dnia zapłaty każdej z tych kwot /k.1 i 2/. W piśmie procesowym z dnia 29 września 2015 r. częściowo cofnęła pozew co do roszczeń w złotówkach i euro domagając się ostatecznie kwoty 318.822,83 zł i 2.883,73 euro /k.413/. Wniosła też o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych /k.2/. Pozwany, Bank (...) S. A. z siedzibą w W. - Oddział w P. , wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k. 240/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Począwszy od lutego 2008 r. powódka zawierała z pozwanym kolejne umowy o lokaty terminowe w złotówkach, euro i dolarach USA, jednocześnie pozwany prowadził oszczędnościowo- rozliczeniowy rachunek bankowy powódki /k. 10- umowa eurokonta z 27 lutego 2008 r./, a ze względu na wysokość wpłat i zgromadzonych lokat zapewnił jej indywidualną obsługę wskazując jako osobistego doradcę (...) /bezsporne/. Powódka zawierała kolejne lokaty terminowe, a po upływie okresu ich obowiązywania kontynuowała oszczędzanie w tej formie /k.13-127- kserokopie potwierdzeń przelewów i kolejnych lokat, k.128-139- wykaz operacji na eurokoncie w okresie od 1 lutego 2008 r. do 31 stycznia 2013 r./. Nie korzystała z usługi internetowego dostępu do konta /bezsporne/. Dnia 29 października 2012 r. reprezentująca pozwanego J. P. zawarła z powódką umowę o lokatę terminową do 24 stycznia 2013 r. co do kwoty 2.886.515,73 zł jako tzw. umowę negocjowaną, czyli zapewniającą wyższe oprocentowanie niż standardowe. Umowa wskazywała oprocentowanie 9,5 % w stosunku rocznym /k.140 i 141- potwierdzenie zawarcia umowy/. Dnia 21 grudnia 2012 r. reprezentująca pozwanego J. P. zawarła z powódką umowę o lokatę terminową do 21 marca 2013 r. odnośnie kwoty 56.380,03 zł jako kolejną umowę negocjowaną, czyli zapewniającą wyższe oprocentowanie niż standardowe. Również ta umowa wskazywała oprocentowanie 9,5 % w stosunku rocznym /k.142 i 143- potwierdzenie zawarcia umowy i zapoznania się z regulaminem, k.315- 330/. Z upływem okresów umownych na eurokoncie powódki widniała kwota 36.452,63 zł /k.139- wyciąg z konta/. Powódka zawarła też z pozwanym, reprezentowanym przez J. P. , umowy o lokatę 36.471 euro w do 24 stycznia 2013 r. /lokata 3- miesięczna/ z oprocentowaniem 4,6% w stosunku rocznym/k.170- 171/ i 13.601,57 USD do 24 stycznia 2013 r. /lokata 3- miesięczna z oprocentowaniem 3,6 % w stosunku rocznym /k.205 i 206/. Były to stawki oprocentowania znacząco wyższe niż oferowane przez pozwanego w tym okresie oprocentowanie lokat standardowych i negocjowanych /k.276-282- kserokopie wykazów oprocentowania , k. 307- zeznania świadka K. Ś. /. W dniu 31 stycznia 2013 r. na rachunku powódki znajdowała się kwota 74,49 euro /k.173v i 174/, a na rachunku prowadzonym w USD kwota 13.0601,57 USD /k.209 i 209v/, bowiem jako oprocentowanie depozytu wskazano 0,9%, czyli odmiennie niż w umowie. Bezsporne jest, że pozwany wypłacił powódce: 20.000 zł 19 lutego 2013 r. /k.273- kserokopia przelewu/, a w dniu 13 marca 2013 r. kwoty: 2.424.774,57 zł /k.274/ i 32.722,04 euro /k.275/ wyliczając brakujący kapitał i należne jej kwoty według maksymalnych odsetek od lokat oferowanych przez pozwany bank w okresie obowiązywania w/w umów /k.212- 216v- kalkulacja dokonana przez pozwanego, k. 211- kserokopia pisma z 29 maja 2011 r./. Tytułem odsetek przelał na rzecz powódki w ramach zapłaconych kwot: 221.796,82 zł i 1726,81 euro /k.211/. Powódka zaliczyła te kwoty na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie. Należne powódce, według treści w/w umów odsetki, to kwoty : 540.619,65 zł, 4.610,54 euro i 776,63 USD /k.400- 403- opinia biegłego Z. A. /. Należne powódce świadczenia to kwota 318.822,83 zł /540.619,65- 221.796,82/, kwota 2883,73 euro /4610,54- (...) ,81/ i żądana przez powódkę kwota 103,31 USD niższa od kwoty naliczonej przez biegłego. J. P. została skazana prawomocnie w sprawie (...) za przestępstwo na szkodę pozwanego. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów, lub ich kserokopii. Ponieważ autentyczności dokumentów, ani kserokopii dokumentów strony nie kwestionowały, a treść w/w dokumentów, lub kserokopii nie budziła wątpliwości Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby kwestionować je z urzędu. Zeznaniom świadka K. Ś. /k.306- 308/, świadka M. P. - matki powódki /k.334- 336/, oraz zeznaniom powódki /k.308- 310- zeznania informacyjne/ w zakresie potwierdzonym pozostałym materiałem dowodowym przyjętym za podstawę ustaleń. Opinię biegłego Z. A. z 29 lipca 2015 r. /k.398- 408/ i zeznania biegłego /k.444- 445/ sąd uznał za wartościowy materiał dowodowy przydatny dla rozstrzygnięcia sprawy. Biegły wyczerpująco, w sposób logiczny i zwięzły odpowiedział na pytania zawarte w tezie dowodowej, mimo skomplikowanej materii objętej zakresem opinii. Wobec wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 k.c. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj są dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Bezsporne jest, że J. P. spotykała się z powódką w placówce prowadzonej przez pozwanego przy ul. (...) w P. , wręczała powódce dokumenty na drukach urzędowych i w widoczny dla powódki sposób miała dostęp do komputerowego systemu bankowego. Fakt, że J. P. pracowała jako doradca finansowy obsługujący klientów w systemie indywidualnego doradztwa przez wiele lat /w przypadku powódki nieprzerwanie przez około 5 lat/ dawał podstawy do jednoznacznego wniosku, że jest wysoce kompetentnym pracownikiem cieszącym się zaufaniem zwierzchników. Powódka z zawodu jest lekarzem i nie sposób przyjąć, że miała orientację jak zorganizowany jest bank i w jaki sposób zatwierdzane są umowy lokat negocjowanych. Wynika z tego, że polegała na zapewnieniach J. P. . Oprocentowanie lokat negocjowanych nie jest przez banki publikowane. Deponując łączną kwotę na poziomie 3.000.000 zł powódka mogła, zasadnie, dać wiarę J. P. , że oprocentowanie depozytu o takiej wartości jest znacząco wyższe niż oprocentowanie standardowe. Pozwany nie podnosił, ani nie uprawdopodobnił, że powódka i J. P. działały w porozumieniu i na szkodę banku, przeciwnie, wykrył, że J. P. przelewała pieniądze powódki na rachunek prowadzony na swoje nazwisko natomiast nie wprowadzała do systemu bankowego kwot lokat wynikających z umów zawartych z powódką. Zgodnie z art. 430 k.c. kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tych czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek , ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Żądane przez powódkę kwoty odsetek umownych nie prowadzą ani do bezpodstawnego wzbogacenia, ani nienależnego świadczenia, bowiem żądania te wynikają z umów zawartych z upoważnionym pracownikiem pozwanego, a powódka nie była w stanie ustalić, że pracownik zakres upoważnienia przekroczył wskazując oprocentowanie lokat wyższe niż pozwany oferował dla lokat negocjowanych. Brak jest też podstaw do oddalenia powództwa na podstawie art. 5 k.c. w całości, lub w części jak to sugerował pozwany /k.243/. Pomijając ocenę moralną zakresu żądań powódki brak jest podstaw do przyjęcia, że powódka narusza zasady współżycia społecznego, a tym bardziej nie sposób przyjąć, że żądanie odsetek od zdeponowanego kapitału o stopie procentowej wskazanej w skutecznie zawartej umowie jest sprzeczne ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Pozwany bank jest międzynarodową instytucją finansową, prawdopodobnie dotąd z przewagą kapitału włoskiego. Włosi prowadzą działalność bankową na terenie Europy co najmniej od XIII wieku i należy przyjąć, że nabyli stosowne doświadczenie w zakresie organizacji instytucji bankowych, rodzaju instrumentów finansowych, osiągania zysków i kryteriów doboru pracowników, oraz kontroli pracowników. Zestawienie działań pozwanej jako klientki spoza branży bankowej z pozycją powoda również wyklucza zastosowanie art. 5 k.c. Art. 451§1 k.c. wskazuje, że wierzyciel może zaliczyć na poczet danego długu przede wszystkim związane z tym długiem zaległe należności uboczne. Powódka wpłacone przez pozwanego w/w kwoty zaliczyła na zaległe umowne odsetki od zdeponowanego kapitału wskazane w zawartych z pracownicą pozwanego umowach. Z korespondencji stron /k.216-221/ wynika, że powódka nie zgodziła się zawrzeć z pozwanym ugody, której projekt datowany jest 15 maja 2013 r., a sposób zaliczenia uprzednio dokonanych na rzecz powódki wypłat i zakres żądań powódki były pozwanemu znane /k. 219/. W punkcie I wyroku, na podstawie art. 725 k.c. w związku z art. 359§ 1 k.c. a na podstawie art. 482 k.c. orzekł o odsetkach skapitalizowanych i odsetkach bieżących za opóźnienie. Koszty sądowe wynoszą 21.501,52 zł stanowiąc sumę opłaty od pozwu w kwocie 18.508 zł i łącznych kosztów opinii biegłego, czyli kwotę 2.993,52 zł. Powódka w końcowej fazie postępowania cofnęła powództwo co do 11% dochodzonej początkowo kwoty i w takiej części sąd obciążył ją kosztami. Pozwany został więc obciążony 89% kosztów postępowania. Jest to 19.136 zł kosztów sądowych /21.501,52x0,89/. Ponieważ powódka uiściła opłatę sądową w całości /k.7/ i wpłaciła zaliczkę 3000 zł na poczet opinii biegłego /k,.341/ pozwany powinien jej zwrócić 19.136 zł z tego tytułu. Koszty zastępstwa procesowego każdej ze stron to kwota 7217 zł, z wliczeniem opłaty skarbowej, /§6 ust.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … Dz. U. Nr. 163 poz. 1348 i §6 ust.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych … Dz. U. Nr. 163 poz. 1349/, łącznie 14.434 zł. 89% tej kwoty, to 12.846 zł, a 11%, to 1588 zł. Tytułem rozliczenia kosztów pozasądowych pozwany powinien więc zapłacić powódce 5629 zł /7217-1588/. Łącznie zasądzono więc w punkcie II wyroku 24.765 zł /19.136+5629/ stosując art. 100 k.p.c. /-/ E. H.